Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

Δημήτρης Κοσμόπουλος: «Χρέος του ποιητή είναι να μένει απροσκύνητος»

Συνέντευξη στη Γιούλα Σαρδέλη

 

Ο ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής Δημήτρης Κοσμόπουλος γεννήθηκε στο Κοντογόνι (Παπαφλέσσα) Πυλίας στην Μεσσηνία το 1964. Έχει εκδώσει 11 ποιητικά βιβλία και 3 βιβλία δοκιμίων. Έργα του έχουν μεταφραστεί στις κυριότερες ευρωπαϊκές γλώσσες και στα αραβικά. Έχει τιμηθεί με τα εξής βραβεία: Βραβείο Έλληνα λυρικού ποιητή «Λάμπρος Πορφύρας» της Ακαδημίας Αθηνών (2005), Διεθνές Βραβείο «Κ. Π. Καβάφη» για το σύνολο του ποιητικού του έργου (2013), Μεγάλο Βραβείο «Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη» της Ακαδημίας Αθηνών (2018) και Βραβείο «Ζαν Μωρεάς» για την καλύτερη ποιητική συλλογή του 2018, το ποιητικό του βιβλίο Θέριστρον (2019). Τους επόμενους μήνες πρόκειται να κυκλοφορήσουν η μετάφραση των ποιημάτων του Γουίλιαμ Μπάτλερ Γέητς, η μετάφραση των ποιημάτων για την Ελλάδα του Γεωργίου Γόρδωνος Λόρδου Βύρωνος και 12 ύμνοι του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού σε δική του μετάφραση. Παραλλήλως κυκλοφόρησε πριν λίγο,από τις εκδόσεις Ερατώ ο Βαρδιάνος στα σπόρκα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη σε δική του επιμέλεια και επίμετρο. Μας μιλά για την πιο πρόσφατη ποιητική του συλλογή, τα Pixels, που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Κέδρος. Πρόκειται για ένα συνθετικό ασματικό ποίημα για την συνθήκη της πανδημίας, ήδη μεταφρασμένο σε τρεις γλώσσες.

 

Κύριε Κοσμόπουλε η νέα εκδοτική σας απόπειρα, το νέο σας έργο βγαίνει σε μια περίοδο όπου όλος ο πλανήτης διανύει πολύ δύσκολες στιγμές. Τι μπορούμε να ελπίζουμε για το μέλλον, διαβάζοντας παράλληλα την συλλογή σας;

 

Η δοκιμασία του κόσμου σήμερα είναι πρωτόγνωρη, διότι δεν πρόκειται για μιά απλή έκφραση της λοιμικής νόσου, όπως αυτές που ταλάνισαν τον ατελή εν τέλει κι αδύναμο άνθρωπο σε προηγούμενες εποχές. Πρόκειται για κάτι πολύ πιο ισχυρό, αενάως μεταλλασσόμενο και ύπουλο. Σίγουρα, δε, έχει να κάνει και με τον βιασμό που έχει επιφέρει στην φύση και στο περιβάλλον ο μεθυσμένος από τις δυνάμεις του σημερινός άνθρωπος, ο οποίος τελεί υπό εικονικό παραλήρημα. Δεν είμαι μελλοντολόγος, κυρία Σαρδέλη, για να προβλέψω τί θα γίνει στο μέλλον. Ούτε οι ίδιοι οι περινούστατοι επιστήμονες το μπορούν. Αναλίσκονται στον αγώνα για να βρουν τα αντίδοτα. Η πραγματικότητα σήμερα μπλέκεται με την εικόνα της, την οποία προσλαμβάνουμε είτε από την εικόνα του υπολογιστή είτε από την οθόνη των κινητών τηλεφώνων. Να, όμως, που ο θάνατος και η απειλή του επελαύνουν με τον πιό μαύρο και απειλητικό τρόπο. Ο θάνατος, τον οποίο επηρμένη από τα τεχνολογικά της επιτεύγματα η ανθρωπότητα –την τελευταία ειδικά πεντηκονταετία του μηδενισμού και της απολυτοποιήσεως των οικονομικών μεγεθών- τόν είχε απωθήσει στα αζήτητα, ζώντας την κίβδηλη μακαριότητα του παροντικού τίποτα, του παραγεμισμένου με προϊόντα. Ένα είναι βέβαιο, ότι η δοκιμασία που περνούμε διαρρηγνύει ήδη την αποχαυνωτική συνθήκη του τηλεοπτικού μας τώρα, με τον θάνατο ν’ αγγίζει πιά την δήθεν πανίσχυρη καθημερινότητά μας. Εν τέλει, τα ίδια τα πράγματα μάς οδηγούν αναγκαστικά στο να βρούμε μιάν απάντηση στο μυστήριο του θανάτου –που συνιστά ταυτοχρόνως και το μυστήριο της ζωής: από το έχειν να πάμε στο είναι, στο ποιοί αληθινά είμαστε και ποιό είναι το νόημα του βίου μας. Με κίνδυνο να χαρακτηρισθώ επικαιρολόγος, αναμετρήθηκα στο εγχείρημα αυτής της ποιητικής σύνθεσης με την ποιητική διαχείριση των παραπάνω ερωτημάτων. Η σοβαρή κριτική, ευτυχώς, το κατενόησε -και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπου το βιβλίο έχει ήδη μεταφραστεί σε τρεις ευρωπαϊκές γλώσσες.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Γιάννης Ρίτσος, «Οι γειτονιές του κόσμου» / Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής

