Γιάννης Βαρβέρης, ο Άνθρωπος Μόνος, Κέδρος, 2009

Χαιρετίζω τον Γιάννη Βαρβέρη που επιστρέφει στην ποίηση, μετά τα τελευταία του στραβοπατήματα.Χαιρετίζω στον ποιητή την επίγνωση των προσωπικών του ορίων: εν χορδές και οργάνοις…Η Αλεξάνδρεια είναι η πατρίδα σου Γιάννη Βαρβέρη κι ουχί η Εσπερία.
Κρίνοντας έναν ποιητή με πλούσιο έργο εκείνο που δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς είναι το στοίχημα που βάζει ή δεν βάζει με τα γραφτά του…Φυσικά και η ποίηση δεν είναι άλμα επί κοντώ…φυσικά κι ο ποιητής δεν θα πρέπει σαν άλλος Μπούμπκα με κάθε νέα του συλλογή να ξεπερνάει το ύψος της προηγούμενης. Πάραυτα θα τολμήσω να πω πως ο Γιάννης Βαρβέρης περνώντας κάτω από τον πήχη που είχε ορίσει (δικαίως ή αδίκως) ο ίδιος για τον εαυτό του, μας δίνει την καλύτερη ποιητική συλλογή που έτυχε να διαβάσω φέτος.
Ο συναισθηματικός του κόσμος μας προσφέρεται στο πιάτο, χωρίς συναισθηματισμούς. Η εικονοποιία του καθηλώνει το νόημα στη μνήμη μας με δύναμη φυσικού φαινομένου: όπως εγγράφεται μια αστραπή στα παιδικά μας μάτια…Οι λέξεις του παρασέρνουν η μία την άλλη σ’ έναν χορό που δεν μπορούμε να προβλέψουμε το βηματισμό του…Γιάννης Βαρβέρης, ο Αλεξανδρεύς!

Έλενα Στριγγάρη, εν Πλω κι Ακυβέρνητα, Αρμός, 2009

Η Έλενα Στριγγάρη επιστρέφει στην ποίηση μετά από πολλά χρόνια: το τίμημα της πρόωρης δημοσιότητας φαίνεται πως το πλήρωσε πολύ ακριβά (και ποιός δεν το πληρώνει άλλωστε; Ας μην ξεγελιούνται οι νεαροί ποιητές με το 1 βιβλίο και τις 21 συνεντεύξεις…). Με ιδιαίτερη χαρά διάβασα αυτά τα σκόρπια ποιήματα, τα σήματα καπνού απ’ το ποστάλι που ταξιδεύει ακόμη ακυβέρνητο (κι όποιος νομίζει πως κυβερνάει τη ζωή του σύντομα θα με επισκεφτεί ως…πελάτης). Αναγνωρίζω την πρώτη αρετή της γενιάς της: την αντιρητορικότητα. Τον λόγο που πάει κατευθείαν στον στόχο του, χωρίς περιστροφές και με απόλυτη οικονομία. Το προσωπικό βίωμα που λαμβάνει αμέσως αντικειμενική αξία ζωής.

«Μια τέτοια σκληρή ποίηση υπερβαίνει από μόνη της το φύλο» θα ήμουν έτοιμος να υποστηρίξω εάν δεν ήμουν υποψιασμένος πως η εκφορά του λόγου καθορίζεται από την έμφυλη υπόσταση του καθενός. Παρόλα αυτά, θα μου επιτρέψετε να σας πω πως στα ποιήματά της η Έλενα Στριγγάρη καθιστά περιττή κάθε συζήτηση περί αντρικής και γυναικείας ποίησης. Την συμπεριλαμβάνω λοιπόν στην προσωπική μου λίστα των αναγνωσμάτων της χρονιάς μόνο και μόνο γιατί καταρρίπτει, χωρίς καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια, τα αναχώματα εκείνα που σηκώνουν πολλές ποιήτριες με τη “γυναικότητά” τους και εισέρχεται κατευθείαν στο χώρο της ποίησης καθεαυτής.

Γιώργος Μαρκόπουλος- Κωστής Νικολάκης, τα Ποιήματα που αγαπήσαμε (ανθολογία από τους ανανεωτές της παράδοσης μέχρι τη δεύτερη μεταπολεμική γενιά), Εκάτη, 2009

