Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

Τα Επίκαιρα

«Σήμερα η δύναμη είναι να ξέρεις τι να αγνοείς» (γράφει ο Σπύρος Αραβανής)

Είσαι αδιαλείπτως «παρών», ιδρώνεις να πληροφορηθείς, να έχεις γνώμη που σαλεύει και τα πάντα σφάζει, να γίνεσαι σχόλιο γατζωμένο σε τηλεαγχόνη, μακάριος ως πλούσιος τω πνεύματι, και πάνω που έχεις κτίσει πλήκτρο πλήκτρο αυτήν την κοσμοθεωρία σου, έρχεται τυχαία μια φράση και στα ανατρέπει όλα: «Σήμερα η δύναμη είναι να ξέρεις τι να αγνοείς».
Η σημερινή λογοκρισία βρίσκεται στο ακριβώς ανάποδο από αυτό που ίσχυε στο παρελθόν, «να μπλοκάρει τη ροή των πληροφοριών». Πάει πιο πέρα από τη ρήση του Ολλανδού συγγραφέα, Σέις Νότεμποομ -γραμμένη στις εξοχες «Ιεροτελεστίες» του-: «όλο και περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν όλο και λιγότερα για όλο και περισσότερα πράγματα». Γιατί τα «περισσότερα πράγματα» σήμερα είναι οι άχρηστες πληροφορίες και τα δευτερεύοντα θέματα. Το βούτυρο, δηλαδή, στο ψωμί της νέας μορφής λογοκρισίας.
Πάει μακριά και από το σαββοπουλικό: «κι όσοι δεν έχουν κατιτίς να πούνε τους περσεύει και καιρός». Γιατί κι αυτό που υπονοεί η αδέσποτη φραση, θέλει χρόνο (και κόπο) να το αποκτήσεις.
Δεν είναι ελιτισμός ούτε γίνεσαι ρίψασπις: «Σήμερα η δύναμη είναι να ξέρεις τι να αγνοείς».
Ξανά λοιπόν από το μηδέν.
Αλλά αυτή είναι και η γλύκα που ψάχνεις.
Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Χαλασμένα σχολεία» (γράφει ο Νίκος Βουτυρόπουλος)

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Ο Όσκαρ και ο Χριστός» (γράφει ο Σπύρος Αραβανής)

Στο υπέροχο ψυχογράφημα του Χριστού που κάνει ο Ουάιλντ στο «De profundis», γράφει σ’ ένα σημείο: «είχε τη δύναμη, όχι μονάχα να λέει ωραία πράγματα […] αλλά να κάνει και τους άλλους να λένε ωραία πράγματα». Ένας θαυμάσιος ορισμός του «καλλιτέχνη», όπως θεωρεί και τον Χριστό ο Ουάιλντ: «Η ζωή του είναι το πιο υπέροχο από όλα τα ποιήματα».
Κάπου αλλού τον χαρακτηρίζει ως τον κατεξοχήν «ατομιστή» και το δικαιολογεί με την ωραία ρητορική ενός ανθρώπου που αγάπησε την ομορφιά και την ομορφιά της αγάπης, όπως ο Χριστός: «Με την έλευση του Χριστού η ιστορία κάθε ξεχωριστού ατόμου είναι, ή μπορεί να γίνει, η ιστορία του κόσμου […] Ο Χριστός δεν λέει “ζείτε για τους άλλους” […] Εκείνος που θα ‘θελε να ακολουθήσει μια ζωή σαν του Χριστού, πρέπει να είναι ολοκληρωτικά κι απόλυτα ο εαυτός του». Το επικυρώνει από άλλη οδό και ο Καρλ Γιουνγκ λέγοντας: «Όπως ο Ιησούς υπήρξε πιστός στην εσωτερική του αποστολή δίνοντας τη ζωή του, έτσι και κάθε άνθρωπος οφείλει να κατανοήσει ποιος είναι ο δικός του βαθύς, προσωπικός, μοναδικός προορισμός, ο οποίος και θα του επιτρέψει να πραγματώσει πλήρως τον εαυτό του ως άνθρωπο και να εκπληρώσει ελεύθερα το πεπρωμένο του.» 
Σε κάποιο άλλο σημείο με το γνωστό του αφοριστικό ύφος ο Ουάιλντ συλλογίζεται: «Ο κόσμος πάντα αγαπούσε τον Άγιο ως την πλησιέστερη δυνατή προσέγγιση στην τελειότητα του Θεού. Ο Χριστός, από κάποιο θεϊκό ένστικτο μέσα του, φαίνεται να αγαπούσε πάντα τον αμαρτωλό ως την πλησιέστερη δυνατή προσέγγιση στην τελειότητα του ανθρώπου».
Σε μια συνέντευξή του ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Ρούπερτ Εβερετ δηλώνει: «Η συνείδηση του Ιησού Χριστού, ορίζεται υπέροχα στον Όσκαρ Ουάιλντ. Ο Χριστός πρέσβευε αυτή την υπέροχη ιδέα του θείου και του ανθρώπινου μαζί, όμως οι χριστιανοί δεν του επέτρεψαν ποτέ να είναι ανθρώπινος. Ανθρώπινος σημαίνει ότι έχει όλα τα προβλήματα των ανθρώπων: την αλαζονεία, το Εγώ, την απληστία. Ο Όσκαρ τα είχε όλα αυτά».
Mάλλον ο Χριστός θα τον αγαπούσε ιδιαίτερα. Το αντίστροφο είναι σίγουρο.
Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

Μαύρη Βίβλος της σύγχρονης ελληνικής ποίησης (γράφει ο Δημήτριος Μουζάκης)

