Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

«Το αληθινό FaceApp» (γράφει ο Σπύρος Αραβανής)

Στις «καλές» εποχές τα social media κατακλύζονταν από faceApp που δημιουργούσαν μιαν εικονική προοπτική του γηραιού μέλλοντος μέσα στην ανεμελιά και την ψευδαίσθηση της αιωνιότητας.

Αυτές τις μέρες γεμίζουν με χειροποίητες φωτογραφίες παιδικής ηλικίας, ένας βιωμένος χρόνος στον οποίο επιστρέφουμε για να βρούμε ένα μπράτσο.

Όσοι επιστρέφουν ενσυνείδητα στο παιδί που υπήρξαν, έχουν κάνει ήδη ένα σημαντικό βήμα- αν και νωρίς- στην αναζήτηση του χαμένου χρόνου της ενήλικης ζωής τους.

Όσοι επιστρέφουν στο παιδί που δεν υπήρξαν ποτέ, έχουν τη μοναδική ευκαιρία, την ευλογημένη στιγμή μέσα στην τραγικότητά της, να τακτοποιήσουν τις θυρίδες της ζωής τους συμπληρώνοντας τα ένσημα του χρόνου τους.

Όσοι αισθάνονται ανάπηροι να αυτοβιογραφηθούν, μπορούν να βρουν διέξοδο μιλώντας για την εποχή τους και όχι για τη ζωή τους, όπως έκανε ο Τόμας Μαν εξομολογούμενος: «Μπορεί να μην αγάπησα αρκετά τη ζωή μου για ναμαι ένας καλός αυτοβιογράφος».

Όσοι, τέλος, συμμετέχουν απλώς στη συλλογική επίδειξη ιδιωτικότητας,  ας θυμηθούν τα λόγια του Μίλλερ όταν μιλούσε για τον Ρεμπώ αυτοβιογραφούμενος: «Ο καινούριος άνθρωπος δεν θ’ αναφανεί παρά όταν θα έχει σταματήσει ο πόλεμος ανάμεσα στην ομάδα και το άτομο. Τότε θα θαυμάσουμε τον ανθρώπινο τύπο στην πληρότητά του και το μεγαλείο του».

Όπως και να έχει, η επιστροφή στην πραγματικότητα γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνη

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Μακάριοι όσοι νοσούν από ύπαρξη, αλλά είναι ασυμπτωματικοί» (γράφει ο Νίκος Ράπτης)

