Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Ολυμπία Γαϊτανίδη, «Μονόλογος Γυναίκας»

 

Στο Κράτος των Αντινομιών

θα ενθρονίσω το παράδοξο

κι υστερικά θα πολεμώ

μέχρι να πέσει.

 

 

Η φύση μου.

Είμαι η μήτρα του εθνικού επιβιωτισμού, γεννάω πατριώτες. Στα όρια του φαντασιακού σας, ούτε άνθρωπος ούτε γυναίκα, στα χρόνια της μεγάλης κρίσης να πλάθω συνειδήσεις. Και κρέμεται απ’ τα στήθη μου το έθνος και κραυγάζει κι αποκτώ μαζί παιδιά κι αξία. Στη θερμοκοιτίδα μέσα, απάνω στο βρεφικό κορμί χαράξατε ανάγλυφο μη τυχόν ξεχάσετε ποια είμαι.Μια επιθετική μεταφορά, τέτοια ανάγνωση αρμόζει καθώς το δάχτυλο σαλιώνει και τ’ ανάγλυφό μου διαπερνά κι εγώ με μάτια παιδικά σαν ενήλικη με βλέπω, κι έκβαση πολέμου αντιδραστικού στο κορμί μου αναζητώ. Πάντα μετρώ ήσυχα τα  σημάδια μου, μη ταράξω τις βεβαιότητες των άλλων.

Είμαι μια μορφή εκτόνωσης για τον ανδρικό κομπλεξισμό. Δεν έχω καμία θέση μέσα στον κόσμο του κι αυτός δεν έχει θέση στον δικό μου κι όμως συνυπάρχουμε κι ίσως επιβιώνω. Εκπέμπω σ’ ενδιαφέρουσα συχνότητα, μα οι κεραίες μου βρίσκουν γυάλινο ταβάνι. Προορισμένη για πολλά, ικανή για τίποτα, δεσμοί συνάφειας με ό,τι κακό υπάρχει στον κόσμο, στο περιθώριο πάντα της ιστορίας που ξέρεις ν’ αφηγείσαι. Αντάρτισσες, ορφανές, ζητιάνες φουμάρουν στην άκρη της σελίδας μου, γεράσανε κι αυτές, μαζί μ’ εμένα. Πότε προλάβαμε να μάθουμε δε ξέρω, μωρά παιδιά… Μπορεί και να μη μάθαμε ποτέ εν τέλει, ναι ίσως δε μάθαμε ποτέ, γιατί αν ξέραμε κάτι θα λέγαμε, κάπως με λέξεις ή με χρώματα θα σηκώναμε κεφάλι. Φέρτε τα ρολόγια σας να τα σπάσω, να δώσω άλλοθι σε μυαλά συντηρητικά που θα σας πίνουν ακόμα το λαρύγγι σε είκοσι χρόνια από τώρα.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

«Ο Σεφέρης συζητεί με τον Δοξιάδη τις κατευθύνσεις και τις σχέσεις ελληνικής και ευρωπαϊκής παιδείας» / Μια ανέκδοτη επιστολή του ποιητή, εφ. Το Βήμα (13.7.1975)

