1
Αν δε θυμάσαι την πιο ανάλαφρη τρέλα, που ο έρωτας σ’ έβαλε να κάνεις, τότε δεν έχεις αγαπήσει
Ο έρωτας και η τρέλα πάνε μαζί, προπαντός στη νεότητα, όταν η απειρία προστίθεται σε μια εξιδανικευμένη άποψη της έννοιας του ζευγαριού. Συχνά, οι ρομαντικές ταινίες και τα ρομαντικά μυθιστορήματα μεταδίδουν το μήνυμα ότι κάθε ειδύλλιο πρέπει να βιωθεί με τρόπο απόλυτο και παθιασμένο, γιατί, όπως έλεγε ο Πλάτωνας, «Δεν υπάρχει άνθρωπος ο οποίος, όσο δειλός και να είναι, να μην μπορεί να γίνει ήρωας από έρωτα». Γι’ αυτό, ένας κεραυνοβόλος έρωτας είναι ισχυρό ερέθισμα για την ύπαρξή μας, δεδομένου ότι αυτή καταλήγει πιο ηρωική και πιο λαμπερή. Από την άλλη μεριά, ο έρωτας είναι επίσης βάλσαμο, χάρη στις ευεργεσίες που μας αποφέρει:
• Ενίσχυση της αυτοεκτίμησης από το απλό γεγονός ότι αισθανόμαστε αγαπημένοι, αξιοθαύμαστοι και αξιόλογοι.
• Αύξηση της δημιουργικότητας γιατί δε θέλουμε να πάψουμε να εκπλήσσουμε τον άλλο.
• Μεγαλύτερη αντίσταση απέναντι στα προβλήματα της καθημερινότητας.
Ωστόσο, ο έρωτας είναι δίκοπο μαχαίρι. Όπως αποδεικνύουν πολλές τραγωδίες του Σαίξπηρ, μια φλογισμένη καρδιά είναι επίσης μια πηγή μόνιμης οδύνης, πέρα από πυξίδα που μπορεί να μας οδηγήσει σε λάθος
δρόμους.
Μια και μιλάμε για τρέλες, ας δούμε μερικές που ποτέ δε θα έπρεπε να κάνουμε από έρωτα:
• Να απαρνιόμαστε τις προτεραιότητές μας και τον τρόπο ύπαρξής μας.
• Να υποτάσσουμε όλη την ευτυχία μας στις φροντίδες που μας παρέχει άφθονα το αγαπημένο πρόσωπο.
• Να δημιουργούμε δεσμούς εξάρτησης, με τα συνακόλουθα αρνητικά συναισθήματα.
• Να σκεφτόμαστε ότι μπορούμε να ζήσουμε «με αέρα κι έρωτα».
Μάθημα πρώτο: δεν αρκεί να αγαπάμε. Για να ξέρουμε να ζούμε με ή για κάποιον, πρώτα χρειάζεται να μάθουμε να ζούμε για τον εαυτό μας.
*
2
Καλύτερα να είσαι βασιλιάς της σιωπής σου παρά σκλάβος των λόγων σου
Κατά τη διάρκεια του φλερτ χρησιμοποιούμε χιλιάδες λέξεις για να γνωριστούμε με τον άλλο, για να τον
καταλάβουμε, για να του εκφράσουμε τα αισθήματά μας, για να τον προκαλέσουμε, για να τον κάνουμε να
χαμογελάσει, για να τον κολακέψουμε…
Το ζήτημα είναι τι κάνουμε αν η σχέση ευδοκιμήσει, όταν έχουμε δείξει τα καλύτερα χαρτιά μας και μας μένει απλώς να διηγούμαστε καθημερινές ασήμαντες ανεκδοτολογίες. Αρκεί αυτό για να γεμίζει τον χρόνο που μοιραζόμαστε με το αγαπημένο πρόσωπο; Ίσως ναι, όταν γυρίζουμε κατάκοποι από τη δουλειά, με ελάχιστο χρόνο και πολλή νύστα, όμως τι συμβαίνει τα Σαββατοκύριακα ή στις διακοπές; Δε συμβαίνει τίποτα.
Πράγματι, δε χρειαζόμαστε ούτε καν μια τηλεόραση να γεμίζει με ηχητική επένδυση θορύβου το σαλόνι μας για να αισθανόμαστε άνετα. Υπάρχει κάτι άλλο, πολύ πολυτιμότερο, να μοιραζόμαστε ως ζευγάρι όταν
δεν έχουμε κάτι καινούριο να πούμε: η σιωπή. Ένα σύμπτωμα καλής υγείας στα ζευγάρια είναι το να μπορούν και τα δύο μέλη να μοιράζονται την απουσία ήχων, είτε διαβάζοντας βιβλία είτε χαζεύοντας το ηλιοβασίλεμα από το παράθυρο. Το ότι η σιωπή μπορεί να είναι όμορφη και επιπλέον να μοιράζεται το απέδειξε ο Τζον Κέιτζ με το έργο του 4΄33΄΄, ένα μουσικό κομμάτι τεσσάρων λεπτών και τριάντα τριών δευτερολέπτων καθαρής σιωπής, έργο
για ορχήστρα σε μεγάλες αίθουσες. Στην πρεμιέρα, το κοινό έμεινε κατάπληκτο με το
κομμάτι αυτό, όπου οι μεν μουσικοί δεν κινούνταν, ο δε μαέστρος παρέμενε ακίνητος να κρατάει την μπαγκέτα, προσέχοντας μόνο το ρολόι, ώσπου, μόλις πέρασαν τέσσερα λεπτά και τριάντα τρία δευτερόλεπτα, σήκωσε την μπαγκέτα και κατέβασε το κεφάλι για να δεχτεί τα χειροκροτήματα. Οι θεατές φάνηκαν συγκινημένοι, ίσως γιατί δεν είμαστε συνηθισμένοι να αγκαλιάζουμε τη σιωπή, μια ρομαντική ηχητική μπάντα, ιδανική για να μοιραζόμαστε την οικειότητα ως ζευγάρι.