 

 

Ο Δημήτριος Ε. Σολδάτος, Λευκάδιος ποιητής, τιμημένος από την Ακαδημία Αθηνών και δη από τη μεγαλύτερη μορφή της σύγχρονης ελληνικής ποίησης, παρουσιάζει σε έναν ογκώδη τόμο έμμετρη και ομοιοκατάληκτη χολέρα: τα «άπλυτα» του λογοτεχνικού σιναφιού. Δε χρειάζεται, βέβαια, να είναι κανείς λογοτέχνης για να εικάσει τα άπλυτα του σιναφιού. Ξιπασιά, αμοιβαίες εξυπηρετήσεις, βραβεύσεις και επιβραβεύσεις παρακοιμώμενων και συγγενών, μηχανορραφίες, αγοραστοί τίτλοι, αγοραστές διακρίσεις, στημένοι διαγωνισμοί, δαφνοστεφείς παραλογοτέχνες, λογοκλόποι μέχρι την απροκάλυπτη παραφροσύνη, κατευθυνόμενοι δημοσιογράφοι… ατέλειωτη και κουραστική η λίστα του λογοτεχνικού εξευτελισμού, ιδιαίτερα εν τη απουσία σοβαρής και ανεξάρτητης κριτικής αλλά, κυρίως, κυριότατα, αναγνωστών.

Δεν προτίθεμαι να κάνω κριτική στον Σολδάτο. Ο άνθρωπος αντίς για αίμα έχει χαρτοπολτό─ κάποτε πήγε στην κυριολεξία να τον πνίξει ένα ρολό χαρτί καθώς, τυλιγμένο γύρω από το λαιμό του, το μετέφερε με τη μοτοσικλέτα του στο τυπογραφείο όπου τυπώνονταν τα ποιήματά του, για να συνεχίσει η εκτύπωση. Η γνώμη μου, άλλωστε, για τις ικανότητές του δε διαφέρει από εκείνη της πρωθιέρειας της ποιήσεως, Κικής Δημουλά: ο Σολδάτος και την ανατρεπτικότητα μπορεί να υπηρετήσει και το αιφνίδιο ράγισμα και τον ελεύθερο στίχο και κάθε κορσέ οποιασδήποτε φόρμας.

Τούτο, όμως, δε με εμποδίζει να καταθέσω τον προβληματισμό μου: ποιος ο λόγος ύπαρξης ενός τέτοιου βιβλίου; Το ξεμπρόστιασμα, θα μπορούσε κάποιος, ίσως και ο ίδιος, να απαντήσει. Αν, όμως, είναι το ξεμπρόστιασμα το ποιητικό κίνητρο και το ποιητικό όραμα, τότε πώς εξυπηρετείται από τις αναφορές σε πραγματικά πρόσωπα ή καταστάσεις; Τί ακριβώς μας προσφέρει η γνώση ότι ο Παστάκας δεν απάντησε ποτέ στο γράμμα του Σολδάτου ή ότι ο Ευθυμιάδης έσβησε τον Σολδάτο από κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης;

Μια κουτσομπολίστικη τέρψη, ίσως, μια ταπεινή απόλαυση εφόσον οι καταστάσεις αποδίδονται με το σολδάτειο σφρίγος και πνεύμα─ αλλά μέχρι εκεί.

Τριακόσιες σελίδες διατρέχει με σάτιρα ο Σολδάτος, ρωμαλέος, τεχνίτης σωστός, ευφάνταστος ριμαδόρος, δηκτικός, ανυποχώρητος, για να μας πληροφορήσει για τις κλίκες, τα πετίτ περιττώματα που με το κατάλληλο πρόμο ανάγονται σε τομές της ποιήσεως, τις μικροκακίες, τις μικροπρέπειες, τις αναισθησίες του ενός και του άλλου μα και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα που αναστομώνονται ολούθε, όμως για την ταμπακέρα δε μας λέει Ιησούν Χριστόν.

Γιατί από τα blogs, το youtube, το facebook δεν ξεπήδησε ένας Παντελίδης, ένας τράπερ ποιητής, που τον τραγούδησαν γκραφιτωμένοι τοίχοι, που τον προσκύνησαν συνθέτες και εκδότες και δισκογραφικές εταιρείες, που επέβαλε την παρουσία του στα πράγματα αντί να αφήσει τα πράγματα να του επιβληθούν;

Νομίζει ο Σολδάτος ότι μας έλειψαν τα μέσα; Γελάει ο Αλεξανδρινός των μονοφύλλων και η όλη Αλεξάνδρεια μαζί του με την γκρίνια μας. Ένα ποίημα αληθινό στο facebook έπρεπε να έχει δέκα, είκοσι χιλιάδες κοινοποιήσεις μέσα σε λίγα λεπτά, να πηγαίνουν τον ποιητή στο φρέσκο ως υπαίτιο για εκατομμύρια σμπαραλιασμένα ανευρύσματα και ποταμώδη εγκεφαλικά.

Δε γράφουμε, όμως, τέτοια ποιήματα. Είμαστε οι ελάσσονες των πέντε ή δέκα λάικς. Το χειρότερο: δεν αγαπούμε την ευθύνη. Να πούμε εμείς, εμείς φταίμε που συνεχίζουν και χτυπούν οι καρδιές αφού μας διαβάσουν, μήπως και σηκωθούμε λίγο ψηλότερα.

Ας είναι.

Διαβάστε περισσότερα
Τα Επίκαιρα

«Περί “αυτοκαταργημένου σχολείου”» (γράφει ο Νίκος Βουτυρόπουλος)

Διαβάστε περισσότερα