Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Μάνος Χατζιδάκις, «Είμαι ο Λαχειοπώλης τ΄ Ουρανού»

Σήμερα συμπληρώνονται 96 χρόνια από τη γέννηση του Μάνου Χατζιδάκι

 

O εγωισμός των απελθόντων

Παράδοση είναι ο εγωισμός των απελθόντων και η ενοχή, ο συμβιβασμός των επιζώντων. Η πνευματική και η ψυχική δουλεία, που αναστέλλει και απονεκρώνει τελικά τις φυσιολογικές μας λειτουργίες. Η Παράδοση επιβάλλει την πλήρη υποταγή μας στους νεκρούς – κι έτσι μας καθιστά ακίνδυνους για αλλαγές, τομές, γι’ απελευθέρωση. Γι’ αυτό και η παράδοση βολεύει τους κρατούντες. Σ’ όλα τα κράτη τ’ ανελεύθερα, χορεύουν ξώφρενα τους εθνικούς χορούς των, που αποτελούν το βάθρο για περηφάνεια και γι’ ανελευθερία “εθνική”.

Πώς είναι δυνατό να χορεύεις ταγκό, και ν’ απαιτείς συγχρόνως να φύγει απ’ την κυβέρνηση ο στρατηγός Βιντέλλα. Αυτό είν’ αδύνατον. Γιατί ο Βιντέλλα είναι το ταγκό ο ίδιος. Με τα μαλλιά γιαλιστερά από μπριγιαντίνη, με την Παρθένο ανάγλυφη μες στη Μητρόπολη και με τα πόδια έτοιμα για τον χορό… Ένα δύο τρία τέσσερα κι ύστερα η φωνή του Κάρλος Γκαρντέλ. “Σιωπή μες στη νύχτα…”

Το ίδιο και στη Χιλή, στο Πακιστάν και στο Ιράν, στην Αλβανία και στην Κίνα, στο Μαρόκο, στη Λιβύη και στο Κουβέιτ, και σ’ άλλα μέρη ανατολικά ή της Νοτίου Αφρικής… Παντού χορεύουν εθνικούς χορούς, ιδρύουν ωδεία παραδοσιακής Μουσικής και ο αγαθός δικτάτορας σκύβοντας δέχεται λατρευτικά λουλούδια από νεολαίους, καταφανώς συγκινημένος. Τουλάχιστο στη χώρα μας, μονάχα στην ποιότητα την εκλεκτή του γιαουρτιού επιβάλλεται να γράφουνε τη λέξη: παραδοσιακό. Και το γιαούρτι αυτό πραγματικά είναι εξαιρετικό. Κι όσο για τους χορούς…

Σαν ξαναβρήκα μέσα μου την Κρήτη, μ’ εντυπωσίασε που οι νέοι της χορεύανε τη νύχτα κρητικούς χορούς, κι όχι ξενόφερτους, ντυμένοι γαμπριάτικα και μασουλώντας τσίχλα. Το βρήκα τούτο εξαίσιο και φωτεινό παράδειγμα για την απάνω χώρα. Μα όσο τόβλεπα, τόσο και περισσότερο γινόμουν σκεφτικός και άρχιζα να ξεχωρίζω κάποιον κίνδυνο. Τον κίνδυνο του γραφικού. Αυτόν, που μας παρουσιάζει εύκολα, προκλητικά με το ιδιόμορφο πρόσωπό μας, χωρίς νάχουμε μάθει, στο μεταξύ, να ζούμε άνετα και φυσικά την καταγωγή μας.

Γιατί η παράδοση έχει αξία μονάχα όταν δεν στηρίζεται στην αναπαράσταση, αλλά στην καθημερινή και δίχως επιτήδευση ζωή μας. Όταν δηλαδή το κληροδότημα χρησιμοποιείται φυσικά, και δίχως την ανάγκη επεξήγησης. Τότε μονάχα οφείλει να υπάρχει. Διαφορετικά, θά ναι καλό να εξαφανιστεί μέσα στον Χρόνο, κι ας έχουμε πιο δεύτερες συνήθειες αποκτήσει. Γιατί η ποιότητα της κληρονομιάς ανήκει στη ζωντανή ύλη που περιέχουμε, κι όχι στο ήθος ή στο ύφος αλλοτινών καιρών.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