Αν η Ιστορία και η ζωή του ανθρώπου μοιάζει με μια τραγωδία, τότε η “κάθαρσις” των “παθημάτων” έρχεται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο, όπως τον διατύπωσε ο Αριστοτέλης: “δι’ ελέου και φόβου”. Τώρα φαίνεται πως βρισκόμαστε στη φάση που επικρατεί ο φόβος. Εύκολα το διαπιστώνουμε αυτό παρακολουθώντας τις ειδήσεις.
Είναι πρόβλημα ότι ξεχνάμε συνήθως πως η Ιστορία και η ζωή του ανθρώπου μοιάζει επίσης και με μια κωμωδία, μέσω της οποίας επέρχεται μια άλλη κάθαρσις, με διαφορετικά μέσα, δηλαδή με την πρόκληση του γέλιου. Μόνο που το σύγγραμμα του Αριστοτέλη για την κωμωδία χάθηκε, οπότε δεν ξέρουμε τον αριστοτελικό ορισμό της. Γιατί χάθηκε; Ίσως γιατί ο φόβος και η συμπόνια είναι τελικά ισχυρότερα από το γέλιο ή ίσως γιατί το γέλιο, το γεμάτο άφεση και αισιοδοξία, θεωρήθηκε από κάποιους αμαρτωλό.
Η τραγωδία και η κωμωδία είναι δύο κύκλοι που τέμνονται, και ο άνθρωπος βρίσκεται στον κοινό χώρο που σχηματίζουν.
***
Ο σύγχρονος πολιτισμός βασίζεται – μεταξύ άλλων – σε μια βιομηχανικά παραγόμενη απόκρυψη και απώθηση του θανάτου (και της “ασχήμιας” του). Όμως ο θάνατος είναι α-λήθεια, δηλαδή κάτι που είναι αδύνατον να μένει κρυμμένο και ξεχασμένο διαρκώς. Και ο θάνατος είναι ένα μέρος της φύσης. Ας μην ελπίζουμε λοιπόν εύκολα και ασυλλόγιστα σε μεταφυσικές παρηγοριές. Οι μεταφυσικές ελπίδες και φόβοι ήταν ο επίσης δόλιος -διότι κάποιοι τον εκμεταλλεύονταν- τρόπος του Μεσαίωνα, ώστε να κρύβεται συστηματικά ο θάνατος ως μέρος της φύσης από τους ανθρώπους και να παρουσιάζεται μόνο ως μεταφυσικό και θρησκευτικό γεγονός. Αν ο θάνατος έχει μια ιερότητα όμως, αυτή δεν σχετίζεται αποκλειστικά με καμιά θρησκεία, αλλά με την ίδια την ανθρώπινη φύση. Και ο καλύτερος τρόπος αντιμετώπισης του θανάτου από έναν πολιτισμό είναι να τον αποκρύπτει με διακριτικό τρόπο, αλλά και να τον “μελετάει” φιλοσοφικά, ως μέρος της φύσης, για να αξιολογεί καλύτερα τη ζωή.
***
Μακάριοι όσοι νοσούν από ύπαρξη, αλλά είναι ασυμπτωματικοί.
***
Είναι ωραίο οι άνθρωποι να πολεμούν ενωμένοι απέναντι σε ιούς αντί να πολεμούν μεταξύ τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις τα αλληλοφαγώματα των ανθρώπων σωπαίνουν, και τα βλέμματα ατενίζουν τον ίδιο ορίζοντα.
***
Η ενασχόληση με την επικαιρότητα είναι ο τρόπος που έχει η αιωνιότητα για να μας χλευάζει και ο τρόπος που έχει η Ιστορία για να μας επαινεί. Πέρα από τον έπαινο και τη χλεύη ασχολούμαστε με ο,τι είναι αληθινό και έχει αξία.
Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Μια προσπάθεια κατανόησης των εκδιδόμενων φύλων» (γράφει η Ιώ Αρματά)

`

 

Εκδίδομαι. Με την ανοχή όλων. Σε οίκους ένοχους, εκδοτικούς και άλλους οίκους.
Εκδίδομαι, όπως ένα αυγό εκδίδεται στο τηγάνι του, ένας συγγραφέας εκδίδεται από
τον εκδότη του, ένας νταβατζής εκδίδεται από την πόρνη του, ένας χειρωνάκτης
εκδίδει το έργο του, ο φούρναρης εκδίδεται στους πελάτες του και τα άλευρά του,
ένας μαθητής εκδίδεται σε αριθμούς, 15 οροθετικές εκδίδονται σε μανταλάκια, τα
σώβρακα εκδίδονται από νοικοκυρές στα μπαλκόνια τους, ο μανάβης εκδίδει φρούτα
σε τιμές ευκαιρίας, ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ και στον Κωτσόβολο, εκδίδονται εργαζόμενοι για
540ευρώ τον μήνα χωρίς ασφάλεια. ΧΡΥΣΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ. Έναν άνθρωπο τον
καταλαβαίνεις από τα δόντια του. Πωλούνται δούλοι. Μαύρη εργασία, κίτρινη
εργασία, λευκό εμπόριο. Μια ταμίας, εκδίδεται πίσω από τις σακούλες του
supermarket, όσο εσύ χαζεύεις το θυμωμένο πάνω στα πλήκτρα της μηχανής
χτύπημά της. Σε πλαστική σακούλα ζωσμένη βροχή, εκδίδεται και το ντελίβερι
καβάλα πάνω στο μηχανάκι, το ποδήλατο ή το πατίνι του. Εκδίδομαι. Όπως ένα
πλαστό διαβατήριο στο βρώμικο σαλόνι χαμερπούς ξενοδοχείου. Με την σύμφιλη
γνώμη όλων. Το άγρυπνο μάτι του ήσυχου γείτονα, που φτάνει μέχρι την μάντρα της
δικής του αυλής, το ορθάνοιχτο, εποπτικό μάτι που τα ξέρει όλα, αλλά και το
μονόφθαλμο του ηδονοβλεψία.
Εκδίδομαι. Κάθε ξημέρωμα που κρατάω τιμόνι. Κάθε φορά που ανάβω τα φώτα
πορείας και χύνομαι στις λεωφόρους. Πεταλούδα της νύχτας, της πίσω όψης του
τζαμένιου παρμπρίζ με την θέση του συνοδηγού άδεια. Ζητάω επιβάτη. Μου λες δεν
είμαι πελάτης. Όμως εγώ προστασία θέλω. Γιατί ο μόνος προστάτης που γνώρισα
βρίσκεται ανάμεσα στα πόδια μου και μου θυμίζει το «όταν έγινα γυναίκα» κάθε
φορά που κατουράω όρθια. Εκδίδομαι. Με τη σύμφιλη γνώμη όλων. Κάθε φορά που
τραβάω στην άκρη της εθνικής με αλάρμ το φορτηγό ή κάθε φορά που κάνω στάση
σε δημόσια τουαλέτα ή βενζινάδικο και μένω με την κάνουλα στο χέρι και πρέπει
κάπως να συστηθώ˙

