I)
Αστείοι φόβοι
κρέμονται γύρω απ΄το κεφάλι μου
σαν ώριμα σταφύλια
επισκέπτης σε μια ζωγραφιστή πόλη
γύρω μου κάθε ενέργεια
κάθε άκληρη ψυχή
και κάθε οικτρή
μονιμότητα
είναι της ζωγραφικής
τα σύνεργα
II)
Τώρα οι στενόμυαλοι είναι πιο
μπροστά απ’ τους ποιητές
στην τρέλα
αν έχουν τρέλα
τα τραγούδια της ζωής γεννιούνται
στην τι βι τα απογεύματα
αρτίστες απαντούν
σε ερωτήματα
προς θεού μη θέτεις άλλα ερωτήματα
το αυτονόητο είναι άκρο
και το άκρο αυτονόητο-
η ευτυχία είναι μαζική
ή τίποτα
καθώς και η δυστυχία
δεν χωράει στο τίποτα
συγκεντρώσου επιτέλους
ένας κόσμος προσμένει
να κατεθέσεις τη ψυχή σου
σε μια δημοκρατία που
σημαίνει να έχουν όλοι λεφτά
μα οι ποιητές στον οργιώδη αυτό χορό
δεν βάζουν ψηλοτάκουνα
έρχονται
με μια πένα που αφήνει
ρυτίδες θανάτου τα γράμματα
στο πρόσωπο της ζωής
που δεν καβλώνει
δεν σκιρτά και δεν δοξάζει
μα είναι δήθεν η αλήθεια όντας
απόλυτη κενή πειοψηφία
III) Ponte Colombo
Σκίζω το γραμμένο χαρτί
όπως σκίζεις έναν παλιό χάρτη
σαν να μη ξέρω το λόγο
δεν υπάρχει θησαυρός στο χαρτί
το σώμα είναι προπέτασμα
η μοίρα δουλεύει γκαρσόνα
στοιβάζει καρέκλες
σκουπίζει
σβήνει τα φώτα
όλα κερασμένα
την άλλη μέρα
ξαναπιάνω να γράψω
σαν λυτρωμένος
το ποίημα
IV)
Εποχή τώρα και για πάντα
προσκήνιο
στα μπαρ είναι πολύ αργά
μοναξία είναι κάτι βιολετί
με λεπτά και χοντρά χέρια
έχει η ζωή
ακαταστασία
κάτι γαβγίζει μέσα μας
προχωράμε σαν από
γαμήσι
πάμε.
V)
Ο Θάνατος δεν παέι κάπου
να γεράσει απότομα.
Είναι κάποια πράγματα
δεν θα τα καταλάβουμε
ποτέ
μαζί ή μόνοι
ή εσχάτως ελεύθεροι.
Κάθε φέρετρο χρειάζεται
τα καρφιά του.
Ο Γιάννης Λειβαδάς είναι ένας ποιητής που χρειάζεται να ανατρέξουμε επειγόντως στο έργο του. Πρόκειται για ένα νεαρό δημιουργό που μεταχειρίζεται πρωτότυπα την ποιητική πρόζα και τη συνειρμική της τζαζ. Μετατρέπει τον άμεσο, καθημερινό λόγο σε ένα ευθύβολο και ιδιαίτερα κριτικό εργαλείο μιας εκ βαθέων συνεννόησης με τους νεκρούς.
Ερμηνεύει τις επιδράσεις και αναπτύσσει τη δική του παρατυπία, γλεντώντας την λες, καθώς απωθείται ο ίδιος από μέσα της, με πολύ χαρακτηριστικό και ανθρώπινο φέρσιμο. Είναι ο ποιητής της παρέκκλισης, ένας καταραμένος deraciné σιβυλλικής φύσης, μα όχι καθώς μας έμαθαν τα τελευταία χρόνια οι νεότεροι ποιητές, από άποψη, μα από χειροπιαστή εξόντωση.
