Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

Ποιητικό Καφενείο

Χρήστος Μαρκίδης:«Βαδίζουμε τυφλοί και ξεβράκωτοι σ’ ένα μέλλον δίχως πυξίδα» [Συνέντευξη στη Γεωργία Χάρδα] 

 «Mε απασχολούσε εξαρχής, όχι η εναλλαγή αλλά η σύγκρουση του φωτός με το σκότος και στη ζωγραφική μου εκφράστηκε κυρίως στις «Νεκρές φύσεις» – ο Στέλιος Ράμφος τις είχε κάποτε ονομάσει συμφωνικές. Το φως προκύπτει από την πάλη με το Ασυνείδητο, το εικαστικό μου έργο αυτό διαπραγματευόταν πάντα αγγίζοντας στις εμπνευσμένες στιγμές του το Τραγικό. Η ίδια πάλη συνέχισε να με στοιχειώνει μετατιθέμενη στο φορτίο των λέξεων, των γλωσσικών εικόνων, την κρυπτική διάσταση των συμβολισμών, των σιωπών και των εκρήξεων, των υπερβατικών στοχασμών και των μυστικών εξόδων. Πρέπει να θυσιάσεις τον εαυτό σου εδώ. Να αναμετρηθείς με τους γίγαντες, που τελικώς θα σε συντρίψουν. Θα έχει μείνει όμως μια ζωγραφιά που ψηλάφισε την μεταφυσική τους ουσία, μια στροφή, ένας στίχος»

«Η Φύση υπερβαίνει τα ανθρώπινα όρια προβάλλοντας επιτακτικά και διαχρονικά τα δικά της. Αυτά τα όρια προσπαθεί ν’ αγγίξει ή να ξεπεράσει ο ποιητικός λόγος, τα εγκληματικά κατά το νόμο, το κάνει όμως με τις λέξεις μετουσιώνοντάς τες. Φροϋδική η αναφορά, αλλά όταν τα όρια ξεπερνιούνται στην κοινωνική σύμβαση θεωρείσαι εγκληματίας. Διαφορετικά, είσαι ποιητής»

 

Ο Χρήστος Μαρκίδης γεννήθηκε στη Δράμα το 1954. Σπούδασε Ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1974-1979). Παρουσίασε έως τώρα τη δουλειά του σε δεκατέσσερις ατομικές εκθέσεις, ενώ συμμετείχε σε περισσότερες από εβδομήντα ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Παράλληλα κυκλοφόρησαν έξι συλλογές ποιημάτων του, Μονόζυγο-Τέσσερα Σχεδιάσματα, Διάττων, 1999 (εκτός εμπορίου), Έως, Διάττων, 2001 (εκτός εμπορίου), Άτια στο σκοτεινό νερό, Εκδόσεις του Φοίνικα, 2003 (εκτός εμπορίου), Κιννάβαρι, Άγρα, 2009, Δράκων κατήλθες, Τυπωθήτω-Λάλον Ύδωρ, 2013, Έρεβος η το άλλο φως, Εκδόσεις του Φοίνικα, 2020 και τα δοκιμιακά του πεζογραφήματα, Κατάματα, Γαβριηλίδης, 2005, 2014, Αρμός, 2022.

Ο καταξιωμένος ζωγράφος και ποιητής μιλάει στο Ποιείν για το συνολικό ποιητικό του έργο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός. Μέσα από τα ποιήματά του αναδεικνύονται έννοιες και αξίες όπως η αρμονία και το νόημα της ύπαρξης. Εξηγεί τι ήταν αυτό που τον έκανε  να καταπιαστεί με τον λόγο. Κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη σύγκρουση του φωτός με το σκοτάδι αλλά και στα όρια που όταν ξεπερνιούνται στην κοινωνική σύμβαση θεωρείσαι εγκληματίας….Διαφορετικά, είσαι ποιητής…

 

-Κύριε Μαρκίδη συγκεντρώσατε το ποιητικό έργο σας σε μια εξαιρετική έκδοση. Μιλήστε μας για τα «Ποιήματα 1999-2020» 

Στην έκδοση περιέχονται έξι ποιητικές συλλογές, οι τρεις Μονόζυγο-Τέσσερα Σχεδιάσματα, Έως, Άτια στο σκοτεινό νερό κυκλοφόρησαν σε περιορισμένα αντίτυπα εκτός εμπορίου. Σκέφτηκα ότι καλό θα ήταν να συγκεντρωθούν μαζί με τις άλλες τρεις, Κιννάβαρι, Δράκων κατήλθες και Έρεβος ή το άλλο φως σε ένα βιβλίο έτσι ώστε ο αναγνώστης να έχει στα χέρια του το σύνολο ενός έργου 21 χρόνων.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Δημήτρης & Ορέστης Σταυρόπουλος: «Στόχος μας ήταν να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε με το κέντρο του έργου του Ντοστογιέφσκι.»

