Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο Ποιείν

Πόλιος Παπαγιαννίδης (1956-2020), Σον Άδ’ επήγα (Ο Σιμούλτς κι ο Πόλιον μίαν κι άλλο, VASIPAP, 1994) (μετάφραση-σημειώσεις: Ιωάννα Κωνσταντινίδη)

Σον Άδ’ επήγα                                                                             To Hades I went

 

Στον Άδη πήγα, ετοίμασα                                                          To Hades I went, to prepare

Τον τόπο που θα ξαπλώσω                                                        the place I’m going to lie

Έλα αρνάκι μου μαζί                                                                   Come with me, my litte lamb

Αχ! Μονάχος μου αγριεύομαι                                                   Oh! I’m afraid by myself

 

Στον Άδη γράμματα δεν πάνε                                                   To Hades mail can’t be sent

Ταχυδρομεία δε δουλεύουν                                                       post offices don’t service

Απ’ το μικρό τ’ αρνάκι μου                                                        From my small lamb

Ένα νέο να φέρουν                                                                      some news to bring me over

 

Ο ουρανός να γκρεμιζόταν                                                        If only sky could be destroyed

Η γη να μετακινείτο                                                                    And Earth taken elsewhere

Να δω το μικρό το αρνί μου                                                      So I could see  where my little lamb

Σε τι λογής τόπο ξαπλώνει                                                        lies down

 

Και με τη λυρίτσα μου                                                               And with my small Pontic lyra

Στον Άδη κατέβηκα                                                                     I went down to Hades

Πουθενά, φωνή δεν υπήρχε                                                       Nowhere, no voice existed

Σκοτάδι, τίποτα δεν είδα.                                                           Darkness, I saw nothing.

*********************************************************************************

Ο Πόλιος Παπαγιαννίδης γεννήθηκε το 1956 στον Κεχρόκαμπο Καβάλας. Ερμηνευτής, συνθέτης, στιχουργός, δεινός οργανοπαίχτης (αγγείο, φλογέρα, ζουρνάς), παρέμεινε προσηλωμένος στην ποντιακή μουσική παράδοση, εκφράζοντας την αντίθεσή του στην εμπορευματοποίησή της και τις σύγχρονες εκφυλιστικές τάσεις. Πηγές έμπνευσής του η μητέρα, η ξενιτειά και, κυρίως, η αγάπη. Το 1992 κυκλοφόρησε την πρώτη του δισκογραφική δουλειά και ξεκίνησε εμφανίσεις στο κοσμικόν κέντρον «Κορτσόπον». Έφυγε από τη ζωή το 2020.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Πασχάλης Τόνιος, «Άξιος λόγος», ποίηση: Κωστής Παλαμάς [27/2/24- Παρνασσός]

Την Τρίτη 27 Φεβρουαρίου 2024, ώρα 20:30, ημέρα θανάτου του Παλαμά, , θα παρουσιαστεί το έργο «ΑΞΙΟΣ ΛΟΓΟΣ», μελοποιημένα ποιήματα από τον Πασχάλη Τόνιο, στον χώρο «Φιλολογικός Σύλλογος Παρνασσός» (Πλατεία Καρύτση 8), όπου στεγάζεται αίθουσα αφιερωμένη στον Κωστή Παλαμά.

Θα ακουστούν αποσπάσματα από τα έργα:

Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου (1907), Η φλογέρα του Βασιλιά (1910), Τραγούδια της πατρίδος μου (1886), Ίαμβοι και ανάπαιστοι (1897), Η πολιτεία και η μοναξιά (1912), Τα δεκατετράστιχα (1919), Σατιρικά Γυμνάσματα (1912), Τάφος (1898) ποίημα που έγραψε μετά το θάνατο του γιου του Άλκη σε ηλικία τεσσάρων ετών, Ασάλευτη Ζωή κ.ά.