“Το κακό έτσι κι αλλιώς θριαμβεύει στη ζωή μας, γιατί να το αναπαράγουμε;” Λόγια του Γιώργου Μαρκόπουλου σε κατ’ ιδίαν μας συνάντηση σε ταβερνάκι της αγοράς…”Η μόνη αντίσταση που έχουμε να πραγματοποιήσουμε είναι αυτή της καλοσύνης…” Θα μπορούσαμε να το πούμε και διαφορετικά: “κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό”. Ως ποιητής έχω την απόλυτη υποχρέωση να αναγνωρίζω το καλό στους ομότεχνούς μου απ’ όπου κι αν προέρχεται, έτσι κι αλλιώς και το καλό και το κακό θα τα σκεπάσει το ποτάμι…Η απλή φιλοσοφία ζωής του Γιώργου Μαρκόπουλου (σε αντίθεση με κάποιους ποιητές της γενιάς του που έχουν χρίσει τον εαυτό τους τελώνη…αιωνιότητας) συνάντησε την ευαισθησία του Κωστή Νικολάκη και το αποτέλεσμα είναι αυτός ο τόμος με ποιήματα (κι όχι με ονόματα-επιτέλους) που μου κράτησε συντροφιά όλο το καλοκαίρι…κι ακόμα τον κρατώ δίπλα στο κομοδίνο μου…Ποιήματα γνωστά κι άγνωστα σε μένα κατάλληλα για το αγαπημένο μου παιγνίδι της στιχομαντείας, γιατί όπως έχω πει και παλιότερα “διαβάζω πάντα ένα ποίημα το πρωί, πριν ξεκινήσω τη μέρα μου…”

Νίκος Ερηνάκης, Σύντομα όλα θα καίγονται και θα φωτίζουν τα μάτια σου, Ροές, 2009

Ένα ντεμπούτο που σε κερδίζει αμέσως… από το εξώφυλλο θα έλεγα! Έχει τη δύναμη να σε κάνει να το ακολουθήσεις από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα, αφού πρώτα σκίσεις το καπέλο της κ. Παμπούδη. Δεν ωφελεί σε καμία ποιητική συλλογή να εμφανίζεται με εισαγωγή. Δάσκαλός μου (και σ’ αυτό…) ο Μιχάλης Γκανάς, ο οποίος αρνήθηκε να του γράψει εισαγωγή στα “Μαύρα Λιθάρια” ο καθηγητής κ. Μαρωνίτης… Η κ. Παμπούδη θα έπρεπε να προστατεύσει το νεαρό ποιητή… αλλά δεν πειράζει. Αναφέρομαι βεβαίως στον Νίκο Ερηνάκη τα ποιήματα του οποίου με κέρδισαν αμέσως, από την πρώτη τους δημοσίευση (πριν γίνουν βιβλίο) εδώ στο ΠΟΙΕΙΝ, με τη φρεσκάδα τους, την ευρηματικότητα και την ανατρεπτική ματιά τους στα πράγματα… Η πληθωρικότητα της κρινόμενης συλλογής φυσικά και μαρτυρεί το πηγαίο ταλέντο αλλά και μια φωνή που από την πίεση του λόγου ξεχειλίζει… Ο ίδιος ο ποιητής θα κρίνει αργότερα ποια ποιήματά του θα απορρίψει… Αισθάνομαι την ηθική υποχρέωση να εκφράσω τον πλήρη ενθουσιασμό μου για την ποίηση του Ερηνάκη τον οποίο και υποδέχομαι στην Ακαδημία του ΠΟΙΕΙΝ με μεγάλη μου χαρά. Ίσως, επειδή τον γνωρίζω ελάχιστα σαν άνθρωπο να έχω έναν παραπάνω λόγο για να είμαι αντικειμενικός… Καλή συνέχεια Νίκο Ερηνάκη: απλώς να ξέρεις πως περιμένω πολλά από σένα, κι αυτό ανεβάζει τον πήχη-για να παραμείνουμε στον Μπούμπκα- των επόμενων έργων σου…

Τεφλόν, #1, Καλοκαίρι 2009

Η διαρκής απορία μου όλα αυτά τα χρόνια, όπου τα έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά έχουν όλα τους την ηλικία της…αδελφής μου, αφορούσε στην απουσία των νέων παιδιών να κάνουν τα δικά τους περιοδικά. Λέρωσα τα χέρια μου το 2006 με το “Αψέντι” του αείμνηστου Γιώργου Δρανδάκη και δεν το μετάνιωσα ποτέ (αν και κανένας δεν κατάλαβε τα κίνητρά μου – αλλά και ποιος μας καταλαβαίνει σ’ αυτή τη ζωή;) και συνεχίζω όλα αυτά τα χρόνια να ενθαρρύνω τους νέους ποιητές να εκφρασθούν συλλογικά μέσα από ένα δικό τους περιοδικό, αλλά εις μάτην… Δεν πειράζει, εγώ θα συνεχίσω να τους ενθαρρύνω!
Καλωσορίζω λοιπόν το “Τεφλόν” απλώς και μόνο ως προσπάθεια και τους εύχομαι να κόψουν όσο γίνεται γρηγορότερα τον ομφάλιο λώρο που τους δένει με το Ίδρυμα Σινόπουλου και τις πατρογονικές τους οφειλές έτσι ώστε να δημιουργήσουν χωρίς εποπτείες και κηδεμονίες οι οποίες δεν έχουν προσφέρει έτσι κι αλλιώς τίποτα στην Τέχνη. Ο Θεός συγχωρεί πάντα, το ΠΟΙΕΙΝ μόνο μια φορά…

από Σπύρος Αραβανής
5 Comments