Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Ραδιόφωνο Ποιείν

Μίκης Θεοδωράκης, «Mauthausen» (στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης), Syllipsis, 2021

MAUTHAUSEN: ερμηνευμένο από ανδρική φωνή & βιολοντσέλο

«Έκλεισα τα μάτια, έγειρα πίσω κι άρχισα να συλλογιέμαι πώς ήταν Αύγουστος, πώς ήταν χίλια εννιακόσια σαράντα πέντε, πώς άρχιζε μια νέα εποχή…»
(Ιάκωβος Καμπανέλλης, κατακλείδα ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ, εκδόσεις Κέδρος)

Το εμβληματικό έργο MAUTHAUSEN σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση Ιάκωβου Καμπανέλλη, το οποίο πρωτοερμήνευσε η Μαρία Φαραντούρη, προσεγγίζει εκ νέου ο Αρίσταρχος Παπαδανιήλ, με την άδεια του συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη και την εμπιστοσύνη της κόρης του Ιάκωβου Καμπανέλλη, Κατερίνας. Τα τέσσερα τραγούδια της καντάτας του MAUTHAUSEN -«Άσμα ασμάτων», «Ο Αντώνης», «Ο δραπέτης», «Άμα τελειώσει ο πόλεμος»- ερμηνεύονται από τον Αρίσταρχο με τη συνοδεία βιολοντσέλου από τον Άρη Ζέρβα, στο πλαίσιο ενός δημιουργικού μουσικού διαλόγου.

Στα νέα ηχογραφήματα περιλαμβάνεται επιπλέον, το εύρημα της εισαγωγής με ερμηνεία αποσπασμάτων από το χρονικό ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ του Ιάκωβου Καμπανέλλη (Εκδόσεις Κέδρος), που σχετίζονται άμεσα με την ιστορία του κάθε τραγουδιού. Η αναπαραγωγή των αποσπασμάτων γίνεται με την ευγενική παραχώρηση της Κατερίνας Καμπανέλλη και των Εκδόσεων Κέδρος.

Ο Αρίσταρχος αναφερόμενος στην εμπειρία της νέας αυτής ηχογράφησης λέει: «Ερμηνεύοντας την καντάτα του MAUTHAUSEN, έγινα το ποιητικό παραμιλητό του Μάριαν Μπόγκους, ο λυγμός των κοριτσιών του Άουσβιτς, του Νταχάου, του Μαουτχάουζεν και του Μπέλσεν, η κραυγή του Εβραίου, η εντολή του Γερμανού, η παλικαριά του Αντώνη, ο σπαραγμός του Γιάννου Μπέερ, η λυρική μαρτυρία του Ιάκωβου. Το MAUTHAUSEN ελεύθερο πάλι, σας παραδίδεται.» και προσθέτει: «Ευχαριστώ εκ βαθέων τον κορυφαίο μας συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη, για την ύψιστη τιμή της άδειάς του σε αυτή τη νέα ερμηνευτική προσέγγιση του αριστουργηματικού του μουσικού έργου, MAUTHAUSEN. Ευχαριστώ θερμά την κόρη του Ιάκωβου Καμπανέλλη, Κατερίνα, για την εμπιστοσύνη και την υποστήριξή της.»

Τα 4 τραγούδια της νέας εκτέλεσης του μνημειώδους έργου MAUTHAUSEN κυκλοφόρησαν ψηφιακά από την εταιρεία Syllipsis, ανήμερα των γενεθλίων του Μίκη Θεοδωράκη, στις 29 Ιουλίου 2021, και θα περιληφθούν σε ειδική έκδοση, που προγραμματίζεται να κυκλοφορήσει στις 2 Δεκεμβρίου 2021, ημερομηνία γέννησης του Ιάκωβου Καμπανέλλη (1921-2011), με αφορμή τη συμπλήρωση 100 ετών από τη γέννηση του σπουδαίου δημιουργού.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Μίκης Θεοδωράκης, «Requiem – Ακολουθία εις Κεκοιμημένους», 1983

Τον Απρίλιο του 1997 ηχογραφήθηκε στην Αγία Πετρούπολη με την state Academic Capella, Symphony Orchestra and Choir St. Petersburg υπο την διεύθυνση του Μίκη Θεοδωράκη

 