Έχει κανείς την αίσθηση πως Οι Κρεμαστοί Στίχοι Της Βαβυλώνας είναι ένα κομβικό σημείο για τη σύγχρονη ποίηση. Ευρισκόμενοι πλέον στον 21ο αιώνα με τον ποιητικό λόγο να δείχνει σαστισμένος και να χάνει διαρκώς όλο και περισσότερο έδαφος, ο Γιάννης Λειβαδάς φανερώνει τα πρώτα σημάδια ενός ανανεωμένου ποιητικού χώρου, εξατομικευμένου σε πρώτο επίπεδο, μα συγκροτημένου με τις πλέον χαρακτηριστικές και οδυνηρές ετερότητες, τις αλήθειες εκείνες, που η ανθρωπότητα κρατά κλειδωμένες στο τελευταίο συρτάρι.
Αν και βρίσκεται ακόμη στην αρχή, το προβάδισμα του ποιητή είναι γεγονός.
‘Αγγελος Παναγιωτακόπουλος (κριτικός λογοτεχνίας) (Aπό το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Ο Γιάννης Λειβαδάς γεννήθηκε το 1969 στην Καλαμάτα. Είναι ποιητής. Κατά καιρούς έχει κάνει δεκάδες ετερόκλητα επαγγέλματα και ταξίδια. Το 2003 χαρακτηρίστηκε ως ο Έλληνας «Ποιητής της Τζαζ». Σχετίζεται με τους ποιητές της Μπιτ Γενιάς. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί επίσης στον ελληνικό και τον αμερικάνικο λογοτεχνικό τύπο.
Ζει προσωρινά στην Αθήνα.
Παραθέτω λόγια του Λειβαδά, όπως γράφονται στα “αυτιά” του βιβλίου, σκοπίμως δεν τα ανέβασα στο ποστ, τα προτιμώ εδώ, ως σχόλια:
“Ποίηση πάνω απ΄όλα είναι αυτός που τη γράφει. Από μόνη της η γραφή δεν είναι τίποτα. Γι αυτό και οι ποιητές είναι πολύ λίγοι. Η ικανότητα να είναι κάποιος ποιητής, αυτή είναι η πρωταρχική αξία, καθώς και τα εννέα δέκατα της δυσκολίας…”
… Ναι
κάτι σαν την ανθρωπική αρχή για μερικούς σύγχρονους φυσικούς.
“Δυστυχώς συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: Ποίηση είναι η γραφή. Αυτός που τη γράφει δεν είναι τίποτα… Γι αυτό οι ποιητές είναι λίγοι. ”
Συμφωνώ απολύτως με την άποψη του κ. Μίχου.
Δηλαδή κάποιος που είναι κλεισμένος στο σπίτι του και γράφει εξαιρετικά είναι ποιητής και κάποιος που γράφει μέτρια αλλά οί άνθρωποι εκφράζονται μέσα από τα κείμενά του γιατί είναι κοντά στην κοινωνία ή απέναντι από αυτή δεν είναι; Ή και το άλλο… Κάποιος που έχει βγάλει μια ποιητική συλλογή με εξαιρετικό λόγο και έχει φιλήσει κατουρημένες ποδιές για να το κάνει είναι ποιητής; Επίσης αυτός που έχει γράψει έναν στίχο με αίμα είναι πιο χαμηλής στάθμης ποιητής από κάποιον που έχει γράψει ένα στίχο με πανάκριβη πένα και είναι πολύ καλύτερος; Βέβαια, πάντα η αλήθεια είναι κάπου στη μέση… Και στις δυο περιπτώσεις έχουμε ποιητές απλώς διαλέγει κανείς και παίρνει αυτό που του ταιριάζει…
Πριν από καμία δεκαετία, που ήμουν ακόμη αρκετά μικρή, θυμάμαι ότι σε μια συζήτηση μου είχε πει ένας φίλος: “Πρέπει να μάθεις να αποσυνδέεις τον ποιητή ως άνθρωπο από το έργο του”. Από τότε, το προσπαθώ συνέχεια και νομίζω πως το καταφέρνω συνήθως.
