Αν με ρωτούσαν, λέει ο Σωτήρης Παστάκας, «ποιο είναι το μυστικό της μακροζωίας σας;», θα απαντούσα πως είναι τα ποιήματα. Αν είμαι ζωντανός, στα πενήντα πέντε μου, το οφείλω αποκλειστικά στα ποιήματα. Πολλές φορές σκέφτηκα να θέσω τέρμα στη ζωή μου, αλλά στάθηκα τυχερός. Κάθε φορά τύχαινε να πέσω πάνω σε ένα ποίημα, αντί να πέσω απʼ το μπαλκόνι μου, και σʼ αυτό το ποίημα χρωστάω κάθε φορά τη μετέπειτα ζωή μου.
Αυτό το ποίημα το ονομάζω «εφημερεύον ποίημα», κι είναι πολύ καλό που τα ποιήματα εφημερεύουν και διανυκτερεύουν, σαν είδος επείγουσας ανάγκης, σαν τα φαρμακεία, ή το «100». Εν αγνοία τους κάποιος μπορεί να τα χρειάζεται ανά πάσα στιγμή, κι αυτά είναι εκεί και περιμένουν, άγρυπνα, όρθια, να προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες στον τυχόντα αναγνώστη. Δεν είναι καθόλου εύκολο να κάνεις τον εφημερεύοντα. Οι εφημερίες σου είναι αίμα από το αίμα σου, και δεν πληρώνονται με τίποτα…
Έχοντας προσωπική πείρα από την ιαματική ιδιότητα της ποίησης, συνεχίζει ο Παστάκας, ψυχίατρος στο επάγγελμα, δεν δίστασα μας λέει ποτέ να χαρίσω από την προσωπική μου βιβλιοθήκη, βιβλία και ποιήματα με την υποψία και μόνο πως η ζωή του συνομιλητή μου εξαρτιόταν από το συγκεκριμένο βιβλίο. Με την έλευση του διαδικτύου όλοι εμείς οι χρονίσαντες καταθλιπτικοί, οι υποτροπιάζοντες, οι πιστοί στη φαρμακευτική αγωγή, οι επίμονοι, οι εραστές της καταθλιπτικής διάθεσης και οι κατέχοντες αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, βρήκαμε ένα άλλον τρόπο να συντηρούμε τη φλόγα της ζωής μέσα μας: την ποίηση των μπλογκς!
«Η ποίηση σήμερα» διοχετεύεται και μέσω των ιστοσελίδων. Υπακούοντας στην ιαματική της ιδιότητα, σε μια αντιποιητική εποχή, βρήκε από μόνη της το μέσον για να έρθει να μας σώσει και πάλι. Δεν την ανακάλυψαν οι μπλόγκερς. Η ποίηση ήταν εκεί και τους περίμενε.
«Η ποίηση σήμερα» είναι ένα είδος εν αφθονία: το ξέρουμε πολύ καλά εμείς οι διαχειριστές ιστοσελίδων και ιστοτόπων. Ο έστω-τόπος για την ποίηση “Ποιείν” αισθάνεται διαχειριστής μιας αφθονίας, ενός υπέρτατου αγαθού, το ποίημα που σώζει ζωές, γι αυτό και εφημερεύει καθημερινά. Με άλλα λόγια το “Ποιείν” έχει καθημερινή ανανέωση (με ημερήσια επισκεψιμότητα για το μήνα Απρίλιο τους χίλιους τριακοσίους έναν επισκέπτες) που σημαίνει ότι με αφετηρία του το 2001, και ως λογοτεχνικό περιοδικό το 2006 έχει φιλοξενήσει στη σελίδα του 1.178 κείμενα, κατά βάση ποιήματα, αλλά και πεζά, παρουσιάσεις και κριτικές βιβλίων, μεταφράσεις, ανθολογίες, απαγγελίες ποιητών, βίντεο άρα ό,τι μπορεί να αποτυπωθεί στο χαρτί και όχι μόνο. Με