Το  ποιητικό έργο του Γιάννη Ρίτσου «Οι γειτονιές του κόσμου», που παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου την καλλιτεχνική περίοδο 2019-2020 και επέστρεψε στις 7 Νοεμβρίου 2021 για λίγες παραστάσεις, επανέρχεται από τις 6 Μαρτίου στο Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής.

 

Η ποιητική συλλογή του Γιάννη Ρίτσου «Οι γειτονιές του κόσμου» γράφτηκε από το 1949 ως το 1951 κατά τη διάρκεια της εξορίας του ποιητή στη Μακρόνησο και στον Αη Στράτη. Εκδόθηκε το 1957, είναι αφιερωμένη στον Μάρκο Αυγέρη και περιλαμβάνεται στον Τόμο Ε «Τα Επικαιρικά». Ο Γιάννης Ρίτσος ανασυνθέτει μια ολόκληρη δεκαετία κρίσιμη για την παγκόσμια ιστορία (1941–1951). Η κατοχή, η αντίσταση, η απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά, ο εμφύλιος είναι τα θέματα για αυτό το «τραγούδι», όπως το χαρακτηρίζει ο ποιητής. Ένα «τραγούδι» γραμμένο με την συγκινησιακή φόρτιση της εμπειρίας και την βαθειά γνώση της Ιστορίας του Ανθρώπου.

 

Στον πρόλογο του ποιήματος ο Γιάννης Ρίτσος σημειώνει:

«Η ποίηση πρέπει να ‘ναι

ένας οδηγός μάχης κι ευτυχίας

ένα όπλο στα χέρια του λαϊκού αγωνιστή

μια σημαία στα χέρια της ελευθερίας»

 

«Αν κάποιος θα ‘θελε να διαβάσει την ιστορία του αιώνα, θα την έβρισκε ακέρια στην ποίηση του Ρίτσου», γράφει η Χρύσα Προκοπάκη («Εισαγωγή» Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου,  Κέδρος, 2000).

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Άντον Τσέχωφ, «Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε!», Θέατρο ΦΟΥΡΝΟΣ, [27/12- 26/1]

Η Εταιρεία Θεάτρου ΠΑΙΚΤΕΣ και η σκηνοθέτις Μαρία Σάββα συνεχίζει την προσέγγιση της μικρής φόρμας, του διηγήματος στο θέατρο. Το έργο «Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε! Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ» θα παρουσιαστεί μόνο για 15 παραστάσεις, από τις 27 Δεκεμβρίου 2021 έως τις 26 Ιανουαρίου 2022, κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη (9:00μμ) στο θέατρο Φούρνος (Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα, τηλ: 2106460748).

Η παράσταση βασίζεται σε έξι μικρά διηγήματα του Άντον Τσέχωφ που συγκαταλέγονται στα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: «Θέλω να κοιμηθώ», «Ο θάνατος ενός δημόσιου υπαλλήλου», «Τα στρείδια», «Ο πόνος» «Το ρομάντσο του κοντραμπάσο» και «Το βιολί του Ρότσιλντ», που ανεβαίνουν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή.

Ο Άντον Τσέχωφ, ένας από τους σημαντικότερους διηγηματογράφους, αν και περισσότερο διάσημος για τα θεατρικά του έργα, δημιουργεί συναρπαστικές ιστορίες όπου συνυπάρχουν το τραγικό και το κωμικό στοιχείο, η λυρικότητα και η ποίηση, το γκροτέσκο και η φάρσα.

Τα 6 αυτά διηγήματα αποτελούν το πρώτο μέρος μιας ερευνητικής προσέγγισης των διηγημάτων του Άντον Τσέχωφ, με κοινό χαρακτηριστικό το στοιχείο της παραίσθησης που εκδηλώνεται ως απάτη των αισθήσεων -αποτέλεσμα της ψυχολογικής κατάστασης των ηρώων. Μια ακραία στιγμή θα τους οδηγήσει στην αφύπνιση ή την τρέλα.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Στέφανος Παπατρέχας, «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία», Θέατρο Βαφείο – Λάκης Καραλής

Κείμενο: Στέφανος Παπατρέχας/ Σκηνοθεσία: Λάζαρος Βαρτάνης Στέφανος Παπατρέχας

Θέατρο ΒαφείοΛάκης Καραλής
(Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115, Βοτανικός)

Μετά τους επιτυχημένους μονολόγους «Φροσύνη» και «Πασού», το νέο πολυπρόσωπο έργο του Στέφανου Παπατρέχα, «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία», σε σκηνοθεσία του Λάζαρου Βαρτάνη και του Στέφανου Παπατρέχα παρουσιάζεται στο Θέατρο Βαφείο Λάκης Καραλής έχοντας ήδη αποσπάσει θερμά σχόλια.

