`
ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΜΗΔΕΙΑ
*Μετάφραση*
Γιώργος Χειμωνάς
ΤΡΟΦΟΣ
Μακάρι να μήν είχε ποτέ φτερουγίσει η Αργώ
ανάμεσα στις Κυανές
τις Συμπληγάδες πέτρες
πετώντας για τους Κόλχους¨ μακάρι ποτέ
να μην είχε κοπεί στα δάση του Πηλίου
το πεύκο που έγινε κουπί
στα χέρια ανδρών σπουδαίων – μακάρι
ποτέ μην έφευγαν ποτέ να μην γυρνούσαν
φέρνοντας στον Πελία το μαγικό ολόχρυσο τομάρι¨
τότε, ποτέ κι η δέσποινά μου η Μήδεια
δεν θα ανάπαυε στης Ιωλκού τους πύργους
το τυραννισμένο από έρωτα για τον Ιάσονα κορμί της
– κι ούτε θα έκαμπτε ποτέ τις κόρες του Πελία
να σφάξουν τον πατέρα τους ¨ δεν θα ερχόταν πρόσφυγας
με τον άνδρα της μαζί και τα παιδιά της εδώ
στης Κορίνθου τα μέρη – υπάκουη
στον άνδρα της τον Ιάσονα, γιατί σώζει τον γάμο της
η γυναίκα που δεν σηκώνει στον άνδρα της κεφάλι.
Τώρα όλα μας εχθρεύονται κι ό,τι αγαπάω
πάσχει. Επρόδωσε ο Ιάσονας τα τέκνα τα δικά του
και την δικιά μου δέσποινα: σε γάμους
βασιλικούς επλάγιασε με το παιδί του Κρέοντα
του βασιλέα αυτής της γης. Ατιμασμένη
η Μήδεια βαρειά δυστυχισμένη
βοά τους όρκους του άνδρα της ¨ την μέγιστη την πίστη
που ο Ιάσονας της έταζε – μάρτυρες να γίνουν οι θεοί
με τί αμοιβή ο Ιάσονας ξεπλήρωσε
το χρέος του σʼαυτήν. Κοίτεται νηστικιά
το σώμα της στα άλγη παραδίνει
Στα δάκρυα διαλύει τον πηγμένο χρόνο
όλης της της ζωής, της χαλασμένης
από την αδικία του ανδρός.
Με μάτια κατεβασμένα στην γη
κυλισμένο το κεφάλι της κι από το πεσμένο πρόσωπο
τα χώματα δεν διώχνει. Από πέτρα το αυτί της
βρεγμένο ως βαθειά από τα βογγητά της θάλασσας
τις συμβουλές των φίλων δεν ακούει.
Από το ολάσπρο στέρνο της ο θρήνος αναβλύζει
για τον καλό πατέρα της
τα σπίτια της την γη της – όλα όσα
επρόδωσε για χάρη αυτού του άνδρα
που έτσι την επρόσβαλε. Η άμοιρη,
τώρα έμαθε καλά αυτό που οι δούλοι ξέρουν:
τί συμφορά είναι να φεύγεις από τον τόπο σου
– να ορφανεύεις από την πατρική σου γη.
Μίσησε τα παιδιά της δεν θέλει να τα βλέπει
– κι εγώ φοβάμαι. Φοβάμαι
για ό,τι είναι ικανή να κάμει¨
έχει βαρύνει ο νους της
Δεν αντέχει άλλο να υποφέρει. Την ξέρω καλά-
με τρόμο με γεμίζει:
είναι από μέσα μελανή. Εύκολα δεν χαρίζει
την νίκη στον εχθρό της.
(μπαίνει ο Παιδαγωγός με τα παιδιά της Μήδειας)
Αλλά νάτα τα παιδιά¨ σταμάτησαν
να παίζουν το στεφάνι και ήρθαν. Τίποτε δεν κατάλαβαν¨
στα στενά στηθάκια τους καμμιά
από της μάνας τους τις έγνοιες δεν χωράει
`
***********************************************************
Η Μήδεια είναι η ενδέκατη δισκογραφική συνεργασία της Ελένης Καραΐνδρου με την ECM. Το υλικό του δίσκου προέρχεται από τη μουσική που δημιουργήθηκε για να αποτελέσει το μουσικό μέρος για το ανέβασμα της ομώνυμης τραγωδίας του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντύπα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου το 2011. Η μουσική δονείται από μια σπάνια ένταση συναισθημάτων. Η Καραΐνδρου εμπιστεύεται τα θέματά της σε ένα μικρό μουσικό σύνολο, όπου τα ηχοχρώματά τους δημιουργούν μια ατμόσφαιρα αρχέγονη αλλά και σύγχρονη ταυτόχρονα καθώς η φωνή της λύρας, του σαντουριού, του νέι, του κλαρίνου συνδυάζονται ή και αντιπαρατίθενται. Η συνθέτρια μέσα από αυτό το σύνολο δημιουργεί το κατάλληλο ηχητικό τοπίο για να ακουστεί ο λόγος του Γιώργου Χειμωνά, μέσω του 15μελούς Χορού, υπό τη διδασκαλία του Αντώνη Κοντογεωργίου. Σε δύο τραγούδια, ακούμε τη φωνή της ίδιας της συνθέτριας.
