Charles Baudelaire
Ο Θάνατος των Εραστών
Θα ʽχουμε κλίνες, με μια απαλή ευωδία
Βαθιά ανάκλιντρα όπως στους τάφους
Και παράξενα λουλούδια πάνω στα ράφια
Ανθισμένα για μας, κάτω απʼ ουρανούς πιο ωραίους
Καθώς θα στερεύουν οι τελευταίοι μας πόθοι
Θα ʽναι οι καρδιές μας δύο αχανείς λαμπάδες
που αντανακλούν τη διπλή τους λάμψη
πάνω στα δυο πνεύματά μας, τούτοι οι δίδυμοι καθρέπτες
Κάποιο δειλινό φτιαγμένο σε μυστήριο ρόδινο και γαλανό
Θʼ ανταλλάξουμε μοναδικό έναν κεραυνό
ανυπόφορο αντίο, τι μακρόσυρτος λυγμός
Και αργότερα ένας Άγγελος, μισανοίγοντας τις πόρτες
Θα έρθει ανασταίνοντας, πιστός και χαρούμενος
Τους θολούς καθρέπτες, και τις σβησμένες φλόγες
Paul Verlaine
Φεγγαρόφωτο
Είναι η ψυχή σας ένα θεσπέσιο τοπίο
όπου συρρέουν μασκοφόροι μαγευτικοί
παίζοντας τον αυλό, χορεύοντας, κι ίσως σχεδόν
θλιμμένοι κάτω απʼ τις εξαίσιες φορεσιές τους
Σύσσωμοι όλοι τραγουδούν σε κλίμακες οδύνης
για νικηφόρους έρωτες και ανθοστόλιστους βίους
ίσως να μην πιστεύουν μέσα στην ευτυχία τους
και οι φωνές τους μπλέκονται στο φεγγαρόφωτο
Ω, γαλήνιο φως του φεγγαριού πανέμορφο όμως και τόσο μελαγχολικό
που δίνεις στα πουλιά τη δύναμη να ονειρευτούν μέσα στα δέντρα
και κάνεις τις πηγές με όλο λυγμούς να κλαίνε εκστατικές
εκείνες τις πελώριες πηγές ανάμεσα απʼ τα αγάλματα.
Μπωντλαίρ ποιητής με εκπληκτικό ένστικτο ιστορίας. Μια ιδιοφυϊα.
Βερλαίν: ένας γοητευμένος ανίκανος
απλό
Χαχαχα ρε Vavou ειχε εκτιμησει ο Ρεμπω τον Βερλαιν και δεν τον εκτιμα η μεγαλειοτητα σου;
Το χω παρατηρησει πολλες φορες και πιστευω πως υποπιπτουμε σ’ ενα μεγαλο σφαλμα οταν ασκουμε κριτικη αβασανιστα.
Δεν μπορουμε να κρινουμε καποιον με βαση τα κριτηρια της εποχη μας αλλα με βαση τα κριτηρια της δικης του.
Και ο Βερλαιν στην εποχη του με τα τραγουδια του εδωσε μεγαλη ωθηση στον πεζο λογο μεσα απ’ τις εμμετρες τραγουδιστες του φωνες.
Κατι αντιστοιχο συμβαινει και με τον Ρεμπω, απλα ειναι φανερο οτι τα υλικα της απελευθερωσης ειχαν απορροφηθει καλυτερα στην δικη του περιπτωση. Επισης ο Ρεμπω δεν εχει καταφερει να ”αποδωθει” -οχι να μεταφραστει- στην ελληνικη με αποτελεσμα στη γλωσσα μας να βλεπουμε εναν παντελως ελευθερο στιχο ,κατι που φυσικα δεν ισχυει.Και ισως γι’ αυτο τον εχουμε υπερεκτιμησει, αν και επιφυλλασσομαι γι’ αυτο.
Στην ποιηση της προζας αυτο συμβαινει.
Το αντιστοιχο συμβαινει και στην δικη μας ποιηση με τα πεζοτραγουδα του Παπαντωνιου που ‘σιωσαν το δρομο για τον Παπατσωνη και μετα Εμπειρικο Ραντο και λοιπα -ως σημερα που ο Παπαντωνιου παραγκωνιζεται και λογικα μιας και η δικη του φωνη μνημονευεται ως ριζοσπαστικη για το ’10 και το 20’ (αν συνεχιζε να ειναι ριζοσπαστικη κατι δεν θα πηγαινε καλα).