***********************

Μετά την ΚΑΣΣΙΑΝΗ (1942) και τη ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (1982), συνέθεσα το 1984 την ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΙΣ ΚΕΚΟΙΜΗΜΕΝΟΥΣ, δηλαδή το καθ΄ημάς REQUIEM (για να τονισθεί η αναλογία με τη γνωστή μουσική φόρμα της ευρωπαϊκής μουσικής). Τελείως διαφορετική είναι η μουσική γλώσσα που χρησιμοποίησα στο έργο αυτό, σε σχέση με τα δύο προηγούμενα. Το δέος του «απαίδευτου» Έλληνα που με διακατείχε όταν για πρώτη φορά στη ζωή μου άκουγα, έφηβος ων, συγχορδίες μέσα στην εκκλησία, είχε πλέον σβήσει ύστερα από 40 και πλέον έτη μουσικού βίου. Είναι πράγματι περίεργο το ότι αυτό το δέος υπήρχε τόσο έντονο μέσα μου ακόμη έως το 1982, προκειμένου να αντιμετωπίσω ένα εκκλησιαστικό κείμενο, όπως η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Το χέρι μου ανήκε ασφαλώς στα 1982, όμως η ψυχή μου είχε παραμείνει μαρμαρωμένη και εκστατική στο 1942. Και το αποτέλεσμα μπορεί να χαρακτηριστεί σαν εκπλήρωση ενός εφηβικού πόθου – μιας νεανικής φιλοδοξίας που είχε σαν μέγιστα πρότυπα τον Πολυκράτη και τον Σακελλαρίδη…

Μετά τη ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ αισθάνθηκα απολυτρωμένος. Έχω άλλωστε σκεφτεί να συνθέσω πολλές θείες ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ, εάν μου το επιτρέψει ο πανδαμάτωρ χρόνος. Να συνθέσω και ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ, ίσως και ΔΟΞΟΛΟΓΙΕΣ.
Ας μιλήσω όμως καλύτερα για το REQUIEM.

Η βασική διαφορά του από τα προηγούμενα εκκλησιαστικά έργα μου, έγκειται τόσο στην ίδια την υφή του «μέλους», όσο και στην εναρμόνισή του. Από κει και πέρα σημαντική σημασία έχει η χρήση των φωνών της χορωδίας, καθώς και η σχέση ανάμεσα στα τρία βασικά μουσικά υλικά, δηλαδή τους σολίστ, τη μικτή χορωδία και την παιδική χορωδία.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

«Μνήμες/ Ο Νίκος Ξυλούρης τραγουδά Λουκά Θάνο», εκδ. Αεράκης, 2021

Tρία ανέκδοτα τραγούδια σε ποίηση Παλαμά, Βάρναλη και Ρίτσου και πέντε ντοκουμέντα από ηχογραφήσεις τραγουδιών από τις πρόβες για το ΣΑΛΠΙΣΜΑ καθώς και  η πρώτη ραδιοφωνική ανακοίνωση για τον δίσκο ΤΟ ΣΑΛΠΙΣΜΑ

*********************

Ακούω τον Νίκο στην ανέκδοτες αυτές ηχογραφήσεις μας. Η ίδια έκπληξη, η ίδια αποκάλυψη όπως τότε πριν σαράντα χρόνια που τον πρωτοάκουσα στα Ριζίτικα. Τότε δεν ήξερα γιατί ήθελα μόνο τον Ξυλούρη να τραγουδίσει τα τραγούδια μου. Τώρα ακόμα δεν ξέρω, μόνο νιώθω όπως τότε μιά ιερή τελετουργία να διαπερνά από άκρη σ’ άκρη το κορμί μου. Το απώτερο παρελθόν και το μέλλον του Απόλλωνα που χορεύουν τον Διόνυσο του παρόντος μου στους ήχους της ανυπότακτης Κρήτης με τη γλώσσα την Ελληνική… αυτή νομίζω την μεγάλη εντολή μου παραδίδει ο
αρχαγγελικός φίλος μου. Είπα φίλος μου…πόσο τυχερός λοιπόν άνθρωπος είμαι… Έγραφα τραγούδια από μικρός.
Δεν ήθελα κανέναν να μου τα τραγουδήσει. Άκουσα τα Ριζίτικα. Η πρώτη μεγάλη μουσική αποκάλυψη για μένα. Ένας κόσμος απλώθηκε, άνοιξε με ελευθέρωσε ο ήχος. ¨Μόνο αυτή τη φωνή θέλω για τα τραγούδια μου πατέρα” , είπα… που να τον βρούμε τον Ξυλούρη παιδί μου, μου απάντησε σαστισμένα ο πατέρας μου… κι όμως τον βρήκαμε.

Διαβάστε περισσότερα
Ραδιόφωνο Ποιείν

Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης, «Ρεμπώτικα», εκδ. Μικρή Άρκτος, 2021

Ερμηνεύουν Λένα Κιτσοπούλου, Ελένη Κοκκίδου, Μάρθα Φριντζήλα, Νεφέλη Φασούλη, Απόστολος Κίτσος, Μάνος Πετράκης, Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης

 

Οι Μιχάλης & Παντελής Καλογεράκης προτείνουν τη δημιουργική συνύπαρξη του ρεμπέτικου κόσμου του Ρεμπώ με τον ποιητικό κόσμο του ρεμπέτικου.