Είμαι η Ντέζι και φοράω περούκα

* για το ΦΡΥΝΗ Xenos Project και την Red Umbrella
Μια προσπάθεια κατανόησης των εκδιδόμενων φύλων
Αθήνα, Οκτώβρης 2019

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Επιστροφή στο τώρα» (γράφει ο Σπύρος Αραβανής)

Τους βλέπω πόσο εύκολα προχωρούν σε συγκρίσεις και ταυτίσεις. Με σταθερό πληκτρολόγιο σε τρεμάμενα χρόνια. Πλαισιώνουν μάλιστα με έντονα χρώματα τις άλλοτε ασπρόμαυρες κατάρες.  «Στα χρωματιστά πηγαίνουμε, στα χρωματιστά προχωρούμε. Οι ήρωες προχωρούν στα χρωματιστά…».

Χρειαζόμαστε ήρωες για να (αυτό)ηρωοποιηθούμε μέσα στην κάψουλα τού χωροχρόνου, η οποία μάς γυρνά σε ένα παρελθόν που δεν βιώσαμε, όμως το “ζούμε” σαν να ήμασταν «εκείνοι», ενώ δεν καταφέραμε ακόμα να γίνουμε «εμείς».

Ο οικουμενισμός των δικαιωμάτων δεν συνεπάγεται οικουμενισμό εμπειριών, όπως και ο σχετικισμός των γεγονότων δεν οδηγεί αυτόδηλα σε αναβίωση πράξεων.
Πολεμάμε τον εχθρό, όταν τον μετρήσουμε στο ύψος των περιστάσεων. Διαφορετικά παλεύουμε με δανεικά σώματα γι’ αυτό και στο ταμείο δεν αναγνωρίζεται καμία πίστωση δυνάμεων. Μονάχα πυροτεχνήματα αντιδράσεων μαζικής αυθυποβολής ενός «άλλου».


Γιατί η ζωή δεν είναι η τέχνη της αναδρομικής αφήγησης. Είναι μνήμη που κυλάει γι’ αυτό και δεν χορταριάζει. 

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

Νίκος Δαφνής, Ανοικτή Επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς και το θεατρόφιλο κοινό

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του θεατρικού οργανισμού «Κάτω απ’ τη γέφυρα» Νίκος Δαφνής  στέλνει μια ανοιχτή επιστολή προς τους αρμόδιους φορείς και το θεατρόφιλο κοινό σχετικά με την απόρριψη επιχορήγησης από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού της παράστασης «Cloud 9», έργο της σπουδαίας θεατρικής συγγραφέως Caryl Churchill. Στην επιστολή που απέστειλε δημοσίως αναφέρει τα εξής:

 

`

Είναι γνωστό ότι για την περίοδο 2019-’20 είχαμε εξαγγείλει, μεταξύ άλλων, ΚΑΙ την παρουσίαση του «CLOUD 9» της σημαντικής Αγγλίδας συγγραφέως Caryl Churchill.