 

Το έργο «Ο Κροκόδειλος» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία των Δημήτρη και Ορέστη Σταυρόπουλου από τις 26 Φεβρουαρίου στο Θέατρο Πόρτα.

Οι δύο σκηνοθέτες μιλούν για το έργο αυτό στο ΠΟΙΕΙΝ.

 

Σχετικά με το έργο και τα θέματα που ανακύπτουν από αυτό

 

Μέσα από μια διαδικασία ανάγνωσης αρκετών κειμένων της ρωσικής λογοτεχνίας βρέθηκε στα χέρια μας Ο Κροκόδειλος, ένα από τα πολλά σύντομα διηγήματα του του Φ. Ντοστογιέφσκι. Γραμμένο το 1865 είναι ένα από τα λιγότερο γνωστά έργα του συγγραφέα και με λίγες μεταφράσεις στην γλώσσα μας. Η αρχική φράση που υπάρχει στην πρώτη σελίδα του διηγήματος ήταν αρκετή για να μας προϊδεάσει για το τι θα επακολουθούσε: “Αφήγησις παράξενος”. Πράγματι στον Κροκόδειλο ο Ντοστογιέφσκι αποκαλύπτει ένα ύφος γραφής, που αρχικά αδυνατούσαμε να πιστέψουμε πως πρόκειται για έργο του ιδίου.

Το κείμενο βρίσκεται σε άμεσο διάλογο με το Παλτό του Ν. Γκόγκολ και προοιωνίζει τα πρώιμα φαρσικά διηγήματα του Α. Τσέχωφ. Με μια καθαρά καυστική διάθεση ήταν φανερό πως πρόκειται για ένα από τα αρκετά πολιτικά, κωμικά και σίγουρα ιδιόρρυθμα πονήματα του συγγραφέα. Τόσο μάλιστα που και ο ίδιος το υπογραμμίζει στο τέλος κάθε κεφαλαίου, αλλάζοντας ύφος σε κάθε διαφορετική ενότητα. Η επικεφαλίδα στην εισαγωγή του κειμένου θέτει ευθύς εξ αρχής το παράλογο της ιστορίας: η αληθινή διήγηση περί του πώς ένας κύριος, γνωστής ηλικίας και γνωστής εξωτερικής εμφάνισης, καταβροχθίστηκε ζωντανός από κροκόδειλο ευρισκόμενο εντός στοάς, ολόκληρος και χωρίς υπολείμματα, και τι επακόλουθα υπήρξαν εξ αυτού. Τα επακόλουθα και κυρίως οι παράλογες αντιδράσεις των ηρώων του διηγήματος, περιγράφονται από τον Ντοστογιέφσκι σαν να ήταν απολύτως φυσιολογικές.

Μέσα σε ένα κόσμο που ξετυλίγεται μπροστά μας ως σύμπαν γραφειοκρατίας, ναρκισσισμού, φιλαυτίας και συντηρητισμού, ο αφηγητής – πρωταγωνιστής πάσχει να υποδείξει την λογική και να αναδείξει την ενσυναίσθηση ως βασική ηθική αξία. Ο ρόλος του αφηγητή, είναι ουσιαστικά αυτός του ανθρώπου που αδυνατεί να κατανοήσει τον παραλογισμό ως κάτι το “φυσιολογικό” και διερωτάται διαρκώς ως λογικά σκεπτόμενο άτομο. Μέσα από αυτή την βασική διαφορά του με το σύνολο, ο ήρωας τοποθετείται σε μια μοναξιά και σε ένα πλαίσιο αδύνατης επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο. Απέναντι του βρίσκει συνέχεια ως αδιέξοδο μια φράση που επαναλαμβάνεται διαρκώς σαν μοτίβο: “Ο οικονομικός παράγων πάνω απ’ όλα”.

