Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

David Brewer, «Η φλόγα της ελευθερίας: 1821-1833» (μετφρ.: Τιτίνα Σπερελάκη), εκδ. Πατάκη, 2023

Ο David Brewer αφηγείται ολόκληρη την τρομακτική και συγκλονιστική ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, από τις πράξεις του πιο σημαντικού φιλέλληνα, του Βύρωνα, και του πιο χαρισματικού Έλληνα, του Κολοκοτρώνη, μέχρι τις μηχανορραφίες των Μεγάλων Δυνάμεων και την κορύφωση στο Ναβαρίνο, στην τελευταία ναυμαχία που έγινε ποτέ με ανοιγμένα πανιά.

 

[…] Από το 1750 και μετά βιβλία Γάλλων συγγραφέων, όπως του Βολταίρου, του Μοντεσκιέ και του Ρουσσό, μεταφράστηκαν πρώτη φορά στα ελληνικά, παρότι η επιρροή τους υπήρξε περιορισμένη, αφού πολλές από τις μεταφράσεις κυκλοφορούσαν μόνο σε χειρόγραφα, όχι έντυπες. Ορισμένα έργα συγγραφέων του Διαφωτισμού καταπιάνονταν ευθέως με την κατάσταση στην Ελλάδα. Το 1770, η Épitre à l’Impératrice de Russie [Επιστολή στην Αυτοκράτειρα των Ρώσων] του Βολταίρου παρακινούσε τη Μεγάλη Αικατερίνη να απελευθερώσει την Ελλάδα (κάτι που η ίδια επιχείρησε, αλλά απέτυχε να κάνει μέσω της ελληνικής εξέγερσης με επικεφαλής τον κόμη Ορλόφ), ενώ στο Tocsin des rois aux souverains de l’Europe [Συναγερμός για τους ηγεμόνες της Ευρώπης] καλούσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να εκδιώξουν τους Τούρκους από την Ευρώπη, χαρίζοντας έτσι στην Ελλάδα την ελευθερία της. Άλλα έργα υπενθύμιζαν στους Έλληνες το ένδοξο κλασικό παρελθόν τους: για παράδειγμα, η Histoire ancienne [Αρχαία Ιστορία] του Σαρλ Ρολλέν, μεταφρασμένη στα ελληνικά ήδη από το 1750, καθώς και σε πιο ανάλαφρο ύφος το Voyage du jeune Anacharsis [Ταξίδι του νεαρού Ανάχαρση] του Ζαν-Ζακ Μπαρτελεμύ, η ιστορία του Σκύθη πρίγκιπα Ανάχαρση που ταξιδεύει στην κλασική Ελλάδα για να εκπολιτιστεί. Ακόμα πιο δημοφιλές και με ακόμα βαθύτερο νόημα για τους Έλληνες ήταν το θεατρικό έργο Harmodius and Aristogeiton [Αρμόδιος και Αριστογείτων], βασισμένο στην ιστορία των δύο αρχαίων Ελλήνων ηρώων που έχασαν τη ζωή τους προσπαθώντας να ανατρέψουν τον τύραννο των Αθηνών Ιππία, τον 6ο αιώνα π.Χ.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Δημήτριος Μουζάκης, “Συστηματική Βιομυθολογία” (εκδόσεις ΑΩ, Απρίλιος 2024)

he who understands baboon would do more towards metaphysics than Locke

Charles Darwin, Notebook M

 

 

ΠΡΟΤΟΥ γραφτεί το βιβλίο αυτό γεννήθηκε μέσα μου τρεις φορές. Η πρώτη ήταν όταν παιδί έβλεπα τον οδηγό των βρικολάκων στο φιλμ Fright Night II να καταπίνει έντομα, σκώληκες και άλλα ζωντανά, μουρμουρίζοντας αμέσως μετά τη βρώση τους την επιστημονική τους ονομασία. Η δεύτερη, όταν φοιτητής μελετούσα ζωολογία και διάβαζα για τους θαλάσσιους υδροβάτες, τα έντομα που ζουν στην ανοιχτή θάλασσα περπατώντας πάνω στο νερό. Η τρίτη, όταν συνειδητοποίησα ότι η φύση είναι η αλήθεια, κι ότι εγώ είμαι καμωμένος για να κρύβω μιαν αλήθεια μες στην αλήθεια. Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν σαύρες που πετούν αίμα από τα μάτια τους˙ είναι αλήθεια ότι υπάρχουν αράχνες που τρώνε το ταίρι τους αφού σμίξουν μαζί του˙ είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πεταλούδες που ξεδιψούν με τα δάκρυα των κροκοδείλων─ κι η Συστηματική Βιομυθολογία είναι η αλήθεια μου μες στις αλήθειες αυτές: της σάρκας μου ο μύθος.