 `

Για να αντιμετωπίσουμε αυτή την πολυπρόσωπη (και πολυέξοδη) παραγωγή, στα μέσα του Απρίλη υποβάλαμε πρόταση επιχορήγησης στο ΥΠ.ΠΟ.Α.

 

Η «Γνωμοδοτική επιτροπή θεάτρου» (Γ.Ε.Θ.) που αποτελείται από τους Ειρήνη Μουνδράκη (πρόεδρο), Γρηγόρη Ιωαννίδη, Αντώνη Βολανάκη, Γιώργο Μητρόπουλο, Αντιγόνη Καράλη, Τάκη Τζαμαργιά και Σάββα Πατσαλίδη, απέρριψε την πρότασή μας.

 

Εδώ, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι ποτέ δεν θεωρήσαμε δεδομένη την επιχορήγησή μας και η Γ.Ε.Θ. (η ίδια Γ.Ε.Θ. που μας εμπιστεύτηκε 10 και 12.000 € τα δυο τελευταία χρόνια) είχε κάθε δικαίωμα να αρνηθεί και τρίτη επιχορήγηση.

 

Αλλά το «σκεπτικό» της απόφασης, μας έκανε ιδιαίτερα… σκεπτικούς, αφού μάθαμε ότι τα μέλη της Γ.Ε.Θ. «…μελέτησαν προσεκτικά την πρόταση που υποβάλαμε, αναγνωρίζουν και σέβονται την πορεία και την προσφορά μας, αλλά επειδή υπήρξε μεγάλος αριθμός αιτήσεων, πρόκριναν αιτήσεις με προτάσεις που συμβάλλουν δραστικά στην ανανέωση της σύγχρονης θεατρικής δραστηριότητας, με ένα άρτια διαρθρωμένο δραματουργικό ή σκηνοθετικό όραμα και απέκλεισαν προτάσεις των οποίων το όραμα ή ο ανανεωτικός χαρακτήρας δεν ήταν αρκούντως σαφής».

 

Έτσι, την 4η Σεπτέμβρη στείλαμε μια επιστολή-ένσταση στην υπουργό κυρία Μενδώνη. Η επιστολή έμεινε στο υπουργικό γραφείο 40 μέρες.

 

Στις 14/10, έφτασε στο γραφείο του Γ.Γ. κ. Γιατρομανωλάκη, από εκεί σε διάφορα συναρμόδια γραφεία και τελικά έφτασε και στα μέλη της Γ.Ε.Θ.

 

Στις 27/11/19, το αρμόδιο τμήμα του ΥΠ.ΠΟ.Α. μας ενημέρωσε ότι η Γ.Ε.Θ. «μελέτησε με προσοχή το αίτημά μας, αλλά μένει σταθερή στην απόφασή της». Και ακόμη, ότι μας εύχεται… καλή συνέχεια στο έργο μας.

 

Μ’ αυτή την ανοικτή επιστολή, θέλουμε να ευχαριστήσουμε τα μέλη της Γ.Ε.Θ. (που κάποιοι είναι και αγαπητοί φίλοι) για την ευχή τους.

 

Θέλουμε ακόμη να τους βεβαιώσουμε ότι στο μέλλον θα προσπαθήσουμε να βρίσκουμε έργα που να συμβάλλουν στη θεατρική δραστηριότητα (αφού το έργο της Churchill δεν συμβάλλει) και να έχουμε όραμα αρκούντως (!) σαφές και ανανεωτικό.

 

Για τον θεατρικό οργανισμό Κάτω απ’ τη γέφυρα

 

Νίκος Δαφνής

 

ΥΓ. Προχτές στη Βουλή καταψηφίστηκε η απαγόρευση των διακρίσεων βάσει φύλου, ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Είμαστε σίγουροι ότι τα μέλη της Γ.Ε.Θ. διαφωνούν με την ντροπιαστική απόφαση. Θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε τι θα έλεγαν ΑΝ ΗΞΕΡΑΝ ότι αυτό ακριβώς είναι το επίμαχο ζήτημα του «CLOUD 9» και της Churchill, που απέρριψαν.

 

Διαβάστε περισσότερα