Βαβου δικαια το 2010 με τα βηματα γιγαντα που εχει κανει η τεχνη και γενικα ο ανθρωπος ο Βερλαιν δεν μας αφορα αλλα θα ταν λαθος να μην τον θυμομαστε 😉
κοίτα Λαμπρινή, εκείνο το αβασάνιστα που λες…δεν ξέρεις με ποιον μιλάς, για αυτό, είτε θα μπορούσα να διπλασιάσω την ποσότητα λέξεων ή και να την τριπλασιάσω γράφωντάς σου μια απάντηση στα γαλλικά, είτε να την δωδεκαπλασιάσω γράφωντάς σου στην πατρώα μας γλώσσα. πολλάκις θα μπορουσα να σου απαντήσω κανοντας χρήση επιπλέον συνδυασμών ως προς την ουσία και τα περιούσια, αλλά επειδή πραγματικά βαριέμαι κι είμαι και σκατά συναισθηματικά θα δώσω ένα σκαρίφημα από λέξεις σε μορφή πρόλογου κυρίου θέματος κι επίλογου κι όποιος κατάλαβε κατάλαβε:
πρόλογος
Βαν Γκογκ-Βίκτωρας Γκασέ
Νίτσε- Ιβοζίμα Βάγκνερ+Σύζυγος
Ρεμπώ-Βερλαίν
κυριο θέμα
μια εποχή στην κόλαση κλειδωμένη στο συρτάρι του “εκδότη” Βερλαίν για τουλάχιστον 50 χρόνια,
Ρεμπώ-μια αχαλίνωτη αδούλωτη περιπλανώμενη ιδιοφυία
Βερλαίν- αηδιαστικός σαν τους καριερίστες εγωιστές έλληνες καλλιτέχνες της γενιάς του 30′
ωστόσο: το ότι κάποιος είναι ανίκανος να ζήσει ποιητικά αφήνωντας πίσω καλά ποίηματα δεν ααποστερεί το ποιητικό συνειδέναι. Σχεδόν πάντα καταλαβαίνουμε πότε ένα ποίημα είναι..ή όχι είτε είμασε καλοί ποιητές είτε όχι.
επίλογος
την περίπτωση Παπαντωνίου δεν την γνωρίζω. θα ψάξω και μετά θα δω.Εμπειρίκος-respect (ο μόνος μαζί με τον Σεφέρη που κάτι αληθινά καλλιτεχνικό και ζωτικό έκαναν )
Κι εντέλη, να τον θυμόμαστε τον χαζό ζηλιάρη στραγγαλιστή Βερλαίν, είπα εγώ να μην τον θυμόμαστε, αλλά όχι δίπλα δίπλα με τον Κάρολο. Όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά για τον απλούστατο πως μια τέτοια σύγκριση αποβαίνει μοιραία για τον ίδιο τον Βερλαίν. Μηδενίζεται.
Μηδενίστηκε που μηδενίστηκε δίπλα στον ρεμπώ, μην τον αποτελειώσουμε κι όλας (είδες, αν πραγματικά νοιαζόσουν για τη μνήμη του Βερλαίν, αυτή έπρεπε ν είναι η θέση σου). Αλλά δεν ξέρεις από τέτοια κόλπα οπότε σου έυχομαι να αναπτύξεις αντοχή γιατί όπως το βλέπω, μάλλον υποφέρεις πιο πολύ από εμένα.
πάω στα τσακίδια τώρα.
Τόσο ο Μπωντλαίρ όσο και ο Βερλαίν μου αρέσουν πολύ. Ο πρώτος ίσως λίγο περισσότερο. Ο μεν με την απείθαρχη φύση του, την έντονη ζωή καθώς και την άμεση σύνδεσή του με το μποέμικο περιβάλλον του Παρισιού, ο δε για την μουσικότητα της γραφής και τον έκλυτο βίο του, έχουν οτι με συναρπάζει σε έναν ποιητή.
Για το “θάνατο των εραστών” θα προτιμήσω τη μετάφραση του Γ. Σημηριώτη επειδή αγαπώ το μέτρο, ειδικότερα δε στη φόρμα ενός σονέτου.
“Κρεββάτια θάχουμε άνθινα, γεμάτα αιθέρια μύρα,
ντιβάνια ολοβελούδινα σαν μνήματα βαθιά,
στις εταζέρες λούλουδα παράξενα τριγύρα,
που άνοιξαν μοναχά για μας σε μέρη μαγικά.