Άγκυρα 15 Φεβρουαρίου 1950
Προσωπική
 
Φίλε κ. Δοξιάδη,
 
Το γράμμα σας της 6ης Φεβρ. το έλαβα χθες. Το διάβασα με ανακούφιση. Νόμιζα –ίσως να φταίει η απουσία μου– πως το είδος των ανθρώπων που θέτουν προβλήματα σαν αυτό που σας απασχολεί, είχε ολότελα εκλείψει, έξω από ένα μικρό κύκλο ειδικών. Εύχομαι να διαψευσθεί με τον ίδιο τρόπο ό,τι απαισιόδοξο θα σημειώσω παρακάτω.
     Το πρόβλημα των σχέσεων της ελληνικής πνευματικής καλλιέργειας με την ευρωπαϊκή είναι, όπως το ξέρετε, πολύ παλαιό. Το συζήτησε σχεδόν κάθε ελληνική γενεά. Όμως οι συνθήκες και τα τεχνικά μέσα του σύγχρονου κόσμου είναι τέτοια που ποτέ δεν είχε τεθεί με τόσην οξύτητα όπως σήμερα. Για να σας δείξω πόσο το αίσθημά μου ανταποκρίνεται, στις γενικές γραμμές, στο δικό σας, επιτρέψετέ μου ν’ αντιγράψω εδώ μια σελίδα από μια περσινή μελέτη μου που είχε άλλην αφετηρία:
     «Είναι εύκολο πράγμα να λέμε: κλείστε τις πόρτες, οι χθόνιοι θεοί δεν το θέλoυν… Tην πνευματική καλλιέργεια ενός λαού, δυστυχώς, δεν τη φτιάνει μονάχα ο ποιητής, είτε κομίζει, είτε όχι τα καινά δαιμόνια. Τη φτιάνουν ακόμη –και στην περίπτωση αυτή με τρόπο ολωσδιόλου ανεξέλεγκτο και ασύδοτο– ο κινηματογράφος, το ραδιόφωνο, τα τηλέτυπα, τα διάφορα φτηνά ξενόφωνα ή ελληνόφωνα περιοδικά, τα φάρμακα, οι κονσέρβες, οι ρεκλάμες, οι προπαγάνδες κάθε λογής, τα μέσα του πολέμου και της ειρήνης… η πολιτική ζωή του κόσμου μας… Γι’ αυτό, το πρόβλημα δεν είναι τόσο απλό. Με την πορεία που πήρε ο κόσμος μετατοπιστήκαμε ξαφνικά από μια θέση τοπικού ενδιαφέροντος σε μια θέση ενδιαφέροντος γενικού και είμαστε ένα από τα επίκεντρα της παγκόσμιας κρίσης. Αυτό δημιουργεί ανάμεσα στον τόπο μας και στα μεγάλα κράτη της γης επαφές τόσο επιτακτικές και τόσο διεισδυτικές που δεν μπορούσαμε καν να τις υποψιαστούμε πριν από μια ή δυο δεκαετίες. Είναι σχεδόν βέβαιο πως η απότομη αυτή μεταβολή υποχρεώνει το λαό μας ν’ απορροφά αλλότριες επιδράσεις σε βαθμό μεγαλύτερο απ’ ό,τι θα έπρεπε, και με τρόπο υπερβολικά βιαστικό… Χωρίς αμφιβολία, από την άποψη αυτή ο κίνδυνος δεν είναι μικρός.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Λεωνίδας Καζάσης, «Λοστός»

   