Για  την Ελισάβετ και την Βικτώρια που με κρατάνε ζωντανό.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Κατερίνα Αγυιώτη, Τρεις μικροϊστορίες

ΤΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ

Πάντα θέλαμε να πιάσουμε ένα διαμέρισμα σε κείνο τον ωραίο, φαρδύ δρόμο, με τα ψηλά δέντρα και τις νεόχτιστες πολυκατοικίες. Κοιτούσαμε και ξανακοιτούσαμε τα ενοικιαστήρια, αλλά τα ενοίκια ήταν φωτιά. Τελικά βρήκαμε μια ευκαιρία, σε μια παλιά και άθλια οικοδομή, την παραφωνία της γειτονιάς.

Όταν εγκατασταθήκαμε, άρχισα να λυπάμαι τους απέναντι ενοίκους που, κοιτώντας έξω από τα καινούργια, ακριβά τους διαμερίσματα, ήταν αναγκασμένοι να μας έχουν στο οπτικό τους πεδίο. Ενώ την ίδια στιγμή, η θέα από το δικό μας μπαλκόνι ήταν άψογη:

Εμείς δε βλέπαμε το δικό μας κτίριο, αλλά την όμορφη σειρά των απέναντι σπιτιών.

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΩΛΕΙΟ

Σήμερα βγήκα βόλτα στα μαγαζιά. Είχα πολύ καιρό να κατεβώ στο κέντρο. Ένα καινούργιο αναγνωστοπωλείο έχει ανοίξει σ ‘έναν παράδρομο της Ερμού. Μικρό, φιλικό, φροντισμένο – εξειδικεύεται σε αναγνώστες ποίησης. Μπορεί να πέρασα και τρεις ώρες εκεί μέσα, κατεβάζοντας αναγνώστες από τα ράφια και κουβεντιάζοντας μαζί τους. Αρκετοί μου άρεσαν, αλλά δε μπορώ να πω κι ότι κάποιος με συντάραξε. Για να μη φύγω με άδεια χέρια, αγόρασα τελικά έναν σαρανταπεντάρη δημόσιο υπάλληλο, ερασιτέχνη αστρονόμο – ίσως γράψω μια μικρή κριτική για κείνον, μόλις εκείνος τελειώσει με την ανάγνωση της ποιητικής μου συλλογής.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Λεωνίδας Καζάσης, «Εις την βιβλιοθήκην»

 

«Μα έχω γιό δεκατεσσάρων χρόνων που τυγχάνει του ενδιαφέροντος και της αφοσιώσεώς μου». Αποκρίθηκε η τριαντατετράχρονη βιβλιοθηκονόμος στις ερωτικές νύξεις του Μιχαήλ, ένα πρωινό του χειμώνα, που ο Μιχαήλ ξεφύλλιζε βιβλία λογοτεχνών στα ράφια μιας δημοτικής βιβλιοθήκης.

Ο Μιχαήλ εγνώριζε από καιρό την βιβλιοθηκονόμο, αφού δανειζόταν βιβλία από την βιβλιοθήκη, αλλά και έδινε σε αυτήν τις κατά καιρούς εκδιδόμενες συλλογές των ποιητικών κειμένων του. Είχε εκφράσει από την αρχή την συμπάθειάν του διά την παρουσίαν της βιβλιοθηκονόμου, και περίμενε τον χρόνο που ωριμάζει τις συνθήκες, για να διατρανώσει την επιθυμίαν του.

«Ο γιός σου λοιπόν νέμεται τα γαλάζια μάτια σου;» Ανταπήντησε με ερώτηση ο Μιχαήλ, στην διαμαρτυρίας δήλωση της βιβλιοθηκονόμου. «Άφησε την ειρωνεία και σοβαρέψου. Είμαι χωρισμένη, έχω γιό κοτζάμ άνδρα, και δεν επιτρέπεται στην θέση μου να δέχομαι τέτοιες προτάσεις. Κατάλαβες;» Είπε αγριεμένη.

