Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Λεωνίδας Μαριδάκης, «Βάρκα στο σπίτι» (στίχοι: Μάνος Ελευθερίου), εκδ. Μετρονόμος, 2018

«Ήταν ένα ηλιόλουστο πρωινό σε ένα γωνιακό μικρό καφέ στο κέντρο πριν μερικά χρόνια όταν ο Μάνος Ελευθερίου μου άπλωσε το χέρι δίνοντας μου μια σελίδα Α4 με στίχους του χτυπημένους σε γραφομηχανή και με κάποιες διορθώσεις χειρόγραφες επάνω… Ένα πρωινό που ένιωσα την εμπιστοσύνη και τη ζεστασιά του να μου δείχνουν έναν νέο για μένα δρόμο στο τραγούδι. Και είχαμε μόλις πριν λίγες μέρες γνωριστεί. «Είναι δικοί σου οι στίχοι, μόνο σε παρακαλώ πολύ να μην βιαστείς», μου είπε. Πήρα τους στίχους του «Βάρκα στο σπίτι» στα χέρια μου και τους έριξα μια γρήγορη ματιά. Ήταν πολύ παράξενο αλλά σα να έβλεπα γραμμένες στο χαρτί δικές μου προσωπικές στιγμές, έρωτες, αγωνίες και την απέραντη θάλασσα, πλάι στην οποία είχα μεγαλώσει και που συχνά εισέβαλε από παιδί στα όνειρά μου. Πως διάλεξε να μου δώσει αυτούς τους συγκεκριμένους στίχους που σήμαιναν τόσα για μένα, πως διάλεξε την περίοδο και τη στιγμή που αναζητούσα με αγωνία λόγια γερά να οδηγήσουν τις μουσικές μου δεν ξέρω. Ξέρω μόνο πως το παίδεψα χρόνια, δεν βιάστηκα. Και πως λίγους μήνες πριν φύγει πήρε το «Βάρκα στο σπίτι» στα χέρια του. Με πήρε αμέσως στο τηλέφωνο, με ευχαρίστησε και παρουσίαζε τακτικά τραγούδια από το cd στις τελευταίες εκπομπές του… Τόσο απλά, ανθρώπινα, γενναιόδωρα. Αυτός ήταν ο Μάνος Ελευθερίου που γνώρισα.»
`
Λεωνίδας Μαριδάκης 18/1/19
`

`
ΒΑΡΚΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ
`
Σα να ‘γινε σεισμός και σπάσαν τζάμια
και του σπιτιού η πόρτα υποχωρεί
μονάχα εγώ που ξέρω τα σημάδια
γνωρίζω κι ότι μέλλει να συμβεί
και ξέρω πως αστέρια πια θα γίνουν
οι αγάπες μες τον κόσμο όταν σβήνουν
`
Πώς μπήκε τούτη η βάρκα μες το σπίτι
μια βάρκα που είναι για τους ναυαγούς
και ποιος θυμάται μέσα στον πλανήτη
ρομαντικούς να σώσει νοσταλγούς
το κύμα έχει φίδια και κοχλάζει
στο σπίτι που η αγάπη αναστενάζει
`
Ποιος έσπρωξε τη βάρκα μες το σπίτι
ζωγραφισμένη μ’ όστρακα παλιά
με ψάρια κεντημένα σ’ ένα δίχτυ
και τα μαργαριτάρια στα κουπιά
Πως ήρθε; όπως μπαίνουν στα όνειρα μας
εκείνα που σκεφτόμαστε δικά μας
`
Η θάλασσα ως το στήθος πια με φτάνει
δεν ξέρω τι έχει γίνει και ποιος ζει
μα ένα χέρι βγαίνει απ το ταβάνι
σωσίβιο μου ρίχνει και σχοινί
το σπίτι στον αέρα ταξιδεύει
ποια αγάπη μες τον κόσμο μας γυρεύει
Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Ν. Χ. Μάντζαρος, «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» (ποίηση: Διονύσιος Σολωμός), εκδ. Δήμος Κέρκυρας, 2018

