Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ισαάκ Σούσης, Ανθολόγιο στίχων

Aντρέι Ταρκόφσκι

Για πόσα λάθη αχ ! να ξέρεις μετανιώνω
μέσα στα δάση από σημύδες σ`ανταμώνω,
να σ`έχω μάρτυρα σ`αυτή την περηφάνια
που ξεριζώνει της ζωής μου τα ζιζάνια
και μ`επιστρέφει σαν μωρό μέσα στο χρόνο
περνώντας μέσα από βροχή κι από τον πόνο.

Αντρέι, Αντρέι
μια φλόγα μόνο το σκοτάδι δεν το καίει.
Η λεύκα ρέει μια σκουροπράσινη
πληγή μες στο νερό.
Αντρέι, Αντρέι
ένας μουζίκος σιωπηλά τη νύχτα κλαίει
και τ`άλογο του με κρύο χνώτο
ζωγραφίζει το Χριστό.

Τώρα διακόσμηση στο θάνατο αλλάζω
ένα κλαδάκι γαλαξία μες το βάζο.
έσφαξε η μάνα μου ένα κόκορα για μένα
δαιμονισμένα τρέχαν μέσα της τρένα
κι αυτή μου σκέπαζε τα μάτια μην τρομάζω
τώρα κοιτάζω στον καθρέφτη και της μοιάζω.

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις, Ραδιόφωνο Ποιείν

Ναπολέων Λαπαθιώτης, «Οι νικημένοι της ζωής»- Ποιήματα (πρόλογος: Σπύρος Αραβανής, σχέδια: Κώστας Ευαγγελάτος), εκδ. Ατέχνως, 2024

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ από τον Πρόλογο

 

[…] Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης δεν ξέφυγε –ευτυχώς- από αυτή τη διελκυστίνδα της δημιουργίας παράγοντας έργο και ζωή ως μια αισθητική παράσταση αλληλένδετων θεατρικών πράξεων. Πολλοί, πάμπολλοι οι χαρακτηρισμοί που του αποδόθηκαν και συνεχίζουν να αναδύονται κυρίως από τον βιογραφισμό του και όχι από το έργο του: Δανδής, μεγαλοαστός εστέτ, κοσμοπολίτης, αντιρρησίας συνείδησης, ηδυπαθής, ρομαντικός, νυχτόβιος, ομοφυλόφιλος προδρομικός queer δημιουργός, ναρκομανής, κομμουνιστής, ουτοπιστής, καταραμένος, ανεξίθρησκος, στοχαστής, περιθωριακός, εκκεντρικός, φιλοπαίγμων, καυστικός κ.ά.

Χαρακτηρισμοί που φανερώνουν τη διαχρονική ανάγκη μας, συγγραφείς,  κριτικοί λογοτεχνίας, συστηματικοί ή τυχαίοι αναγνώστες, αδαείς της τέχνης ή έμπειροί της, σκηνοθέτες και θεατές, συγγενείς, φίλοι και ξένοι, να περιχαρακώσουμε ένα ελευθέριο πνεύμα φιλτράρωντας το περιεχόμενο και ικανοποιώντας γραμματολογικές ανάγκες ή ταυτοτικές απεικονίσεις ιδεολογικού, σεξουαλικού ή οποιοδήποτε άλλου προσανατολισμού. Ιδίως για αυτούς που η τέχνη τους είναι η απομίμηση της ζωής των δρώντων δημιουργών ή των μυθολογικών ηρώων τους οποίους συνάντησαν στα βιβλία αποκτώντας ονειρώξεις ότι ταυτίζονται μαζί τους.

[…] O προσδιορισμός που ίσως εμπεριέχει όλες αυτές τις συνιστώσες του Λαπαθιώτη, θαρρώ πως είναι αυτός του ήρωα μιας αρχαίας τραγωδίας. Το έργο του ήταν απλώς η κορυφή του δόρατος που έμπηξε μέσα σε αυτά τα πενήντα έξι γήινα χρόνια που έζησε. Σήμερα, όγδοντα χρόνια μετά τον θάνατό του έχω την εντύπωση πως τα ποιήματά του όλο και λιγότερο μπορούν να σταθούν αυτόνομα ως αυθύπαρκτη ποιητική οντότητα  στο πλαίσιο μιας αναγνωστικής απόλαυσης με τις προεκτάσεις που μπορεί να επιφέρει στην καρδιά και την ψυχή ενός σύγχρονου αναγνώστη, ιδίως του πιο υποψιασμένου ποιητικά. Ή χειρότερα του σύγχρονου δημιουργού πού πληρώνει για να μάθει να γράφει «δημιουργικά» προτού αυτοβυθιστεί στα νερά της ανάγνωσης, γεμίζοντας το κεφάλι του με θεωρίες, τεχνικές, με τις ιδιαιτερότητες μορφών της νέας ψηφιακής κειμενικότητας, τις διαστάσεις της fanfiction, με οδηγούς «ανάγνωσης» κ.τλ.

Κι όμως αυτό δεν μειώνει τη σημασία των ποιημάτων του Λαπαθιώτη, τη θέση τους στα ελληνικά γράμματα, το τεκμήριο της εποχής που δημιούργησε, τη θέση του στα χείλη των ανθρώπων που τραγουδάνε σήμερα τους μελοποιημένους στίχους του –οι οποίοι όλο και πληθαίνουν- βρίσκοντας αυτοί οι στίχοι μάλλον μέσα σε αυτό το ηχητικό περιβάλλον την ουσιαστική λειτουργικότητά τους, την έμφυτη μουσικότητά τους και το ακαριαίο των συναισθηματικών απολήξεων, όπως ένα τραγούδι μπορεί να επιτύχει ξεπερνώντας ειδολογικούς, γραμματολογικούς, υφολογικούς και άλλων ειδών περιορισμούς.

