Γιάννης Γκούμας, “Τα Πορτρέτα της Ωριμότητας”, (επιλογή-επιμέλεια βιβλίου: Σπύρος Αραβανής, Σχεδίαση εξωφύλλου: Στράτος Φουντούλης, εκδόσεις Heteron)

Κυκλοφορεί από τις 5 Δεκεμβρίου στα βιβλιοπωλεία: Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ιανός, Οδός Πανός, Πολιτεία, Πρωτοπορία.

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΓΚΟΥΜΑΣ είναι ποιητής, μυθιστοριογράφος, μεταφραστής, ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, συνθέτης του Νέου Κύματος και τραγουδιστής. Γεννημένος στην Αθήνα, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αγγλία, όπου έζησε είκοσι χρόνια. Συγγραφέας οκτώ ποιητικών συλλογών στα Αγγλικά, πέντε στα Ελληνικά (σε μετάφραση) και μιας τρίγλωσσης συλλογής στα Αγγλικά, Ελληνικά και Τουρκικά. Διετέλεσε αντιπρόεδρος της οικογενειακής ναυτιλιακής εταιρείας στον Πειραιά για αρκετά χρόνια. Το 1994 εγκατέλειψε τη θέση αυτή, για να αφοσιωθεί στην καριέρα του ηθοποιού, παίζοντας μεταξύ άλλων στο Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος.

Από το οπισθόφυλλο διαβάζουμε:

Ο Γιάννης Γκούμας, αγγλόφωνος ποιητής –με εκδόσεις σε σημαντικούς αγγλικούς εκδοτικούς οίκους– και μεταφραστής των περισσότερων παλαιότερων και σύγχρονων Ελλήνων ποιητών, στα Πορτρέτα της ωριμότητας αποφασίζει για πρώτη φορά ο ίδιος να μεταφράσει τον εαυτό του. Τι σημαίνει αυτό; Πως για πρώτη φορά αισθάνεται έτοιμος να μιλήσει στη μητρική του γλώσσα, ικανός να εξομολογηθεί στην πατρική του διάλεκτο, ώριμος να γνωστοποιήσει τη γονική του ιδιόλεκτο. Κι αυτό γιατί αντιλαμβάνεται πως έφτασε πια η (ποιητική) ώρα να πάρει επιτέλους κάποιος το νήμα από τα χέρια του Σοφοκλή και να ξετυλίξει αλλιώς τον οικογενειακό μύθο, εκπροσωπώντας έτσι όσους δεν τόλμησαν ποτέ να ομολογήσουν πως ο Οιδίποδας ήταν ο παιδικός τους ήρωας…

Βαθύτατα ειρωνικός και γενναία αυτό-αναφορικός μιλά με γλώσσα κοφτερή για πρόσωπα κοντινά του αλλά και για χαρακτήρες γειτονικούς, για καταστάσεις καθημερινές αλλά και για αισθήματα διαχρονικά, για τις επικαιρικές τέχνες αλλά και για την απανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα ποίηση. Έτσι φτάνει στο τέλος του ποιητικού δρόμου, εξαγνισμένος και νικητής, γνωρίζοντας πως όσο φως και αίμα ξόδεψε στη διαδρομή της ζωής προς αναζήτηση της εσώτερης και εξώτερης αλήθειας, όλα αποκαθίστανται στην ποίηση…

Σπύρος Αραβανής

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ
Η συλλογή αυτή που θα διαβάσετε
δεν είναι τέχνασμα για τη στήριξη τραυμάτων.
Δεν τρέφεται από το ευαγγέλιο
αυτοσυνείδησης και αυτοεκτίμησης.
Δεν επιθυμεί να δημιουργήσει ένα χαρακτήρα
που ελέγχει τον εαυτό του
σε μια αίθουσα όλο καθρέφτες
κάθε φορά που κάτι σκέπτεται ή νιώθει.
Την κάθε λέξη τη βαραίνει ο πόθος
για γιατρειά και όχι πλήγωμα.
Τώρα αν ο ποιητής φαίνεται να έχει ξεμείνει
παρά τη θέλησή του σε μια αιώνια παιδική ηλικία
είναι γιατί όταν γεννήθηκε
είπαν: «Είναι αγόρι».
Κι αυτό ήταν όλο.