H  ηχογράφηση της πρώτης ολοκληρωμένης εκτέλεσης της τρίτης πολυφωνικής εκδοχής του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Ν.Χ. Μάντζαρου. Η ηχογράφηση αυτή της τελικής μορφής της πολυφωνικής μελοποίησης του Ύμνου, που πραγματοποιήθηκε την Άνοιξη του 2018 από το Ανδρικό Τμήμα της Χορωδίας Κέρκυρας υπό τη διεύθυνση της Μαέστρου Χριστίνας Καλλιαρίδου, αποτελεί την πρώτη ηχογράφηση του έργου. Για την υλοποίησή του, ο Δήμος συνεργάστηκε με τον δρ. Μουσικολογίας Κωνσταντίνο Ζερβόπουλο, που εχει κάνει τη μουσικολογική έρευνα και επιμέλεια του έργου. 

`

Ο Διονύσιος Σολωμός (1798-1857) συνέθεσε το γνωστότερο ολοκληρωμένο έργο του, τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν, στην ιδιαίτερή του πατρίδα, τη Ζάκυνθο, πριν από 195 χρόνια (το Μάιο του 1823). Σε όλα αυτά τα χρόνια, εκατοντάδες βιβλία και μελέτες έχουν γραφτεί για τον ποιητή και το έργο του. Για τις μελοποιήσεις, όμως, του Ύμνου, με τις οποίες καταπιάστηκε με μνημειώδη σχολαστικότητα για περισσότερα από 35 χρόνια (από το 1828 έως πιθανότατα το 1865) μόνον ο κερκυραίος συνθέτης Νικόλαος Χαλικιόπουλος – Μάντζαρος (1795-1872), στενός φίλος του ποιητή, πολύ λίγα ήταν γνωστά μέχρι πριν λίγα χρόνια. Η σύγχρονη μουσικολογική έρευνα1, μέσα από τη συγκριτική και συστηματική μελέτη ενός τεράστιου σε όγκο υλικού που σχετίζεται με τον συνθέτη και το έργο του, έχει πλέον αποκαταστήσει και αναδείξει το έργο σχεδόν στο σύνολό του, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν οι εξής μελοποιήσεις (ολοκληρωμένες ή τμηματικές) και αναθεωρήσεις γραφών του Ύμνου: «Πρώτη» μελοποίηση: Διασώζεται κυρίως στη μοναδική έντυπη μεταθανάτια έκδοση του έργου από τον οίκο Clayton & Co. Πρόκειται για την πρώτη γραφή του έργου (περίπου 1828-1829, ίσως αρχές 1830), η οποία είναι, κυρίως, ομοφωνικής υφής, σε ύφος «λαϊκό και απλό», αποτελούμενη από 24 αριθμούς – μέρη. Από αυτήν, τα πρώτα μέτρα του 1ου αριθμού-μέρους (χωρίς την πιανιστική εισαγωγή και με κάποιες απλουστεύσεις) καθιερώθηκαν, με Βασιλικό Διάταγμα τον Ιούνιο του 1865, ως ελληνικός εθνικός ύμνος.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Βασίλης Δημητρίου, «Δόξα και Θάνατος», ποίηση: Pablo Neruda , ΜΙNOS, 1975

Δισκογραφική αποτύπωση του θεατρικού έργου του Πάμπλο Νερούδα «Δόξα και Θάνατος του Χοακίν Μουριέτα», (1968)  το οποίο ανέβηκε το 1974 στο θέατρο «Ακάδημος» από την «Ελεύθερη Λαϊκή Σκηνή» του Μανώλη Μαυρομάτη σε σκηνοθεσία του ίδιου. Πρωταγωνιστούσαν οι Νίκος Βασταρδής, Ρένα Βενιέρη (σύζυγος του Μαυρομάτη) και Τάνια Σαββοπούλου. Η ελεύθερη απόδοση των στίχων από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Τα τραγούδια της παράστασης ερμήνευε η Ζωή Φυτούση. Στον πρόλογο ακούγεται ηη φωνή της Ορτέντσια Αλιέντε, χήρας του δολοφονημένου προέδρου της Χιλής Salvador Allende. Στα αφηγηματικά μέρη  ο Νίκος Βασταρδής. Τραγουδούν οι: Αλέκα Αλιμπέρτη, Μάνος Μουντάκης και Νίκος Γεωργής.