 

Ο ΤΑΦΟΣ
Μήτε μὲ τὸ σίδερο,
Μήτε μὲ τὸ χρυσάφι,
Μήτε μὲ τὰ χρώματα
Ποὺ σπέρνουν οἱ ζωγράφοι

Μήτε μὲ τὰ μάρμαρα
Τὰ τεχνοσκαλισμένα·
Τὸ σπιτάκι σου ἔπλασα
Παντοτινὸ γιὰ σένα

Μόνο μὲ τοῦ πνεύματος
Τὰ μάγια! Σοῦ τὸ ὑψώνω
Σ᾿ ἕνα τόπον ἄϋλον,
Ἀπείραχτο ἀπ᾿ τὸ χρόνο.

Μ᾿ ὅλα μου τὰ δάκρυα
Καὶ μὲ τὸ αἷμα μου ὅλο
Τοῦ ἔχτισα τὰ θέμελα,
Τοῦ σκέπασα τὸ θόλο

Κι ἂ φοβᾶσαι, ἀγάπη μου,
Νὰ μένῃς μοναχό σου,
Κάλεσε καὶ κράτησε
Μέσα στ᾿ ἀρχοντικό σου

Ὅλα τὰ ἐρωτόπλαστα
Καθὼς ἐσὺ βλάσταρια
Π᾿ ἄνθισαν κι ἀπόσβυσαν,
Μιᾶς χρυσαυγῆς καμάρια!

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ραδιόφωνο Ποιείν

Χρύσανθος Θεοδωρίδης (1934-2005), Στίχοι (μετάφραση-σχόλια: Ιωάννα Κωνσταντινίδη)

Ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης γεννήθηκε το 1934 στην Οινόη Κοζάνης από Πόντιους γονείς με καταγωγή απ’ το Καρς, οι οποίοι ήρθαν στην Ελλάδα το 1922 κατά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Είχε δύσκολα παιδικά χρόνια. Με τον χαμό του πατέρα του κατά τον εμφύλιο κλήθηκε να εργασθεί από νεαρή ηλικία για να στηρίξει οικονομικά την οικογένειά του.
Με την μετεγκατάστασή της οικογένειάς του από την Κοζάνη στη Δραπετσώνα, εγγράφηκε στο Α’ Πρότυπο Γυμνάσιο Πειραιά (σημερινή Ιωνίδειος Πρότυπος Σχολή). Σπούδασε Λογιστικά και εργάσθηκε ως ελαιοχρωματιστής και ψάλτης. Από την ηλικία των 15 ετών άρχισε εκπομπές στους δύο ραδιοφωνικούς σταθμούς της Αθήνας μέχρι το 1958. Το 1959 μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη και συνέχισε εκεί το ραδιόφωνο.
Είχε μία ιδιαίτερη φωνή, με μεγάλη έκταση και ιδιαίτερη τεχνική. Τα γυρίσματά του θύμιζαν τους χρωματισμούς της ποντιακής λύρας. Τον αποκαλούν Το αηδόνι του Πόντου. Ο ίδιος είχε δηλώσει: “Τραγουδώ με το στομάχι και όταν αισθάνομαι ότι τελειώνει ο αέρας δια της πίεσης του θώρακα δημιουργώ χώρο, έτσι ώστε να τελειώσω τη φράση μου χωρίς να ακούγομαι ότι δεν έχω άλλη ανάσα. Αυτό το πήρα απ’ τους ζουρνατζήδες μας”.
Εκτός από ερμηνευτής ήταν στιχουργός και συνέθεσε πολλά τραγούδια. Αναφέρεται ότι μπορούσε να γράψει στίχους αυθόρμητα και γρήγορα.
Κατά την πορεία της καριέρας του συνεργάστηκε με μεγάλα ονόματα της μουσικής. Σύμφωνα με τον Γιάννη Μαρκόπουλο υπήρξε “μία από τις επτά φωνές του πλανήτη”.
Πηγή έμπνευσής των τραγουδιών του ήταν η αγάπη, ο θάνατος, η μάνα, η ξενιτιά και η ορφάνια.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Γιώργος Κουρουπός, «Νύχτες, εικόνες κι ένα κορίτσι», εκδ. Subways music, 2024