ΠΡΟΘΥΜΟΣ
Δεν είμαι άνθρωπος. Μια γεωγραφία είμαι.
Ο κόσμος δεν ρωτάει τι κάνω.
Προτιμούν να ταξιδεύουν μέσα μου.
Το σύμπαν πρέπει να ψάχνω
ώστε να βρω απαντήσεις στις ερωτήσεις τους.
Για την άγνοιά τους πρέπει να είμαι το καθετί,
από θέρετρα και κέντρα ψυχαγωγίας
μέχρι υπαίθρια ζωή. Χρειάζεται να βρίσκομαι εκεί
που ανταμώνουν ό,τι τελειώνει και ό,τι αρχίζει.
Και πάντα πρόθυμος,
την καρδιά μου μοιράζοντας στα δυο,
και σαν φωτιά που διαρκεί πέρα από τη φλόγα της,
ψάχνω για μια μέρα, μια μέρα της ζωής μου.

ΑΘΕΛΗΤΗ ΘΕΛΗΣΗ
Λοιπόν μητέρα, λοιπόν πατέρα,
γεννήθηκα όπως θέλατε,
μα δεν μεγάλωσα να γίνω αυτό που θέλατε.
Οχυρό σεις, χώρος ανοιχτός εγώ.
Έζησα να κάνω αθέλητη τη θέλησή σας.
Τώρα που κι οι δυο σας πια δεν υπάρχετε,
πήγα του κλόουν το ρούχο στο καθαριστήριο.
Αρχικά σκέφτηκα να το πετάξω
στον κάδο απορριμμάτων,
μα αν η θέλησή σας είναι ανακυκλώσιμη;

ΟΜΟΛΟΓΙΑ
Η εξωτερική εμφάνιση του τι δεν είμαι
εγκλείει αυτό που είμαι. Εγκατέλειψα
την προσπάθεια να κάνω ισότιμο αυτόν
τον εαυτό, όταν διαπίστωσα
ότι τα καλύτερα γραπτά μου
είναι μια λαμπρή δυσανάγνωστη αλήθεια.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
Επινοώ ένα πουλί
που επινοεί ένα κλαδί
που επινοεί ένα φύλλο
που επινοεί έναν άνεμο
που είμαι εγώ
που στρέφομαι στον εαυτό μου
και χάνομαι.
1991

ΤΟ ΟΜΟΙΟ ΝΑ ΓΙΑΤΡΕΥΕΙ ΤΟ ΠΑΡΟΜΟΙΟ
Όπως μερικά πουλιά αναπτύσσονται
στην αιχμαλωσία,
έτσι κι οι σκέψεις μου επιδιώκουν το πέταγμα
στου εαυτού μου τη δέσμια γραφίδα.
Η καρδιά στρέφει το βλέμμα
σε ό,τι υπάρχει έξω από μένα,
και να ένα ποίημα,
ελευθερία υπό περιορισμό των λέξεων.

ΤΟ ΚΑΛΟ ΠΟΥ ΣΩΖΕΙ
Ήμουν προικισμένος με σπάνια ταλέντα, δεν λέω
ακόμα και η φύση έπαιξε το ρόλο της πολύ καλά.
Μα όλα δεν κατέληξαν σε «μη με λησμόνει»;
Εν μέρει φταίω εγώ, γιατί πάντα πίστευα
πως δεν υπήρχε θάνατος για να πεθάνουν.
Βέβαια υπάρχει το καλό που σώζει,
ότι όλα αποκαθίστανται στην ποίηση.
Εκδόσεις Heteron ( http://heteronmag.gr/8818/ ) / τηλ.6932711244

Poetry – clip για το βιβλίο (διαβάζει ο Γ. Γκούμας):
http://www.youtube.com/watch?v=-Ht8fWp-H5o