`

Το τραγούδι του εργάτη

Σκάβοντας σκάβοντας σκάβοντας
περνάμε μια σκυλίσια ζωή
ψάχνοντας ψάχνοντας ψάχνοντας
στο βούρκο και στην άμμο χωμένοι
σκάβοντας σκάβοντας σκάβοντας
με πόνο πυρετό και πείνα
ψάχνοντας ψάχνοντας ψάχνοντας
χωρίς Θεό αστέρια και Πατρίδα

Στους πλούσιους πηγαίνει το χρυσάφι
κι η φτώχεια συνεχίζεται

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Αλμανάκ Ποιείν 2018: Οι 4+1 δίσκοι μελοποιημένης ποίησης (γράφει ο Σπύρος Αραβανής)

1. Σταμάτης Κραουνάκης, «Lorca- Duende / Τα τραγούδια», εκδ. Άπαρσις & Λυχνία, 2018

Πολύπειρος και πανέξυπνος συνθέτης ο Κραουνάκης σε αυτή τη μουσική του εργασία δομημένη πρώτα ως μουσικοθεατρική παράσταση γνωρίζει επακριβώς και τι μελοποιεί και τη θεατρική της υπόσταση και προσφέρει δέκα μελοποιημένα ποιήματα του Λόρκα μισοκλείνοντας το μάτι στην παράδοση του Λόρκα στη δισκογραφία (βλ. Χατζιδάκις-Ξαρχάκος- Λεοντής) έχοντας το άλλο μισό στο δικό του ντουέντε που συνομιλεί με το πνεύμα του ποιητή. Κανταδορεί και ιερουργεί ως υμνωδός μελοποιητής, χρησιμοποιεί λυρικούς τενόρους οργανικά και απελευθερώνει το λόγο που ταξιδεύει ως αερικό συναίσθημα αλλά και γήινη σκέψη.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Βασίλης Πανόπουλος- Ζοζεφίνα Τζονάκα, «Αριστοφάνη, «Πλούτος» -«Θεατρική διασκευή για ανήλικους θεατές», εκδ. Αρμός, 2018

Μουσική: Βασίλης Πανόπουλος

Τι είναι ο Πλούτος του Αριστοφάνη;
Είναι μια αρχαία κωμωδία που παίζεται μέχρι σήμερα.Ο τυφλός Πλούτος, ο οποίος θεραπεύτηκε, μοιράστηκε πλέον «ίσα και όμοια» σε όλους τους Αθηναίους πολίτες.

Και γιατί ο λαός μας επιμένει ότι ο «Πλούτος είναι τυφλός»;
Μάλλον, κάτι δεν πήγε καλά κι εδώ.

Για ποιον λόγο να γίνει διασκευή για ανήλικους θεατές;
Για να ανακαλύψουν τα παιδιά με δημιουργικό και καλλιτεχνικά γόνιμο τρόπο τα σημαντικότερα έργα του αρχαίου ελληνικού δράματος. Επίσης να γίνουν αποδέκτες του υψηλού ήθους και ύφους αλλά και των πανανθρώπινων αξιών που αυτά περιέχουν, με τρόπο κατανοητό και σε γλώσσα οικεία. Δύο σημερινοί ήρωες προστέθηκαν στο κείμενο της διασκευής, δύο νέα παιδιά, ο Αρίστος και ο Φάνης, στα ιντερμέδια που τους αναλογούν, οι οποίοι σχολιάζουν, κρίνουν και προσπαθούν να αντιληφθούν τα έργα και τις ημέρες των ηρώων του έργου.

Διαβάστε περισσότερα