Μελοποιημένη ποίηση των: Νίκου Εγγονόπουλου, Ανδρέα Εμπειρίκου, Χριστόφορου Λιοντάκη, Γιάννη Βαρβέρη, ΠαυλίναςΠαμπούδη, Μιχάλη Γκανά, Λεωνίδα Κακάρογλου και Ιουλίτας Ηλιοπούλου. Ο δίσκος, επίσης, περιλαμβάνει τον κύκλο τραγουδιών “Παραλλαγές της Γυναικείας Μοναξιάς”, οκτώ τραγούδια σε στίχους Ρένας Αποστολοπούλου. Ερμηνεύει η  Άρτεμις Μπόγρη, μεσόφωνος. Στο πιάνο ο Γιάννης Τσανακαλιώτης

 

Οδυσσέας Ελύτης, «Δεν ξέρω πια τη νύχτα»

Δεν ξέρω πια τη νύχτα φοβερή ανωνυμία θανάτου,
στον μυχό της ψυχής μου αράζει στόλος άστρων.
Έσπερε φρουρέ για να λάμπεις πλάι, στο ουρανί
αεράκι ενός νησιού που με ονειρεύεται
ν’ αναγγέλλω την αυγή από τα ψηλά του βράχια
τα δυο μάτια μου αγκαλιά σε πλέουνε με το άστρο
της σωστής μου καρδιάς: Δεν ξέρω πια τη νύχτα.

Δεν ξέρω πια τα ονόματα ενός κόσμου που μ’ αρνιέται.
Καθαρά διαβάζω τα όστρακα τα φύλλα τ’ άστρα.
Η έχτρα μου είναι περιττή στους δρόμους τ’ ουρανού
εξόν κι αν είναι τ’ όνειρο που με ξανακοιτάζει
με δάκρυα να διαβαίνω της αθανασίας τη θάλασσα
Έσπερε κάτω απ’ την καμπύλη της χρυσής φωτιάς σου,
τη νύχτα που είναι μόνο νύχτα δεν την ξέρω πια.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Γιώργος Κωστογιώργης, «Τα άνανθα χρόνια μου», ανεξάρτητη παραγωγή, 2023

Δίσκος μελοποιημένης ποίησης των:  Ρήγα Γκόλφη, Ρώμου Φιλύρα, Μήτσου Παπανικολάου, Κωνσταντίνου Χατζόπουλου, Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Έμιλι Ντίκινσον. Ο δίσκος –που κυκλοφορεί σε βινύλιο αλλά και σε CD– περιέχει 14 τραγούδια που ερμηνεύει ο συνθέτης Γιώργος Κωστογιώργης, η Κατερίνα Σισίννι, ενώ σε δύο συμμετέχει ο Φοίβος Δεληβοριάς και σε ένα ο Αργύρης Μπακιρτζής.

 

 

Κωνσταντίνος Θεοτόκης, Σονέτο 17

Ὅλο μου λέει ὁ νοῦς, γιατρέψου Ντῖνο
Τὸ πάθος ποὺ σ’ ἀρρώστησε λησμόνει
Συντρίβει τὴν καρδιά του ὅποιος πεισμώνει
Τρελὲ τί περιμένεις ἀπὸ κεῖνο.
Καὶ τοῦ ἀπαντῶ σὰν ξένος καὶ τοῦ κρίνω
Μοῦ εἶναι γλυκὰ τὰ βάσανα κι οἱ πόνοι
Κι ἡ θλίψη κι ὁ καημὸς ποὺ μὲ λιγώνει
Γιὰ τὸ κορμπι της τὸ ἄσπρο σὰν τὸ κρίνο.
Καὶ γιατρειὰ δὲν θέλω, κι ὅσο μένει
Στὰ στήθη μου ἡ πνοή, θὰ τὸ θερμαίνει
Ἀγάπη καὶ λατρεία τόσο μεγάλη
Ποὺ ἴσως κι αὐτὴ μιὰ μέρα ἐρωτεμένη
Θ’ ἀψηφήσει τὰ τόσα της τὰ κάλλη
Καὶ θὰ μ’ ἔχει ὅλη νύχτα στὴν ἀγκάλη.

Διαβάστε περισσότερα