Η παρουσίαση της παράστασης παρατείνεται, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 20.15, μέχρι την Τρίτη 28 Δεκεμβρίου.

 

Λίγα λόγια για το έργο:

Μεσαίωνας. Οι ισορροπίες ενός μοναστηριού διαταράσσονται από μια μοναχή, που φέρνει την αμαρτία. Μια δούκισσα βασανίζεται από τις ενοχές της και τιμωρείται μέσα από δαίμονες του ύπνου. Τσιγγάνοι στήνουν γλέντι και ξεγελούν ανυποψίαστους διαβάτες. Και ένας μυστηριώδης άνθρωπος – παρών σε όλα – εξαπατάει τους πάντες, γλιστρώντας ανάμεσά τους και καταργώντας κάθε νόμο.

 

«Νόμοι, άγγελοι, δαίμονες, ψέματα και αλήθεια… Ο άνθρωπος, του οποίου τη σκοτεινή ζωή, μα και τον θάνατο, θα δείτε, έπαιξε με όλα αυτά. Και θα το ακούσετε κι εσείς ποια ήταν η ταυτότητά του και ποια η αλήθεια. Εάν υπάρχει αλήθεια…»

 

Μια σκοτεινή μεσαιωνική ιστορία γεμάτη αγωνία, μυστήριο και ανατροπές. Μια παράσταση που κινείται ανάμεσα στη θεατρική μαγεία και τον σκληρό ρεαλισμό. Ένα έργο για την αλήθεια, το νόμο, την ηθική και την εξαπάτηση.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

«Τα τρία φιλιά… Η Σταχτιά γυναίκα» / Δύο θεατρικά έργα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου σε διασκευή – σκηνοθεσία της Σοφίας Φιλιππίδου, θέατρο Μεταξουργείο (Ακαδήμου 14, Αθήνα)

Μετά την επιτυχημένη παρουσίαση του θεατροφίλμ «Τα τρία φιλιά… Η Σταχτιά γυναίκα», η Σοφία Φιλιππίδου επανέρχεται στα θεατρικά έργα του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, αυτή τη φορά, επί σκηνής. Η παράσταση θα παρουσιάζεται, σε διασκευή – σκηνοθεσία Σοφίας Φιλιππίδου στο Θέατρο Μεταξουργείο από την Παρασκευή 12 Νοεμβρίου και κάθε Παρασκευή στις 18.30 και στις 21.00.

 

********************************

Υπόθεση του έργου

Η Δόρα και η Λιάνα, δύο ορφανά κορίτσια, βρίσκονται σε μυστικό ραντεβού -στο προαύλιο ενός παρθεναγωγείου – με τον Εύελπι Φαίδη. Η Δόρα έχει ήδη συνάψει σχέση με τον νεαρό και έχει πάρει  το πρώτο του φιλί, ενώ η Λιάνα είναι κρυφά ερωτευμένη μαζί του. Λίγα χρόνια αργότερα, η Δόρα και ο Φαίδης παντρεύονται, η Δόρα αρρωσταίνει βαριά από φυματίωση και η Λιάνα επισκέπτεται το ζευγάρι στο δωμάτιο του ξενοδοχείου τους. Η Δόρα ζητάει από τον Φαίδη να την φιλήσει μια τελευταία φορά, ξέροντας πως αυτό που θα ακολουθήσει («σκηνοθεσία» του θανάτου της) θα τους χωρίσει για πάντα…

Εν τω μεταξύ ο ερχομός της Σταχτιάς Γυναίκας δημιουργεί μια απόκοσμη, εφιαλτική  κατάσταση στην έπαυλη ενός νεαρού παντρεμένου ζευγαριού μιας άλλης εποχής. Μπροστά στο ανοιχτό παράθυρο, ο μικρός Δώρος, ο γιος τους, θα γλιστρήσει μέσα από την αγκαλιά της και θα χαθεί  στα βράχια της θάλασσας. Ο νεαρός όμορφος σύζυγος μαγεύεται από την ελκυστική παρουσία της Σταχτιάς γυναίκας ενώ – η νεαρή γυναίκα του, μέσα στο παραλήρημα της «φεύγει» ακολουθώντας μια εσωτερική δύναμη που την «καλεί» σε μια μυστική ένωση με την παιδικότητα και την φύση.

Διαβάστε περισσότερα