«Η διαχρονία του Παπαδιαμάντη» [Δ’ Διεθνές Συνέδριο / Εταιρεία Παπαδιαμαντικών Σπουδών)

Η διαχρονία του Παπαδιαμάντη

Πρόγραμμα δεύτερου μέρους του Δ΄ Διεθνούς Συνεδρίου
Ενότητα Θεάτρου – Κινηματογράφου – Τηλεόρασης – Ραδιοφώνου – Μουσικής – Ζωγραφικής,
15-16 Οκτωβρίου 2021
Διαδικτυακά μέσω Webex, σε συνεργασία με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.
Meeting number: 2368 539 4763
Password: 1234
*******************************************************

`

Το σκοτεινό τρυγόνι – Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Μάνα μου, εγώ είμαι τ’ άμοιρο το σκοτεινό τρυγόνι
όπου το δέρνει ο άνεμος βροχή που το πληγώνει..

Το δόλιο όπου κι αν στραφεί απ’ όπου κι αν περάσει
δε βρίσκει πέτρα να σταθεί κλωνάρι να πλαγιάσει..

Εγώ βαρκούλα μοναχή βαρκούλα αποδαρμένη
μέσα σε πέλαγο ανοιχτό σε θάλασσα αφρισμένη..

Παλεύω με τα κύματα χωρίς πανί, τιμόνι
κι άλλη δεν έχω άγκυρα πλην την ευχή σου μόνη..

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Γιώργος Καγιαλίκος, «Αλκίνοος» (ποίηση: Γιάννης Ευθυμιάδης), εκδ. Μετρονόμος, 2021

Ο «Αλκίνοος» είναι ένας ποιητικός μονόλογος. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ερωτικό τραγούδι. Αγγίζει την έννοια του έρωτα τόσο στη φυσική, όσο και στη μεταφυσική Του διάσταση, έξω από τον χρόνο, πέρα από τα φύλα, εκεί που τέμνεται το είναι με το μη είναι. Ένας ώριμος άντρας απευθύνεται σε έναν άλλο, νεαρότερο. Στην πραγματικότητα ο νεαρός άντρας που κείτεται απέναντι του δεν είναι άλλος παρά η νεαρή υπόσταση του, η πάντα νέα ψυχή του λίγο πριν από την τελική ένωση και αποχώρηση τους στο άπειρο.

Ερμηνεία: Βασίλης Γισδάκης, Πιάνο: Νεοκλής Νεοφυτίδης/ Ηχογράφηση – Μίξη – Mastering: Κώστας Παρίσσης, Studio Praxis

********

ΔΕΝ ΑΠΑΝΤΑΣ
Δεν απαντάς, γιατί, γιατί δεν απαντάς;
Ως και τ’ αμίλητα βουνά αντηχούν στις αστραπές.
Αφρίζει η θάλασσα μπρος στις ριπές του ανέμου.
Βρυχάται το θεριό απέναντι στη σφαίρα.
Εσύ απομένεις σιωπηλός σαν άγαλμα που πάγωσε μια κίνηση και μια κραυγή μετέωρη.
Αναρωτιέμαι, αν καταφέρω να σ΄ αγγίξω, αν σε πονέσω, αν σου τραβήξω τα μαλλιά.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Richard Strauss (1864-1949): «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα» / συμφωνικό ποίημα για μεγάλη ορχήστρα, έργο 30

 

To «Ταδε Εφη Ζαρατουστρα» («Also Sprach Zarathustra» o πρωτοτυπος τιτλος του στα γερμανικα) γραφτηκε το 1896 και ειναι εμπνευσμενο απο την ομωνυμη φιλοσοφικη νουβελα του γερμανου φιλοσοφου Φριντριχ Νιτσε (1844-1900).  Η συνθεση του Στραους παρουσιαστηκε για πρωτη φορα σε συναυλια στη Φραγκφουρτη στις 27 Νοεμβριου του 1897 και εκτοτε αποτελει ενα απο τα πιο πολυπαιγμενα εργα του συμφωνικου ρεπερτοριου. Η δημοφιλια του εργου βοηθηθηκε και απο την εισαγωγικη φαμφαρα, που διαρκει γυρω στα 90 δευτερολεπτα και ειναι απο τα πιο αναγνωρισιμα κομματια της κλασσικης μουσικης, ιδιαιτερα μετα τη χρησιμοποιηση της απο στον σκηνοθετη Στανλεϊ Κιουμπρικ στην ηχητικη μπαντα της εμβληματικης ταινιας του «2001: Η Οδυσσεια του Διαστηματος», που πρωτοπροβληθηκε το 1968.