Ο Μιχαήλ έφυγε, αλλά αναρωτιόταν: «Αφού είναι χωρισμένη, δεν έχει ανάγκη από ερωτική συντροφιά; Και γιατί προτάσσει την ύπαρξη του υιού; Δηλαδή, όταν γεννήσεις, κλείνεις ερωτικά; Η μητρότητα αντικαθιστά την ερωτική συνεύρεση και την κορύφωσή της, τον οργασμό; Είναι δυνατόν η μητρότητα με το μεγάλωμα των παιδιών και τα μαρτύρια που αυτό συνοδεύουν, να είναι γλυκύτερη, ζωτικότερη από το ερωτεύεσθαι και το συνευρίσκεσθαι; Άρα η μητρότητα αντιστρατεύεται την προέλευσή της, που είναι πόθος ερωτικός και ενσάρκωση του πόθου τούτου.»

Αυτά εσκέπτετο ο Μιχαήλ, κατά την διάρκειαν της ημέρας εκείνης, μετά την άκομψη συμπεριφορά της βιβλιοθηκονόμου. Την επόμενη μέρα, ο Μιχαήλ έδωσε στην βιβλιοθηκονόμο ένα φύλλο χαρτί, εις το οποίον είχε εξωτερικεύσει οργανωμένα τους προβληματισμούς του, που χρόνια τώρα, η γυναικεία άρνηση δημιουργούσε, και οι οποίοι σε συμπεράσματα μετετράπησαν.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Samuel Beckett , «Περιμένοντας τον Γκοντό» (1953)

μετάφραση: Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, εκδ. Κρυσταλλο και εκδ. Ύψιλον

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Τούτη τη στιγμή, όμως, σε τούτη εδώ την άκρη, η ανθρωπότητα ολόκληρη είμαστε εμείς, είτε μας αρέσει είτε όχι. Ας σπεύσουμε να επωφεληθούμε, λοιπόν, πριν είναι πολύ αργά! Ας εκπροσωπήσουμε επάξια κι εμείς για μια φορά τη σιχαμένη φάρα είς την οποίαν μάς έριξε η μαύρη μας μοίρα! Τι λες και συ; (Ο Εστραγκόν δε λέει τίποτα.) Είναι βέβαια αλήθεια ότι καθήμενοι εδώ με τα χέρια σταυρωμένα και σταθμίζοντας τα υπέρ και τα κατά τιμάμε εξ ίσου το είδος μας. Η τίγρη δεν κάθεται ποτέ να το σκεφτεί, ή τρέχει να βοηθήσει τους ομοίους της, ή χώνεται στην πλησιέστερη λόχμη. Αλλά το θέμα δεν είν’ αυτό. Το θέμα είναι τι κάνουμε εμείς εδώ, μάλιστα, ιδού ή απορία. Και έχουμε την ευτυχία να ξέρουμε την απάντηση. Ναι, μέσα σ’ αυτή την απέραντη σύγχυση, ένα είναι ξεκάθαρο: Περιμένουμε να έρθει ο Γκοντό….
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Ά, ναι.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Ή το σκοτάδι. Το βέβαιο είναι πως οι ώρες είναι ατελείωτες, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες, και είμαστε αναγκασμένοι να τις σκοτώνουμε με διάφορα καμώματα που, πώς να το πω, που μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζουν λογικά, μέχρι που μάς γίνονται συνήθεια. Θα μου πεις, βέβαια, πως το κάνουμε για να μη χάσουμε τα λογικά μας. Αναμφισβήτητα. Μήπως όμως δεν έχουμε κιόλας χαθεί στα αέναα κι ανήλιαγα αβυσσαλέα βάθη; Αυτό λέω καμιά φορά με το νου μου . Παρακολουθείς το συλλογισμό μου ;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Όλοι μας γεννιόμαστε τρελοί. Και μερικοί παραμένουν διά βίου.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Ανέβασε τα βρακιά σου.
EΣΤΡΑΓΚΟΝ: Ά ναι.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Λοιπόν, φεύγουμε;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Πάμε.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Είπε κατά τις τρεις. (κοιτάζουνε στο δέντρο). Βλέπεις κανένα άλλο;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Τι είναι;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Δεν ξέρω. Ιτιά.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Που ΄ναι τα φύλλα;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Θα μαραθήκανε.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Δεν κλαίει πια.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Ή ίσως δεν είναι η εποχή.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Μου φαίνεται περισσότερο σα θάμνος.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Χαμόδεντρο.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Σα θάμνος.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Α! Τι υπαινίσσεσαι; Πως ήρθαμε σε λάθος μέρος;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Θα ‘πρεπε να βρίσκεται εδώ.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Δεν είπε στα σίγουρα πως θα ‘ρχότανε.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Κι αν δεν έρθει;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Θα ξανάρθουμε αύριο.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Και ύστερα μεθαύριο.

Διαβάστε περισσότερα