«Μα πως είναι δυνατόν να πλαγιάσω μαζί σου! Επειδή μου αρέσουν τα μάτια σου, έχεις γυμνασμένο σώμα και μιλάς σαν ποιητής; Ο Ξενοφών μου παρέχει τα πάντα. Σήμερα έδωσε χίλια ευρώ στο σούπερ μάρκετ˙μου έχει αγοράσει αυτοκίνητο, διαμέρισμα, αυτός ο άνθρωπος είναι όλη μου η ζωή! Πώς μπορώ να τον προδώσω και να πάω μαζί σου μόνο και μόνο επειδή μου γυάλισες; Θα ήταν ανήθικο! »
Μιλούσε η συνείδηση της Μάρθας σε έναν άνδρα που την πολιορκούσε, και που απ’ ότι ομολογεί, αισθητικά δεν την άφηνε αδιάφορη. Ήταν ανήθικο να υπακούσει στα αισθητικά ερεθίσματά της, ήταν ανήθικο να ακολουθήσει την ψυχή της που εσύριζε να ανέβει, να εξέλθει, να εκφρασθεί.
Η αλλοτρίωση έχει και αυτή την ηθική της. Η Μάρθα ένοιωσε τύψεις, όταν θα ακολουθούσε τα αισθητικά συναισθήματά της, αγνοώντας τα οικονομικά κίνητρα που την κρατούσαν δέσμια στα χέρια του Ξενοφώντος. Ήταν πραγματικά ερωτευμένη με τα υλικά αγαθά! Ένας έρωτας αιώνιος, από τον οποίον ουδέν ερέθισμα εδύνατο να την αποσπάσει. Γι’ αυτό ο Ξενοφών, είπε, καμαρώνοντας, στον Αλκιβιάδη: «Δεν βαριέσαι, οι γυναίκες κρατούν την αγορά!» Αλλά έχασκε για κάμποσα λεπτά, όταν ο Αλκιβιάδης απήντησε: «Ασφαλώς, αφού είναι αναφρόδιτες!» Πριν προλάβει, να κλείσει το στόμα του, ο Ξενοφών, από τον αιφνιδιασμό που υπέστη, ο Αλκιβιάδης, με έναν ακόμη λοστό, απεφάσισε, να το κρατήσει ανοιχτό, λέγοντάς του: «Τα ιδανικά του καταναλωτισμού και της φιλοδοξίας ευνουχίζουν, σαπίζουν και θανατώνουν τους ανθρώπους, οι οποίοι θεωρούν ανήθικο το να εκφράζονται ελεύθερα, και ηθικό το να πουλιούνται για χρήμα και εξουσία, πλαγιάζοντας με εκείνους που δεν θέλουν, αυτοβιαζόμενοι. Άλλωστε, ποιός άλλος από τον εθελούσιο βιασμό θα μπορούσε να είναι ο ορισμός της πορνείας; Εάν οι άνδρες είχαν τα κότσια, να αντικρύσουν την πραγματική διάθεση που έχουν οι γυναίκες γι’ αυτούς, οι μισοί θα γίνονταν ομοφυλόφιλοι και οι άλλοι μισοί θα έπαιρναν σκληρά ναρκωτικά. Είναι δε, τόσο αναξιοπρεπείς και δειλοί, που νομίζουν, ότι, δωροδοκώντας τις γυναίκες, θα τις εμπνεύσουν έρωτα. Την υποχρέωση του εθελούσιου βιασμού που απαιτεί η δωροληψία, ναι! μπορούν να την αποσπάσουν˙ ερωτικό πόθο όμως, ποτέ!

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Χρήστος Νιάρος, “Βήματα αποσπασματικά”

Βαδίζεις σε μια έρημο. Ακούς ένα πουλί να κελαηδάει,
Όσο κι αν είναι απίθανο να εκκρεμεί ένα πουλί μέσα στην έρημο,
Ωστόσο εσύ είσαι υποχρεωμένος να του φτιάξεις ένα δέντρο.
Αυτό είναι το ποίημα.
Κική Δημουλά

Τα χρώματα στον ουρανό ταξιδεύουν. Είναι μεγάλο το προνόμιο τους αυτό. Δεν δίνουν, ούτε δώσαν άλλωστε και καμμία αναφορά σε κανέναν. Ψωνίζουν από τα σύννεφα τα απολύτως απαραίτητα. Στην ελευθερία τους ακουμπάω τις σκέψεις μου. Δεσμεύω την έμπνευση και τις σκέψεις μου αυτή την στιγμή, πάνω τους. Σαν ρούχα βρεγμένα στην απλώστρα του χρόνου, εκεί έξω, όλα τα χρώματα περιμένουν πώς και πώς για να στεγνώσουν. Να ‘ρθουν μέσα. Να πάρουν την θέση τους. Κρατιέμαι από το τοπίο, σαν αφορμή, χωρίς χαλινάρια και σχοινιά, χρησιμοποιησα λίγες γραμμές της κ. Δημουλά.

Διαβάστε περισσότερα