Ευγένιος Σπαθάρης, ο Καραγκιόζης Γιατρός (από παλιό δίσκο 45 στροφών)
spatharis.jpg

Πηγαίναμε με το θείο το Γιάννη, και που δεν πηγαίναμε… Στο Γιουσουρούμ έλεγε και παίρναμε τον ηλεκτρικό από σταθμός Αττικής ως το Μοναστηράκι, όπου πατείς με πατώ σε καταλήξαμε κάποτε να πάρουμε κάτι λιθογραφίες της δεκάρας με φιγούρες του καραγκιόζη, που μου εξήγησε ότι έβαζαν πρόκες στις ράγες του τρένου και τις έκαναν κοπιδάκια για να κάνουν τα κενά να περνάει το φως από τις φιγούρες κι έβαζαν και κλάπα να τις γυρίζουν…
Δεν είχαμε όμως ιστορίες ώσπου μια μέρα βρήκε το πρώτο σαρανταπενταράκι και το βάλαμε στο πικάπ, οδός Εϋνάρδου τότε, και τον έμαθα απέξω το Σπαθάρη, ακόμη κι ένα κόλλημα που είχε ένα από τα δισκάκια γιατί τα πήραμε όλα, το έλεγα κι αυτό… ταναλιακατσαβιόνι, ταναλιακατσαβιόνι… Κατέβασα και τους καραγκιόζηδες κάτω, αλλά δεν είχα τον ήχο… και έβαλα σεντόνι στο παράθυρο της αυλής και κόβαμε και εισητήριο από κάτι άχρηστα ενός τυπογράφου γείτονα… Οι πινέζες που τσίτωνα το σεντόνι μένουν ακόμα στο παράθυρο του πατρικού… τις πιάνω με το βλέμμα λοξά κάθε που κοιτάζω από την αυλή το παράθυρο…


Τις φγούρες τις φυλάω ως κόρην οφθαλμού κι έχω και κάτι λιθογραφίες για ρεζέρβα… τα δισκάκια τα είχα χαμένα… κι εκείνα που κυκλοφόρησαν πριν μερικά χρόνια δεν ήταν αυτά των παλιών ακουσμάτων… μα τώρα τα βρήκα και είπα να τα μοιραστώ… το γκραν σουξέ ο Καραγκιόζης Γιατρός…
Κάθε Σεπτέμβριο στο Μαρούσι ο Σπαθάρης γιορτάζει… πήγα και τα παιδιά μου μια χρονιά… στο τέλος της παράστασης πήγα να τον αγγίξω, να δω ότι υπάρχει γιατί όσες φορές τον είδα με το Σαββόπουλο ήταν μακριά… Ξετύλιγε στην παράσταση το μύθο και τα κλισέ του μʼ έναν τρόπο που θύμιζε έντονα την εκτύλιξη των μυθιστορημάτων του μαγικού ρεαλισμού… μιαν αναρχούμενη σάγκα με ρίζες στα παιδικά μας χρόνια και σε διαρκή διάλογο με τα τρέχοντα των παιδιών… του είπα θα γράψω… κάντο μου λέει κι ότι θες εδώ είμαι… Τι να θέλω κε Ευγένιε; Τι παραπάνω να θέλω από τη φωνή σας και την παρουσία σας;
Μονάχα να, θα ήθελα να σας πω ένα μεγάλο ευχαριστώ, γιατί με τα χρόνια έμαθα διαβάζοντας πως η κρίσιμη συνάντηση μαζί σας δεν ήταν καθόλου τυχαία. Γιατί εκείνο το παλιοκαφενείο στα Σαββάλια, όπου βρέθηκα να παρακολουθώ παράσταση παιδάκι, και κάτι Σαββατόβραδα στην Κουρούτα με τα παιδιά είναι το φύλλωμα ενός δέντρου που ριζώνει στο μεγάλο Αντώναρο… Γιατί οι συμπατριώτες μου χαράμιζαν πάντοτε έναν οβολό για να απαλύνουν της τέχνης τα φαρμάκια στον καραγκιοζοπαίχτη… όσο να τον εξαερώσει κι αυτόν το γενικό ολοκαύτωμα…

Βασίλης Λαλιώτης

(Στον πίνακα ο Ευγένιος όπως τον είδε ο Τσαρούχης)