ανοικτά τα σχόλια για τους επισκέπτες μας, σαν ανοικτές πληγές, ρέει το αίμα των απόψεων, των συζητήσεων, των διαφωνιών…με άλλα λόγια το αίμα της ζωής. Αυτής που ασφυκτιά πια μόνο στα μεγάλα έντυπα περιοδικά και στις εφημερίδες (αλήθεια πού βρίσκεται εκεί;) αλλά και στις κλειστές λογοτεχνικές ομάδες. Και ασφυκτιά γιατί το οξυγόνο τους συντηρείται με φιάλες που δίνει το ένα γνωστό χέρι στο άλλο…Αυτό δεν σημαίνει πως στο διαδίκτυο φυσά καθαρός αέρας. Ίσα ίσα. Ο αέρας του είναι μάλλον μιας μεγάλης αχανούς πόλης. Φυσάει στα σταυροδρόμια του, για να παραφράσω και το γνωστό στίχο του Τάσου Λειβαδίτη, επωνύμως, ανωνύμως και ετερωνύμως. Επιπλέον όλο και περισσότεροι συνεργάτες των έντυπων μέσων έχουν και διαδικτυακή παρουσία είτε στις συντακτικές ομάδες των περιοδικών είτε με τα προσωπικά τους ιστολόγια. Η μεγάλη όμως διαφορά είναι πως στο διαδίκτυο κρίνουν και κρίνονται. Και το κυριότερο ιεραρχούνται με βάση τα γραπτά τους και όχι την υπογραφή τους και ό,τι αυτό συνεπάγεται. Με άλλα λόγια η δημοκρατία του διαδικτύου προς το παρόν φαίνεται να λειτουργεί. Ή για να το πούμε πιο σωστά: το αντάρτικο του διαδικτύου παράγει ένα κόσμο τουλάχιστον πιο δίκαιο. Για αρτιμελείς αλλά και για ανθρώπους με κάποιο πρόβλημα υγείας, μια σωματική αναπηρία.
«Η ποίηση σήμερα» όπως διαμορφώνεται στο διαδίκτυο, είναι σε πολλές περιπτώσεις και υπέρ της άμεσης έκφρασης των συναισθημάτων και κατά της πυκνότητος του νοήματος. Είναι μια ποίηση εξομολογητική και άμεση που ακολουθεί το διασκελισμό του πληκτρολογίου. Ο ρυθμός των πλήκτρων δίνει νέα χροιά στα ποιήματα: υποβάλει τον παρατακτικό λόγο και τη χαλαρότητα, την άμεση εκφορά της προφορικής ομιλίας με τις αιφνίδιες και ανέλπιδες κορυφώσεις της κουβέντας του καφενείου. Αν κρίνουμε από την επιτυχία που έχουν οι αναρτήσεις με ποιήματα του Τάσου Λειβαδίτη, (τόσο ως προς την επισκεψιμότητα των συγκεκριμένων αναρτήσεων όσο και από τα downloads, δηλαδή τον αριθμό των αποθηκεύσεων από τους επισκέπτες των συγκεκριμένων κειμένων) θα τολμούσαμε να πούμε πως θα ήταν ένας υπέροχος μπλογκεράς, και κάθε ποστάρισμά του θα αποτελούσε γεγονός.
«Η ποίηση σήμερα» όπως διαμορφώνεται στα μπλογκς πλησιάζει όλως παραδόξως την επιταγή του Μπωντλαίρ, «να βγάλει τη ψυχή της γυμνή». Το ακραίο και συνταρακτικό ποίημα, που δεν γράφθηκε ακόμη μπορεί να καιροφυλακτεί και στο διαδίκτυο και να μας περιμένει.
Έως τότε, κι αν τύχει να γραφτεί ποτέ αυτό το ποίημα που θα εκθέτει την ψυχή μας γυμνή, όλοι εμείς που γράφουμε σήμερα, όπως και οι παλιότεροι, γράφουμε απλώς κάτω από τις επιταγές του Μπωντλαίρ.