 

********************************

[…] Στο έργο αυτό, η αντιπαράθεση της φύσης και της ανθρωπότητας ως δύο εναλλακτικών κόσμων που συγχρόνως αλληλοσυσχετίζονται και αλληλεξαρτώνται αποδίδεται με την ακραία αντίθεση των τονικοτήτων της ντο μείζονος και της σι μείζονος, οι βαθμίδες των οποίων σε συνδυασμό περιλαμβάνουν και τις δώδεκα νότες της χρωματικής κλίμακας. Ολόκληρο το κομμάτι αναπτύσσεται με βάση τις δύο αυτές τονικότητες και την ίση σε σπουδαιότητα συμβολική αντίθεση μοτίβων που δημιουργούνται από τα βασικά διαστήματα τετάρτης, πέμπτης και τρίτης, καθώς και από χρωματικές προόδους, αποκαλύπτοντας κατά την εξέλιξη της μουσικής μια λογική συνεπαγωγή, ένα δίκτυο από αλληλοσυσχετισμούς στα μοτίβα και τα μουσικά ύφη. Κάθε ξεχωριστό μέρος φέρει τον αντίστοιχο τίτλο από το κείμενο του Νίτσε:
1. «Von den Hinterweltlern» (Tων ανθρώπων από τον κρυμμένο κόσμο).
2. «Von der grossen Sehnsucht» (Του μεγάλου πόθου).
3. «Von den Freuden und Leidenschaften» (Για τις χαρές και τα πάθη).
4. «Das Grablied» (Tο τραγούδι του τάφου).
5. «Von der Wissenschaft» (Της επιστήμης και της μάθησης).
6. «Der Genesende» (Αυτός που αναρρώνει)
7. «Das Tanzlied» (Tο τραγούδι-χορός).
8. «Das Nachtwandlerlied» (Tο τραγούδι του νυχτερινού περιπλανώμενου).

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Νίκος Χιώτογλου, «Η Παγωμένη θεατρίνα» (στίχοι: Νίκος Γκάτσος), (Βιβλίο & cd), Menta Art Events, 2021

 Σε μουσική του Νίκου Χιώτογλου και επιμέλεια της έκδοσης από την Αγαθή Δημητρούκα. Ερμηνεύουν: Ρίτα Αντωνοπούλου, Μυρτώ Βασιλείου, Γλυκερία, Φοίβος Δεληβοριάς, Βιολέτα Ίκαρη Γιάννης Κότσιρας, Κώστας Λειβαδάς, Θάνος Ματζίλης, Γιώτα Νέγκα, Μίλτος Πασχαλίδης Μπάμπης Στόκας, Vassilikos.

 

 Η Παγωμένη Θεατρίνα 

Η λάμπα τρέμει στη βιτρίνα
σαν παγωμένη θεατρίνα
και στο μικρό ξενοδοχείο
έπεσε η νύχτα σα λαχείο.

Οι πόρνες κάτω από την τέντα
πιάνουν στο θάνατο κουβέντα
μα τελικά γυρνάν την πλάτη
σ’ αυτόν τον άβολο πελάτη.

Κι εσύ που ήσουνα για μένα
σαν αποβάθρα για τα τρένα
σε ποιο σταυρώθηκες φανάρι
μια τέτοια νύχτα του Γενάρη;

Η λάμπα τρέμει στη βιτρίνα…

Στο τρίτο πάτωμα οι λεσβίες
ακούν του δρόμου τις ρομβίες
και προσπαθούν με σάπια φίλτρα
να νιώσουν σκίρτημα στη μήτρα.

Κι εσύ που ήσουνα για μένα…

Διαβάστε περισσότερα