Το έργο του Ευριπίδη Μήδεια διδάχθηκε το 431π.Χ. και θεωρείται μια από τις πιο συγκλονιστικές τραγωδίες της αρχαιότητας. Μια οδυνηρή ιστορία προδοσίας, οργής, τιμωρίας και τρέλας που οδηγούν στην παιδοκτονία. Όταν ο Ιάσονας εγκαταλείπει τη Μήδεια να παντρευτεί τη Γλαύκη, κόρη του βασιλιά Κρέοντα, με στόχο να ενισχύσει την πολιτική του επιρροή, η Μήδεια απαντά με μια μανία που δεν γνωρίζει όρια. Ο σκηνοθέτης της παράστασης Αντώνης Αντύπας σημειώνει: «Η θεϊκή καταγωγή της Μήδειας και η προσήλωση στον ηρωικό κώδικα τιμής οπλίζουν το χέρι της. Ο έρωτάς της για τον Ιάσωνα την ενανθρώπισε, αλλά όταν διαψεύδεται η ερωτική της θυσία με την προδοσία του Ιάσωνα, επανακτά τη θεϊκή της διάσταση και το δικαίωμα να τιμωρήσει την ύβριν του θνητού της συζύγου».
Τα μουσικά θέματα της Ελένης Καραΐνδρου οικοδομούν τη δραματουργική ένταση μέσω των αντιστίξεων, των διακροτημάτων και των σιωπών. Ο παλμός του μπεντίρ στο Ceremonial Procession και οι σπαρακτικές μελωδίες του νέι και του κλαρίνου προικονομούν την εξέλιξη. Στο On The Way tο Exile το κλαρίνο και το βιολοντσέλο σκορπούν διάχυτα τη μελαγχολία. Στο κείμενο που συνοδεύει την έκδοση η συνθέτρια υπογραμμίζει την σημαντική συμβολή των μουσικών της καθώς χαρακτηριστικά τους αποκαλεί συνταξιδιώτες της, στο ταξίδι της στον κόσμο του Ευριπίδη.
Η φωνή της Ελένης Καραΐνδρου ακούγεται για πρώτη φορά στον Θρήνο της Μήδειας. Κατόπιν, ο Χορός συνεχίζει την αφήγησή, απαριθμώντας τις συνέπειες της μοχθηρίας της αγάπης (Loveʼs great malevolence).
Η Μήδεια ηχογραφήθηκε στο Studio Sierra στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2011. Οι μίξεις έγιναν από τον Manfred Eicher και τον Γιώργος Καρυώτη τον Ιούνιο του 2013.
Περισσότερες ηχογραφήσεις της Ελένης Καραΐνδρου είναι υπό έκδοση.
Η έκδοση που συνοδεύει το CD περιλαμβάνει αγγλική μετάφραση των στίχων, σημειώματα της Ελένης Καραΐνδρου και του Αντώνη Αντύπα, καθώς και φωτογραφίες του Αλέξανδρου Φιλιππίδη από τις πρόβες των παραστάσεων στο Φεστιβάλ Επιδαύρου.
`
*****************************************************
`
Περιεχόμενα
1. ARGO’S VOYAGE
2. CEREMONIAL PROCESSION
3. ON THE WAY TO EXILE
4. THE HAZE OF MANIA
5. MEDEA’S LAMENT I www.studio52.gr
6. WOMAN OF MOURNING
7. MEDEA’S LAMENT II
8. LOSS
9. BACKWARDS TO THEIR SOURCES CHORUS I
10. A SINISTER DECISION
11. LOVE’S GREAT MALEVOLENCE CHORUS II
12. FOR THE SAKE OF A GREEK’S WORDS
13. DO NOT KILL YOUR CHILDREN CHORUS III
14. AN UNBEARABLE SONG
15. ALL HOPE IS LOST CHORUS IV
16. THE NIGHT OF KILLING
17. SILENCE CHORUS V