Αυτή η φράση όμως φαίνεται να συμπυκνώνει συμπεριφορές μιας ολόκληρης κοινωνίας. Ακούγεται από όλους τους χαρακτήρες του έργου που κατά βάση έχουν ως προτεραιότητα το ατομικό του συμφέρων. Παραδόξως ο πρώτος που το εκφράζει ως βασικό κανόνα λειτουργίας των ανθρώπινων σχέσεων, είναι ο άνθρωπος που βρίσκεται στα σπλάχνα του ζώου. Η έννοια της οικονομικής ανάπτυξης ως υπέρτατο στόχο και ηθική πυξίδα, δεν αποτελεί μονάχα ένα σχόλιο στην ισοπεδωτική λειτουργία της οικονομικής ανάπτυξης με κάθε κόστος. Έρχεται να συγκροτήσει ένα ψυχογράφημα των εφήμερων ανθρώπινων σχέσεων, των συμπεριφορών της μεσοαστικής τάξης και την νοοτροπία της αυτοπροβολής ως ανάγκη, κοινωνικής αναγνώρισης και προσωπικής ανόδου.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Αναστασία Κ. Υφαντίδου: «Αν δώσουμε ένα χέρι βοηθείας στον εαυτό μας τότε μπορεί να επέλθει η κάθαρση» [Συνέντευξη στη Γεωργία Χάρδα]

«Όταν η ύλη σιωπά, τα θέλω μας ουρλιάζουν, όταν είμαστε ολομόναχοι, εμείς και η ψυχή μας. Τις ώρες που οι κρυφοί μας πόθοι εισβάλουν στα πεθαμένα μας όνειρα, στην όποια ελπίδα, εκείνες τις ώρες ο νους μας ξεγλιστρά σε αυτό που ποθούμε περισσότερο στη γη, σε αυτό που αγαπάμε βαθιά κι ονειρευόμαστε καθώς όλο το είναι μας είναι μόνο εκεί ταγμένο.  Αυτό μπορεί να αφορά άνθρωπο, κατάσταση ,στόχο ή ότι άλλο»

Η Αναστασία Υφαντίδου γεννήθηκε στις 27 Δεκεμβρίου του 1979. Κατάγεται από την Πεντάβρυσο της Καστοριάς. Σπούδασε Διοίκηση Επιχειρήσεων και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού στην Δημιουργική και Λογοτεχνική Συγγραφή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Τον Ιανουάριο του 2021 εκδόθηκε η πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Ήσυχοι Θόρυβοι» από τις εκδόσεις Κομνηνός.  Άρθρα της δημοσιεύονται σε εφημερίδες και ηλεκτρονικούς ιστότοπους.

Μιλάει στο Ποιείν για τη δεύτερη ποιητική της συλλογή με τίτλο «Κάθαρση». Η ποίηση της αφουγκράζεται τον παλμό της κοινωνίας, τις απογοητεύσεις, τις φιλίες, τον έρωτα και τη συγχώρεση που οδηγεί στην «Κάθαρση».

 

 

-Αγαπητή κυρία Υφαντίδου μιλήστε μας για τον τίτλο της ποιητικής σας συλλογής «Κάθαρση» 

Η Κάθαρση ως τίτλος γεννήθηκε ένα απόγευμα καλοκαιρινό σε μια υπέροχη παραλία της Ζακύνθου.  Σκέψη πρώτη – να μπορούσε η θάλασσα να πάρει τα προβλήματα μας μακριά και να τα ρίξει στο πιο βαθύ της σημείο.  Σκέψη δεύτερη – κανείς δεν μπορεί να πάρει τα προβλήματα μας μακριά εκτός από εμάς τους ίδιους.  Με ποιόν τρόπο; Προσωπική άποψη βέβαια, συγχωρώντας τον εαυτό μας.  Μας βαραίνουν καθημερινά πολλά και όταν τελικά πάμε να αποφορτιστούμε συνήθως δεν τα καταφέρνουμε καθώς μέσω των ενοχών μας, εμείς οι ίδιοι σταυρώνουμε τον εαυτό μας. Μα ζούμε σ’ έναν κόσμο με πολλούς άλλους πρόθυμους Ιούδες, ας μην είμαστε κι εμείς ένας ακόμη. Εάν λοιπόν καταφέρουμε να μας συγχωρήσουμε, όχι δικαιολογήσουμε, καθώς διαφέρει το ένα από το άλλο, τότε θα επέλθει η Κάθαρση.

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη: «Είμαστε ένα μάτσο κύτταρα, που παραδέρνουνε, ματώνουνε, ελπίζουνε και πεθαίνουνε» [Συνέντευξη στη Γεωργία Χάρδα] 