Όπως, δηλαδή, συνέβη με σύγχρονά του τραγούδια τού ελαφρού τραγουδιού και τα ρεμπέτικα που έσπασαν το φράγμα του χρόνου και τα όρια της εποχής τους και συνεχίζουν να συγκινούν ακόμα με τις πρώτες ηχογραφήσεις τους.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις, Ραδιόφωνο Ποιείν

Δημήτριος Μουζάκης, «Συστηματική Βιομυθολογία», εκδόσεις ΑΩ, 2024

ΟΛΑ ΕΞΗΓΟΥΝΤΑΙ ΠΑΡΟΤΙ ΟΛΑ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΛΛΙΩΣ

(από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Εκπαιδευτικού και λογοτεχνικού ενδιαφέροντος, η “Συστηματική Βιομυθολογία” είναι μια συλλογή από ιστορίες bonsai, καθεμία από τις οποίες φέρει την επιστημονική ονομασία ενός βιολογικού είδους στα λατινικά. Κάθε ιστορία έχει θεμελιωθεί πάνω σε μια βιολογική αλήθεια: οι υδροβάτες περπατούν πράγματι πάνω στο νερό, κάποιες αράχνες καταβροχθίζουν πράγματι το ταίρι τους μετά το ζευγάρωμα, κάποιες σαύρες πετούν πράγματι αίμα από τα μάτια τους, κάποιες πεταλούδες πράγματι πίνουν τα δάκρυα κροκοδείλων… Για όσους αγαπούν τη φύση, τη βιολογία, την περιπλοκότητα των αισθημάτων, την ποικιλία των συμπεριφορών, για γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς, για νέους 6 έως 106 ετών, η “Συστηματική Βιομυθολογία” εγγυάται μια συναρπαστική και πρωτότυπη ανάγνωση.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις, Ραδιόφωνο Ποιείν

Emile Gebhart (1839-1908), «Το Πάσχα του φυγόδικου»

Επαναβλέπω πάντοτε την θελκτικήν χώραν, ήτις από των φαράγγων της Αρκαδίας άγει τον οδοιπόρον εις την πεδιάδα της Ήλιδος και εις τους δροσερούς του Αλφειού λειμώνας. Παύει τις να βλέπη τα υψηλά όρη του Λυκείου και του Μενάλου, κιβωτόν των παλαιών δαιμονικών μύθων και μελαγχολικήν ερημίαν όπου αναπαύεται ως εν νεκροπόλει ογκολίθων στεφομένη υπό της χιόνος και της πάχνης η αυστηρά ψυχή της Πελασγικής Ελλάδος. Παρελαύνουν τώρα μόνον πυκνόφυτοι λοφίσκοι, ανθηραί κοιλάδες, παχυλοί λειμώνες, διαυγή ρυάκια κυλιόμενα και κελαρύζοντα εις τας στενάς πτυχάς του μαγευτικού τοπείου, ίνα καταλήξουν εις τον Ερύμανθον. Και ο Ερύμανθος αυτός βουκολικός ρύαξ είνε, όπου μόνον οι αστράγαλοι βρέχονται από το κρυστάλλινον ύδωρ το κατοπτρίζον τα σειόμενα ελαφρώς αργυρά φυλλώματα.

Και εις την θελκτικήν αυτήν έρημον πού και πού παρουσιάζονται πτωχικαί καλύβαι πτωχοτάτων χωρικών και μικροί βοσκοί άξιοι των ύμνων του Βιργιλίου φυλάσσοντες από διαστήματος εις διάστημα ολίγα τινά τρελλά ερίφια!

Την πρωίαν εκείνην ήτο Μεγάλη Πέμπτη, έπρεπε να διαβώμεν τον Αλφειόν, ίνα διά της Ολυμπίας κοιλάδος, των ορίων της Φιγαλίας και των Μεσσηνιακών πεδιάδων φθάσωμεν εις το όρος της Ιθώμης το υπό του Σατωβριάνδου εξυμνηθέν. Αι βροχαί όμως του Απριλίου είχον πληρώσει τον Αλφειόν, όστις με αξιώσεις μεγάλου ποταμού μας ηνάγκασε τόσον να λοξοδρομήσωμεν ίνα εύρωμεν κατάλληλόν τι πέραμα ώστε ηναγκάσθημεν να παραιτηθώμεν της επισκέψεως των συντριμμάτων της Ολυμπίας.

Περι το εσπέρας ευρέθη το πέραμα. Κινδυνώδες διότι εκινδυνεύσαμεν να παρασυρθώμεν με τους ίππους μας, οχληρόν διότι περίβρεκτοι εγίναμεν ως σπόγγοι.

-Και πού θα στεγνώσωμεν, πού θα δειπνήσωμεν; ηρώτησα τον οδηγόν μας.

-Εκεί επάνω εις το βουνό, εις το Μαυροκέφαλον…

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Κυριάκος Ντούμος, Πέντε στίχοι

Έρχεται κρύο

Κι απόμεινα παιχνίδι σ’ ένα
πάρκο που πια κανείς δε
θέλει να το δει. Κι αν κάθομαι
ακόμα και σου γράφω, είναι
γιατί σε πόνεσα πολύ.

Κι απόμεινα μονάχη σ’ ένα
τρένο που βγήκε κάποια νύχτα
απ’ τη γραμμή. Κι αν κάθομαι
ακόμα κι επιμένω, είναι
γιατί σ’ αγάπησα πολύ.

Κοίτα να ντύνεσαι καλά κι
έρχεται κρύο. Ξέρεις, δεν
είπα πουθενά για μας τους δύο.

Διαβάστε περισσότερα