Και ποια την άλλη να υπερβεί στην ύστατη φωτιά τους,
οι δυό καρδιές μας -σαν τρανές λαμπάδες δυο-μαζί
θα διπλοκαθρεφτίσουνε το διπλοφώτισμά τους
στα πνεύματά μας που’ναι δυο καθρέπτες αδερφοί.
Και μια βραδυά ολογάλανη, ρόδινη, μυστική,
θεν’ανταλλάξουμε άξαφνα την ίδια αναλαμπή ,
σαν ένα μακροθρήνημα που φέρνει ο χωρισμός’
κι αργότερα ένας Άγγελος θα’ρθεί το φώς να χύσει
-τις πόρτες μισανοίγοντας, πιστός και χαρωπός-
στους δυό καθρέπτες τους θαμπούς, στις φλόγες που’χαν σβήσει.”
Εξάλλου νομίζω πως ο ίδιος ο ποιητής είχε επιλέξει το μέτρο.
Nous aurons des lits pleins d’odeurs légères,
des divans profonds comme des tombeaux,
et d’étranges fleurs sur des étagères,
ecloses pour nous sous des cieux plus beaux.
Usant à l’envi leurs chaleurs dernières,
nos deux coeurs seront deux vastes flambeaux,
qui réfléchiront leurs doubles lumières
dans nos deux esprits, ces miroirs jumeaux.
Un soir fait de rose et de bleu mystique,
nous échangerons un éclair unique,
comme un long sanglot, tout chargé d’adieux ;
Et plus tard un Ange, entr’ouvrant les portes,
viendra ranimer, fidèle et joyeux,
les miroirs ternis et les flammes mortes.
Βέβαια, δεν απορρίπτω τη μετάφραση που βλέπω εδώ, είναι πολύ καλή. Εξάλλου δεν γίνεται να μεταφραστούν ακριβώς οι λέξεις και να διατηρηθεί η ομοιοκαταληξία, εκτός κι αν υπάρξουν παραποιήσεις όπως στη μετάφραση του Σημηριώτη.
Το ποίημα του Βερλαίν είναι έτσι κι αλλιώς εξαιρετικό.
Η συγκεκριμένη ανάρτηση μου άρεσε γενικώς, διότι αισθάνομαι πως τα τελευταία χρόνια οι γάλλοι δεν είναι και στο τοπ των προτιμήσεων των περισσοτέρων. Προσωπική γνώμη βέβαια, μπορεί να κάνω λάθος.
το ποίημα του Βερλαίν είτε εκφράζει μια μάσκα συμπάθειας για όσους βρίσκονται στη θέση του στραγγαλιστή είτε όχι, είναι έτσι κι αλλιώς μια τρίχα από αυτά του Ρεμπώ..
λάθος! δυο τρίχες-ξέχασα κι άλλη μία του Κάρολου.
και μάρτυράς μου ο Μαλαρμέ.
Και ο Charles Baudelaire και ο Paul Verlaine έχουν ποιητικά δικαιωθεί και το έργο τους (και ιδίως του πρώτου) είναι σημεία αναφοράς. Όσοι ασχολούμαστε με την ποίηση λίγο ως πολύ τους «γνωρίζουμε» οπότε τίθεται το ερώτημα προς τι η παρούσα και μάλιστα μεικτή συλλογή;
Έρχεται να μας τους θέσει σε αντιπαραβολή για να συγκρίνουμε; Προφανώς όχι. Υπόθεση κάνω βέβαια καθόσον και το δείγμα εδώ είναι ελάχιστο και δεν υπάρχει και διευκρινιστικό κείμενο (τουλάχιστον το δεύτερο είναι σοβαρή έλλειψη) που θεωρώ ότι θα υπάρχει στο βιβλίο.
Η άποψη μου είναι πως έρχεται να μας θυμίσει ότι στην ποίηση (όπως και πουθενά) δεν υπάρχει παρθενογένεση και ότι τα διάφορα ποιητικά ρεύματα επικοινωνούν μεταξύ τους και το προχώρημα έχει και να κάνει και με τον αμοιβαίο τους διάλογο όπως και με το διάλογό τους με την κοινωνία.
Αν αυτά δε συμβαίνουν τότε η ποίηση (συνολικά και όχι η τυχόν αρχικά περιορισμένη αποδοχή κάποιου ρεύματος που, όμως, τελικά δικαιώθηκε από το χρόνο) εκφυλίζεται σε ένα «κακό», ανήθικο για να είμαστε δίκαιοι, εμπόριο με περιορισμένο «κοινό» (που χρησιμοποιείται έμμεσα ως πουλ-μουρ – έχω κομπρέσορ και άμα λάχει τσοντάρω στο γιόκα μου και 2-3 χιλιάρικα να εκδοθεί, αφού αυτό είναι το κριτήριο).