Ή κάτω από τους σκληρούς μα τόσο λυτρωτικά δημιουργικούς στίχους του μεγάλου Τάσου Λειβαδίτη:
«Λοιπόν, αντίο! Τα πιο ωραία ποιήματα δε θα γραφτούν ποτέ…»
(εισήγηση στο συνέδριο “Η ποίηση σήμερα” στη μνήμη του Τάσου Λειβαδίτη, ΕΣΗΕΑ, 9/5/2009) The Specialist











Θα ήθελα να προσθέσω ότι ιαματική δράση δεν έχει μόνο η ανάγνωση ενός ποιήματος αλλά και η καταχώρηση κάποιου σχολίου. Και αυτό είναι μια άλλη εξίσου σημαντική λειτουργία ενός blog. Δεν είναι τυχαίο ότι η καταγραφή των σκέψεων σε χαρτί βοηθά στην αντιμετώπιση καταθλιπτικών καταστάσεων. Αυτό θα ήθελα να το σχολιάσει ο κ. Παστάκας ως σαφέστατα πιο επιστημονικά ειδικός. Θέλω να τονίσω απλώς ότι εκτός από το ότι τα blogs δίνουν τη δυνατότητα να δημοσιεύσει κάποιος την ποίησή του χωρίς πολλές διαδικασίες και σε χιλιάδες άλλους να διαβάσουν ποίηση με ένα κλικ, δίνουν επίσης τη δυνατότητα να εκφράσει ο οποιοσδήποτε τη γνώμη του και να τη μοιραστεί με άλλους με αφορμή ένα ποίημα. Αυτό αποκτά σαφέστατα ιδιαίτερη σημασία γιατί δυστυχώς τελευταίως υπάρχουν ελάχιστες ευκαιρίες και δυνατότητες να επικοινωνήσουμε με τους άλλους από κοντά, ο ελεύθερος χρόνος έχει συρρικνωθεί και οι αποστάσεις έχουν μεγαλώσει. Ας πούμε ότι τα blogs είναι η σύγχρονη <>. Άλλωστε η επικοινωνία με οποιοδήποτε τρόπο έχει και αυτή τις δικές της αντικαθλιπτικές επιδράσεις.
Τα πιο ωραία ποιήματα δε θα γραφτούν ποτέ!
Γι’ αυτό γράψτε!
Τους νόμους του κόσμου, με απόλυτη ακρίβεια, δε θα τους μάθουμε ποτέ.
Γι’ αυτό ερευνήστε!
Το «αντίο» ας το αποφασίσει η ζωή…
Αγαπητέ κύριε Παστάκα
Σας παρακαλώ θερμά δώστε μου μια απάντηση σαν ειδήμων , στο ερώτημα που μου καίει
τα σωθικά . Συχνά ακούω την έκφραση “μεγάλος ποιητής”. Τι είναι αυτό που καθορίζει το
μέγεθός του . Και αυτό το μέγεθος μπορεί να είναι αποτρεπτικό , ώστε να απαγορεύει σε
κάποιον , να μην δέχεται την μεγαλοσύνη του (του ποιήτη). Έχω την αίσθηση και
διορθώστε με αν κάνω λάθος , πως αρκεί να σε αποδέχονται πως είσαι ποιητής.
Ωραίο κείμενο. Και τώρα γράψτε κάτι και για την ατομική λογοκρισία κύριε Πάστακα…ψυχίατρε ποιητά…ξέρετε εσείς…
*
για να φτάσω στον έβδομο
έπρεπε πρώτα να πετάξω
το σακάκι μου στον πρώτο
τη samsonite από τον δεύτερο
τη γραβάτα μου από τον τρίτο
τις καταθέσεις μου στον τέταρτο
την ταυτότητά μου στον πέμπτο
στον έκτο να ξεπλύνω την αγάπη σου
από πάνω μου, για να μπορέσω
γυμνός να κοιτάξω κατάματα
τον εαυτό μου στον έβδομο.
Αυτό που βγάζει όλα τα τέρατα στην επιφάνεια, είναι αυτό που είναι στο τέλος σε παρένθεση.
http://giorgosmixos.blogspot.com/2009/04/blog-post_24.html
Η “έντυπη επικράτεια”
Σε κιλλίβαντες επικών κηδειών
Πάγκους βιβλίων
Οι λέξεις κάθε φορά που διαβάζονται φωσφορίζουν σημάδια ζωής
Κουφάρια ακήδευτα
χαρτιά – κουρέλια
ιστολόγια
διεκδικούν τα ίδια σημάδια ζωής
Την ποίηση ποτέ δεν αγγίζει κανένας!