Είμαστε βέβαια άνθρωποι και είναι λογικό να έχουμε συμπάθειες και αντιπάθειες, μα όταν πρόκειται για ποίηση ξέρουμε καλά τι μιλάει στην καρδιά μας και τι όχι. Ο άνθρωπος πάλι που έγραψε αυτό που θεωρούμε σπουδαίο μπορεί να μην μας λέει τίποτα κατά τ’ άλλα – δεν μπορούμε όμως να παραγνωρίσουμε αυτό που γράφει, εξετάζοντας τα πως και τα γιατί και τα διότι της γραφής και της προβολής.
Αγαπητέ Μιχάλη, πιστεύω ότι η αλήθεια δεν είναι στη μέση, γιατί η καλή ποίηση είναι ανεξάρτητη του μέσου προβολής του καθενός. Επίσης, δεν έχει σημασία αν είσαι κλεισμένος σπίτι σου και γράφεις ή αν γυρνάς από δω κι από κει. Δεν έχει σημασία αν γράφεις σε τριάντα ώρες ή σε τρεις. Ολα τα υπόλοιπα αφορούν μόνο τους βιογράφους.
Οπότε θα συμφωνήσω με Μίχο και kyriaz, ότι σημασία έχει η γραφή, ενώ η ανθρώπινη υπόσταση του ποιητή είναι ένα θέμα που πρέπει, επιτέλους, να μάθουμε να το διαχωρίζουμε από τη γραφή του.
Αγαπητοί σχολιαστές, μην συγχέεετε τη θέση με την φύση του ποιητή. Προαφανώς δεν αντιληφθήκατε ορθά τα σχόλια του εν λόγω ποιητή. Ειδάλλως είναι σαν να λέτε πως οι ποιητές μπορούν να μην είναι πραγματικά σοβαροί και να μην γράφουν πραγματική ποίηση. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει μεγάλος ποιητής που να μην ήταν σπουδαία persona. Κι από την άλλη, ο Λειβαδάς δεν έκανε καν λόγο για ένα ορισμένο πρότυπο ζωής. Να διαβάσετε τα δοκίμιά του στο poema.gr. για να καταλάβετε καλύτερα. Πάντως θεωρώ πως είναι πιθανώς ο σπουδαιότερος έληνας ποιητής που έχω διαβάσει εδώ και πολλά χρόνια. Με υγείες…
Έχω σχολιάσει και παρουσιάσει το έργο του Γιάννη Λειβαδά στην Ελευθεροτυπία. Διδάσκω περιοδικά, μεταμοντέρνα ποίηση στο Detroit State. Δεν χρειάζονται σχόλια, διαβάστε ξανά και ξανά τα ποιήματα. Με αυτόν τον τρόπο θα καταλάβετε πιο βαθιά. Οι νεοέλληνες συνηθίζουν να αποδοκιμάζουν και να επιδοκιμάζουν πολύ εύκολα. Η γνώμη μου είναι πως έχουμε να κάνουμε με ποιητή που εμφανίζεται μία φορά στα εκατό χρόνια. Είναι από τους ελάχιστους που γνωρίζουν τόσο καλά τον τρόπο και το βάρος όσων γράφουν.
Κάποια πράγματα ίσως διευκρινίζονται καλύτερα αν διαβαστούν τα μεγάλα του, εκτεταμένα ποιήματα που είναι σαφώς και τα καλύτερά του. Τα δοκίμια στο Poema.gr τα βρήκα εξαιρετικά. Μα τα ποιήματά του είναι ακόμη καλύτερα. Ορισμένοι από τους προλαλήσαντες μάλλον θα λατρεύουν καμιά κοντόφθαλμη σαν τη Δημουλά.
Συμφωνώ με τον Μάνζελο-Pratt.