Ουσιαστικά έρχεται και παίρνει τη θέση της υποκουλτούρας, όπως την όρισε ο T. S. Elliot, και αφήνει τη σαπίλα να αποτελεί την κουλτούρα (σκάβοντας τον πάτο του πηγαδιού…)
επιτέλους να μια όμορφη φωνή! κάπως ανάσανα! Γιώργος Πρίμπας είπαμε? θα σε έχω στα υπόψιν μου εσένα.
Τι μυγα σας τσιμπαει ρε παιδια;
παπαπαπα διαγωνισμο γνωσεων κανουμε και ο ενας προσπαθει να την βγει στον αλλον;
Απ’ οτι ειδες βαβου το δευτερο μερος του σχολιου μου που ανεφερε και ανελυε τη θεση μου περι αβασανιστης κριτικης δεν εφερε το ονομα σου ,το προσωπο που χρησιμοποιηθηκε εν τελει δεν ηταν το β’ ενικο.
Γελασα με την αφελεια του πρωτου σχολιου και μ’ αρεσε που δεν προσπαθησες να παιξεις ποιητικο παιχνιδακι.
Παρ’ αυτα τα συμπλεγματα ,συμπλεγματα.
Δεν θα πω περισσοτερα γιατι εισαι συναισθηματικα απογοητευμενος-η.
βλέπετε το ζήτημα του τι συνιστά έναν ποιητή καλό ή όχι, ή για να το θέσω ακόμα πιο κυνικά, το ζήτημα του τι συνιστά έναν ποιητή καλύτερο από έναν άλλον, εκτός του γεγονότος που το έργο-ίχνος που έμεινε καταγεγραμμένο θα κληθεί να διερευνηθεί από όλα τα στυλ και τα ρεύματα του κάθε αντιληπτου συνειδέναι, πρέπει ωστόσο κανείς να έχει σώσει μέσα του την ακεραιότητα εκείνη που ισοδυναμεί με συνείδηση του βιώματος έτσι που κατά το τέλος της διαμόρφωσης του χαρακτήρα του, να μπορεί ακόμα να ρισκάρει με επίγνωση δίχως άρση του αισθήματος εκείνου του αδιαπραγμάτευτου δικαίου. Νομίζω μιλάμε για τον κώδικα εκείνο που ονομάζουμε με δέος: αιδώς
ΑΣΧΕΤΟ
Αλλά αντί ευχολόγιου , λόγω των ημερών
θέλω να χαρίσω σ’ ένα φίλο που με έμαθε
να κρίνω σωστά κάποια πραγματα.
Στον Γιώργο Μίχο
Preguntitas sobre Dios
Un dia yo rpegunte:
Abuelo dónde está dios?
Mi abuelo se puse triste
e nada me respondió.
Mi abuelo murió en los campos
sin rezos ni confection
y lo anterraron los Indios
flauta de caña y tambor.
Al tempo yo pregunté:
Padre que sabes de dios?
Mi padre se puso serio
y nada me respontió.
Mi padre murió en la mina
sin doctor ni protección
color de sangre minera
tiene al oro del pardon.
Mi hermano vive en los montes
y no conose una flor.
Sudor malaria y serpientes
la vida del leñador
y que naides le pregunte
si sabe donde está dios.
Por su casa no ha pasado
tan inportante señor.
Yo canto por los caminos
y cuando estoy en prisión.
Oigo las voces del pueblo
que canta mejor que yo.
Hai un asunto en la Tierra
mas inportante que dios
y es que naide escupa sangre
pa’ que otro vida major.
Que dios vela con los pobres
tal vez si y tal vez no
pero es seguro que almuerza
en la mesa del pardon.
Atahualpa Yupanqui
🙂 Kαλά Χριστούγεννα! | Merry Christmas to everybody! 🙂
http://www.youtube.com/watch?v=hAlPysjCFHg
(ας το απολαύσουμε όλοι…)
ο μπωντλερ με την μιγαδα πουτάνα του, ο βερλεν που τα θελε ο κωλος του. λυπαμαι είμαι με το τσαρλς.