Η εισήγηση του νέου Νικόλα Ευαντινού κέρδισε νομίζω τις εντυπώσεις. Καλογραμμένη -όπως πολλές άλλες- αλλά κυρίως γνήσια και κατανοητή…
Έκλεισε μάλιστα ως εξής: “Οι ποιητές δεν γεννιούνται. Φυτρώνουν. Και μάλιστα εκεί που δεν τους σπέρνουν”.
Στο συνέδριο υπήρχαν αρκετοί -σε αναλογία με τον αριθμό των ακροατών- νέοι. Οχι πολλοί, αλλά αρκετοί. Δεν μπορούμε να γκρινιάζουμε συνεχώς.
Ούτε ένας όμως νέος δεν υπήρχε στις απαγγελίες…
Και ούτε μια εισήγηση πρεσβυτέρου για τη νέα γενιά.
Αυτά ήταν τα δυο μειονεκτήματα κατά την άποψή μου σχετικά με το θέμα που θίγεται στο μπλόγκ του Τεφλον.
(για τον υπεύθυνο ληξίαρχο βαπτίσεων ποιητών και μόνο!)
ένδοξοι πικραμένοι
στους αιώνες
άγιοι «ποιητές»
άσημοι, αυτοκτονικοί
συνεπαρμένοι
από άθλιες ξεπεσμένες ρίμες
δοξασμένες μετριότητες
αρνητές
λησμονημένοι κείτονται
θλιβεροί
στα παραθέματα άγνωστοι
νοσούντες
στα ενυδρεία πρόωρων σοφών,
με άλευρα μεταλλαγμένης πολυπραγμοσύνης
αυτάρεσκα θρέφονται,
νόθοι
στα καφενεία ανοσιουργημάτων,
μάταια εκπαιδεύονται
με καπνισμένα ουδετερότητα χέρια,
απαίδευτοι,
καταφύγια εκλιπαρούν, στα μπακιρένια
από τις υποκλίσεις μάτια
γλύφουν την παροχευτευμένη χλεύη
με ανακουφιστική δουλικότητα,
μετερχόμενοι αλλότριους τρόπους
υποδυόμενοι νόστους θρυλικών ποιητών
ακροβατούν
στα αραχνιασμένα ράφια
στοιβαγμένοι πόθοι ανέραστοι,
εκδίδονται «δωρεάν» στις οθόνες
και πότε-πότε «επί ιδιοίς χρήμασι»
στην αθωότητα του τυπωμένου μελανιού εμβαπτίζονται
στα όρια της νομιμότητας, ασύλληπτοι
τολμούν και υπάρχουν,
φτύνουν αναίδεια και νομιμοφροσύνη
και καταπίνουν
ευρυμάθεια σε χαπάκια τυλιγμένη
και προπληρωμένη ειρωνική ευαισθησία,
με σειρά σεμιναρίων πιστοποιούμενη,
κρυστάλλινη και λεπτεπίλεπτη πνευματικότητα
«βαθείας κατάψυξεως»
«Ελάτε,
Ελάτε ποιητές»
έντυποι ή άτυποι
300; Ή λιγότεροι
Ελάτε,…
Λησμονώντας ότι
« …οι μελλούμενοι ποιητές δε ζούνε πια.
Αυτοί που θα μιλούσανε πεθάναν όλοι νέοι!!»
κρίμα γιατί έτσι ακούγονται μικροφωνισμοί και κομπασμοί μεγάφωνοι, από αυτούς που ξεχνούν ότι ποιητής δε γίνεσαι και σε καμιά περίπτωση δεν ξέρεις ότι είσαι,…
ένας ασκούμενος μαθηματικός
(ζητώ συγνώμη που μιλώ, χωρίς να είμαι κάτοχος του διπλώματος επάρκειας ανάγνωσης, έντυπης ή άτυπης ηλεκτρονικής ποίησης, κόπηκα τρείς φορές στις επίσημες κρατικές εξετάσεις,…υπόσχομαι να δοκιμάσω ξανά με φακελάκι «γνωριμίας» ,…)
«Οι άνθρωποι εδώ
έχουν γίνει
οι άνθρωποι
που προσποιούνται ότι είναι…»