Σημείωση: Το Ποιείν τιμά σήμερα τη γενέθλια ημέρα του Γάλλου ποιητή και κριτικού με επιλεγμένα αποσπάσματα από το έργο του.

(Άσμα Πρώτο, στ. 39-62)

Οι πολλοί παρασύρονται από άφρονα ορμή
και ζητούν τις ιδέες τους ξεμακραίνοντας από το ευθύ νόημα:
Θα τους μείωνε, στων στίχων τους τα εκτρώματα,
αν εσκέπτονταν κάτι που ένας άλλος είχε ήδη σκεφτεί.
Ν’αποφεύγουμε τις υπερβολές: ας αφήσουμε στην Ιταλία
την αστραφτερή των κιβδήλων τούτων μωρία.
Όλα πρέπει να τείνουν στη λογική: αλλά,
για να το πετύχουμε, ο δρόμος είναι ολισθηρός και επίπονος
αρκεί λίγο κανείς να ξεφύγει και πάραυτα πνίγεται.
Συχνά η λογική έχει μια και μόνη οδό να βαδίσει.
Είναι φορές που κυριευμένος από το θέμα του ο συγγραφέας
δεν θα το εγκαταλείψει αν δεν το εξαντλήσει.
Αν βρεθεί μπρος σ’ ένα παλάτι, την πρόσοψη θα μου ζωγραφίσει,
έπειτα από δώμα σε δώμα θα με σεργιανίσει
εδώ ένα πλατύσκαλο περιμένει, εκεί ο διάδρομος βασιλεύει,
χρυσαφένιο κιγκλίδωμα περιβάλλει το μπαλκόνι εκείνο.
Αριθμεί τα ωοειδή και τους κύκλους των οροφών
“είναι μόνο γιρλάντες, είναι μόνο αστραγάλοι”.
Πηδώ φύλλα είκοσι μήπως εύρω το τέλος,
διασχίζω με κόπο τον κήπο και φεύγω.
Αποφεύγετε ποιητών τέτοιων τη στείρα αφθονία,
μη φορτώνεστε περιττές λεπτομέρειες.
Ό,τι πέραν του δέοντος λέγεται είναι ανούσιο και απωθεί,
κορεσμένο το πνεύμα το απορρίπτει αυτοστιγμεί.
Όποιος όρια να θέτει δεν γνωρίζει, να γράφει δεν ξέρει.

(Άσμα Πρώτο, στ. 103-112)

Στον αναγνώστη να δίνετε μόνον ό,τι μπορεί να του αρέσει.
Για τον ρυθμό, το αυτί σας να είναι αυστηρό:
στους στίχους σας πάντα εκεί που το νόημα τέμνει τις λέξεις
να σταματά το ημιστίχιο, της ανάπαυσης να’ ναι η θέσις.
Φυλαχτείτε μήπως, τρέχοντας ολοταχώς, ένα φωνήεν
συγκρουστεί στην πορεία του με άλλο φωνήεν.
Υπάρχουν εύστοχες επιλογές λέξεων με αρμονία.
Αποφεύγετε του κακόηχου την επαχθή συνεργία:
Ο πλέον μεστός στίχος, η σκέψη η πλέον ευγενής
δεν μπορεί στο πνεύμα ν’ αρέσει αν πληγώνει τ’ αυτί.

(Άσμα Τέταρτο, στ. 25-32)

Το παράδειγμά του μας είναι εξαίρετο δίδαγμα:
καλύτερα χτίστης να είστε, αν αυτό το ταλέντο σας είναι,
εργάτης που χαίρει εκτίμησης σε μια τέχνη αναγκαία,
παρά συγγραφέας της σειράς ή κοινότοπος ποιητής.
Σε όλες τις άλλες τέχνες υπάρχουν διαβαθμίσεις,
μπορεί κανείς να κατέχει φιλότιμα τη δεύτερη θέση
μα στην επικίνδυνη τέχνη της συγγραφής και της ποίησης
δεν υπάρχουν βαθμίδες από τον μέτριο στον χείριστο.

(Άσμα Πρώτο, στ. 185)

Η άγνοια είναι πάντοτε έτοιμη να αυτοθαυμαστεί

(Άσμα Πρώτο, στ. 231-232)

και για να τελείωσουμε μ’ ένα βέλος σατιρικό
ο ανόητος βρίσκει πάντοτε ενός πιό ανόητου τον θαυμασμό.

από Σπύρος Αραβανής
3 Comments