3
Το να φυλάω κάτι για να με βοηθάει να σε θυμάμαι
θα πει πως παραδέχομαι ότι μπορώ
να σε ξεχάσω
Παρόλο που η ρήση αυτή εκφράζει έναν αδιαμφισβήτητο συλλογισμό, στους ερωτευμένους αρέσει να φυλάνε αντικείμενα που ανακαλούν την παρουσία του αγαπημένου προσώπου, αν και το απόσπασμα αυτό
μας λέει ότι το αληθινό αίσθημα δεν έχει ανάγκη από τέτοια ενθύμια.
Αναμφίβολα, τα ποιήματα είναι το μεγάλο ελιξίριο που φυλάει τις ουσίες της καρδιάς, και γράφονται από τη στιγμή που μπορούμε να δώσουμε όνομα σε ό,τι συμβαίνει σε αυτή. Το αρχαιότερο ερωτικό ποίημα που σώζεται ως τις μέρες μας έχει γραφτεί εδώ και τέσσερις χιλιάδες χρόνια. Πρόκειται για τα λόγια που μια Σουμέρια ιέρεια αφιερώνει στον βασιλιά της κατά την τελετή του ιερού γάμου, όπου εκείνη είναι η συμβολική σύζυγος.
Σύζυγε, αγαπημένε της καρδιάς μου.
Μεγάλη η ομορφιά σου είναι, γλυκιά σαν το μέλι.
Λέοντα, αγαπημένε της καρδιάς μου,
μεγάλη η ομορφιά σου είναι, γλυκιά σαν το μέλι.
Μ’ έχεις αιχμαλωτίσει, άσε με να παραμείνω
τρέμουσα μπροστά σου·
σύζυγε, θα ήθελα να οδηγηθώ από σένα στην κάμαρα.
Μ’ έχεις αιχμαλωτίσει, άσε με να παραμείνω
τρέμουσα μπροστά σου·
Λέοντα, θα ήθελα να οδηγηθώ από σένα στην κάμαρα.
Σύζυγε, άσε με να σε χαϊδέψω·
το ερωτικό μου χάδι είν’ απαλότερο κι από το μέλι.
Στην κάμαρα τη γεμάτη μέλι,
επίτρεψε να απολαύσουμε την ακτινοβολούσα ομορφιά
σου·
Λέοντα, άσε με να σε χαϊδέψω·
το ερωτικό μου χάδι είν’ απαλότερο κι από το μέλι.
Σύζυγε, πήρες την ηδονή σου από μένα·
πες το στη μητέρα μου, κι εκείνη θα σου προσφέρει
λιχουδιές·
στον πατέρα μου, και θα σε γεμίσει δώρα.
Ο χρόνος και η σκόνη σκέπασαν τα ερωτικά της λόγια, ώσπου το 1880 οι πλάκες στις οποίες ήταν
γραμμένα ήρθαν στο φως. Τελικά, οι πλάκες στάλθηκαν στο Μουσείο της Αρχαίας Ανατολής, στην Κωνσταντινούπολη, όπου και κείνται ξεχασμένες ανάμεσα σε άλλα τεκμήρια από την εποχή των Σουμερίων, όπως η αναφορά για μια ανθρωποκτονία ή για τη διάλυση ενός αρραβώνα. Παράξενες παρέες χαίρεται η αιωνιότητα.
Ωστόσο, ακόμα πιο παράξενη είναι η σύμπτωση που ευνόησε ώστε μια εταιρεία να δωρίσει τους απαραίτητους πόρους προκειμένου, με αφορμή την ημέρα των ερωτευμένων, να καθίσταται η πλάκα κύριο κομμάτι μιας έκθεσης. Χάρη στην πρωτοβουλία αυτή, σήμερα κάθε τουρίστας έχει τη δυνατότητα να συγκινηθεί με τους στίχους της Σουμέριας ιέρειας.
**********************************
Απ’ όλους τους μεγάλους συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας, κανένας δεν εμβάθυνε στα μυστήρια του έρωτα και δεν πραγματεύτηκε τα ζητήματα της καρδιάς από μια τόσο φωτεινή οπτική γωνία, όσο ο Σαίξπηρ. Ακόμα και σήμερα τα έργα του και τα ποιήματά του αποτελούν ισχυρό εργαλείο για να κατανοήσουμε τα πολύ βαθιά μυστικά της καρδιάς μας.
Από τη σαϊτιά ως την απογοήτευση, από το πρώτο φιλί ως τον ανέφικτο έρωτα, από τον συμβιβασμό ως τη ζήλεια, το βιβλίο αυτό μας δίνει την πεμπτουσία της σαιξπηρικής γνώσης του έρωτα, προκειμένου να φωτίσει την καθημερινότητά μας και να δώσει, επιτέλους, απάντηση σε ερωτήματα όπως: Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που ατυχούν στις αισθηματικές τους σχέσεις; Πώς θεραπεύεται η αρρώστια του έρωτα; Μπορεί ένα ειδύλλιο να κρατήσει για όλη μας τη ζωή; Ποιο είναι το μυστικό της γοητείας; Πώς καταπολεμάται η ζήλεια; Ένα γοητευτικό και απίστευτα εμψυχωτικό βιβλίο γι’ αυτούς που παίρνουν τον έρωτα στα σοβαρά…