Το «πάντρεμα» των δύο αυτών κόσμων ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2016 όταν τα αδέρφια Καλογεράκη άρχισαν τη μελέτη της αλληλογραφίας του Ρεμπώ με τον Βερλαίν, όπου μέσα από τις επιστολές αυτές ξεδιπλωνόταν η πορεία της ερωτικής τους σχέσης.

Η καλλιτεχνική τους ανησυχία για τη μελοποίηση αυτών των επιστολών τούς οδήγησε σε μία τολμηρή ιδέα: το πάντρεμά τους με ρεμπέτικα τραγούδια, δημοφιλή αλλά και λιγότερα γνωστά στο ευρύ κοινό. Μία συνομιλία, μια περιγραφή αλλά ταυτόχρονα και ένας σχολιασμός της θυελλώδους αυτής σχέσης μέσα από την ερωτική θεματολογία των κλασικών ρεμπέτικων.

Βασικός άξονας του δίσκου είναι οι σημαντικοί σταθμοί της πενταετούς σχέσης τους μέσα από 9 επιστολές τους που μεταλλάχθηκαν σε 9 ρεμπώτικα τραγούδια: από την πρώτη επιστολή τον Σεπτέμβρη του 1871  που αποστέλλει ο Ρεμπώ στον 27χρονο Πώλ Βερλαίν, που ζούσε νιόπαντρος στο Παρίσι με την έγκυο γυναίκα του μέχρι και την τελευταία τους συνάντηση το 1875, από τη γνωριμία τους μέχρι και το χωρισμό τους.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις, Ραδιόφωνο Ποιείν

Μετρονόμος, «Αφιέρωμα στον Κώστα Τριπολίτη», τχ. 77-78, 2021

Επιμέλεια Αφιερώματος: Μάκης Γκαρτζόπουλος- Θανάσης Συλιβός
Κώστας Τριπολίτης, συνέντευξη στους Μάκη Γκαρτζόπουλο και Ηρακλή Οικονόμου
Πολιτικές, κοινωνιολογικές και ψυχολογικές επισημάνσεις στη στιχουργική του Κώστα Τριπολίτη, του Σπύρου Αραβανή
Ο έρωτας, η αγάπη και η εξουσιαστική διαλεκτική των σχέσεων στη στιχουργική του Κώστα Τριπολίτη, του Σπύρου Αραβανή
Ο δικός μου Κώστας, της Ειρήνης Ψαρρού
Η πρώτη περίοδος του Κώστα Τριπολίτη, του Αλέξη Λιόλη
Ο Κώστας Τριπολίτης στη δισκογραφία, του Μάκη Γκαρτζόπουλου
Κατάλογος δισκογραφίας του Κώστα Τριπολίτη, καταγραφή: Μάκης Γκαρτζόπουλος
Έξι διηγήματα του Κώστα Τριπολίτη
Altera Pars, του Κώστα Τριπολίτη.
Κώστας Τριπολίτης: «Εδώ Μεσάνυχτα»
`
*****************************

ΑΝΕΜΟΛΟΓΙΟ

Έβγαλε βρωμα η ιστορία ότι ξοφλήσαμε
είμαστε λέει το παρατράγουδο στα ωραία άσματα
και επιτέλους σκασμός οι ρήτορες πολύ μιλήσαμε
στο εξής θα παίζουμε σ’ αυτό το θίασο μόνο ως φαντάσματα

Κάτω οι σημαίες στις λεωφόρους που παρελάσαμε
άλλαξαν λέει τ’ ανεμολόγια και οι ορίζοντες
μας κάνουν χάρη που μας ανέχονται και που γελάσαμε
τώρα δημόσια θα έχουν μικρόφωνο μόνο οι γνωρίζοντες

Βγήκαν δελτία και επισήμως ανακοινώθηκε
είμαστε λάθος μες το κεφάλαιο του λάθος λήμματος
ο σάπιος κόσμος εκεί που σάπιζε ξανατονώθηκε
κι οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος

Δήλωσε η τσούλα η ιστορία ότι γεράσαμε
τις εμμονές μας περισυλλέγουνε τα σκουπιδιάρικα
όνειρα ξένα ράκη αλλότρια ζητωκραυγάσαμε
και τώρα εισπράττουμε απ’ την εξέδρα μας βροχή δεκάρικα

Ξέσκισε η πόρνη η ιστορία αρχαία οράματα
τώρα για σέρβις μας ξαποστέλνει και για χαμόμηλο
την παρθενιά της επανορθώσαμε σφιχτά με ράμματα
την κουβαλήσαμε και μας κουβάλησε στον ανεμόμυλο

Διαβάστε περισσότερα