Τι κόντρα πήγαν οι δυο ποιητές μας. Ό ένας στις ινδίες απ’ τον πατριο ο άλλος αλλοπαρμένος απ’ τον ρεμπώ. οι δικοί μας ποιητές πίνουν φραπέ και ονειρεύονται ατέλειωτο σεξ και τιβι. Οι μάνες κάνουν κουμάντε. Πουλακι μου ποιητή πιες το γαλατάκι σου. Το ουίσκι μόνος σου.
Χτυπάει βαριά των άστρων την καμπάνα
Με τα ξανθά της -σείστρο- αποχτενίδια
Στά βρώμικα γερμένη τα στρωσίδια
Η Κλάρα η ετοιμοθάνατη πουτάνα.
Κι είναι η ώρα πέντε παρά κάτι
Ώρα π’ ανοίγει του Θεού το μάτι.
Θεέ των πόρνων παίρνε όποιον πεθαίνει
Χωρίς ποτέ του πρίμο αέρα νά ‘βρει
Τη νύχτα ακόμα στην αχλή τη μαύρη
Πριχού να δει στη φέξη πού πααίνει.
(Τσαρλς Μπωντλέρ “Η Κλάρα η πουτάνα”. Απόδοση Άρης Δικταίος )
Γιώργη Πρίμπα
Χαίρομαι όταν ανακαλύπτω
πως έχεις σχέση με τους εθισμούς μου.
Καλές γιορτές.
Προσωπικά θεωρώ πως κάθε ποίημα αλλάζει ανάλογα τον αναγνώστη, τον τρόπο σκέψης του, την αισθητική του, την ψυχική ιδιοκατάσταση στην οποία βρίσκεται την στιγμή της ανάγνωσης. Επομένως η σύγκριση δεν μπορεί παρά να είναι υποκειμενική και προσωπική αφού το ποίημα αλλάζει ανάλογα με τον αναγνώστη του. Φυσικά υπάρχουν ποιητές με την μαγική ικανότητα να αγγίζουν περισσότερους ανθρώπους, αλλά το αν ένας ποιητής είναι καλός ή όχι είναι μια πολύ απλή και επομένως πολύ γενική και δύσκολη απόπειρα προσέγγισης.
ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΕΣ ΠΟΥ ΑΓΑΠΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ
ΚΑΙ ΟΤΙ ΠΡΟΑΓΕΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ
ΕΥΧΟΜΑΙ
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΑΤΣΟΥΚΑΣ
Χάριν της αποκαταστάσεως κάποιων μικρολαθών στο ορθό ιδού η ελληνική μετάφραση του μπωντλαιριανού ποιήματος από τον Γιώργη Σημηριώτη:
CHARLES BAUDELAIRE
Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΡΑΣΤΩΝ
Κρεβάτια θά ʼχουμε άνθινα, γεμάτα αιθέρια μύρα·
ντιβάνια ολοβελούδινα σαν μνήματα βαθιά·
στις εταζέρες λούλουδα παράξενα τριγύρα,
που ανοίξαν μοναχά για μας σε μέρη μαγικά.
Και ποιά την άλλη να υπερβεί στην ύστατη φωτιά τους,
οι δυό καρδιές μας –σαν τρανές λαμπάδες δυό–μαζί
θα διπλοκαθρεφτίσουνε το διπλοφώτισμά τους
στα πνεύματά μας που ʼναι δυό καθρέπτες αδερφοί.
Και μιά βραδυά ολογάλανη, ρόδινη, μυστική,
θε νʼ ανταλλάξουμε άξαφνα την ίδια αναλαμπή,
σαν ένα μακροθρήνημα που φέρνει ο χωρισμός:
κι αργότερα ένας Άγγελος θα ρθεί το φώς να χύσει
–τις πόρτες μισανοίγοντας, πιστός και χαρωπός–
στους δυό καθρέφτες τους θαμπούς, στις φλόγες που ʼχαν σβήσει.
Μετάφραση: Γιώργης Σημηριώτης.
Από το βιβλίο: Μπωντλαίρ, «Τα άνθη του κακού», μετάφραση Γ. Σημηριώτης, Εκδόσεις Μαρή, Αθήνα (χχ), σελ. 138.
Σε όσους δεν αγαπούν την ποίηση και ότι προάγει πνευματικά τον άνθρωπο εύχομαι να συνεχίσουν να πίνουν.
Γ.Μίχο: Τί μπουναμάς ήταν αυτός στα σχόλια;
¨Εμεινα!
Γαμώ τα ποιήματα ο θάνατος των εραστών του Μπωντλαίρ