Η Λία Μεγάλου-Σεφεριάδη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1945. Το 1965 μετοίκησε στην Αθήνα. Το 1966 εμφανίστηκε στη λογοτεχνία με το διήγημα Έντεκα γράμματα κι ένα υστερόγραφο στο περιοδικό ΕΠΟΧΕΣ, με πρόλογο του Άγγελου Τερζάκη. Το 1972 εκδόθηκε το πρώτο της βιβλίο, μια ποιητική συλλογή με τίτλο Ο δραπέτης στο δέντρο. Από τότε μέχρι σήμερα έχει εκδώσει άλλα είκοσι βιβλία, τα περισσότερα από αυτά μυθιστορήματα. Ποιήματα και πεζά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Επίσης έχει ασχοληθεί και η ίδια με μεταφράσεις βιβλίων. Το 2001 τιμήθηκε με το Βραβείο Ιπεκτσί (υπό την αιγίδα του ΟΗΕ) για το μυθιστόρημά της Σαν το μετάξι (Εκδόσεις Καστανιώτη, 1996). Βιβλία της βρίσκονται σε πολλές εθνικές και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες ανά τον κόσμο. Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. 

 

Μιλάει στο Ποιείν για τη νέα της συλλογή με τίτλο «Ο χρόνος, ο αόρατος, ο ορατός» που περιλαμβάνει εβδομήντα ποιήματα κι ένα υστερόγραφο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος. Αναφέρεται στον ποιητή που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ποίησή της ,στον ανεκτίμητο  χρόνο και στη σιωπή μέσα μας…

 

 

 

-Μιλήστε μας για τη νέα σας ποιητική συλλογή με τίτλο «Ο χρόνος , ο αόρατος, ο ορατός»

-Το πρώτο μου βιβλίο, το οποίο κυκλοφόρησε το 1972 από τον εκδοτικό οίκο Ερμής, ήταν η ποιητική συλλογή «Ο Δραπέτης στο Δέντρο». Μετά από αυτό η πλάστιγγα έγειρε με 19 βιβλία υπέρ της πεζογραφίας χωρίς ωστόσο να κόψω τους δεσμούς μου με την ποίηση. Έτσι, το 2000 κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Καστανιώτη η δεύτερη ποιητική μου συλλογή με τίτλο «Στις κρύπτες του χρόνου». Είκοσι τρία χρόνια αργότερα προέκυψε η τρίτη και προφανώς η τελευταία μου συλλογή «Ο χρόνος ο αόρατος, ο ορατός», από τις εκδόσεις Κέδρος. Το αξιοπερίεργο της συλλογής αυτής είναι ότι τα 8  από τα 71 ποιήματα γράφτηκαν μέσα σε οκτώ χρόνια, ενώ τα υπόλοιπα 63 σε διάστημα μόλις δύο ετών, από τα μέσα του 2021 έως τα μέσα του 2023.  Επρόκειτο για ένα ποιητικό τσουνάμι, που είχε κατακυριεύσει τις μέρες και τις νύχτες μου. Περιγράφω μάλιστα το φαινόμενο αυτό στο ποίημα της σελίδας 46 με τίτλο «Ποιήματα»! Κανένας ποιητής, κανένας γνήσιος δημιουργός δεν μπορεί να πει εκ προοιμίου τι , πώς και πότε θα γράψει ούτε ποιος απ’ όλους τους εαυτούς του  θα μιλήσει. Εκ των υστέρων  μπορώ να πω ότι το ποιητικό τσουνάμι ήρθε και με κατέκλυσε, γιατί έτσι έπρεπε να γίνει ώστε να διαχειριστώ με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον χρόνο μου που τελειώνει. Και χάρηκα όταν άκουσα φιλικό μου πρόσωπο να μου λέει ότι μπήκε στο νοσοκομείο με τα ποιήματά μου ανά χείρας και πρώτη φορά  ένιωθε τόση ηρεμία περιμένοντας το χειρουργείο.

 

Διαβάστε περισσότερα
Ποιητικό Καφενείο

Ιωάννα Καραμαλή: «Η μνήμη μας θυμίζει το πόσο ανοιχτή έχει υπάρξει η καρδιά μας» [Συνέντευξη στη Γεωργία Χάρδα]

«Σβήνουν οι μνήμες θαρρώ, όταν θέλεις να τις σβήσεις. Όμως είναι τιμητικό και για εμάς τους ίδιους αλλά και για όσους κάποτε ερωτευθήκαμε να θυμόμαστε, ακόμη και τον πόνο του έρωτα που τελειώνει, γιατί αυτή η μνήμη μας θυμίζει το πόσο ανοιχτή έχει υπάρξει η καρδιά μας και φέρνει πιο κοντά στον ενδότερο εαυτό μας»

Η Ιωάννα Καραμαλή μιλάει στο Ποιείν για την ποιητική της συλλογή με τίτλο «Θα γεννηθώ χρώματα» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος. Η ποίησή της είναι μια υπόσχεση, μια προσευχή και ένας όρκος για την αναγέννηση μέσω των χρωμάτων. Δεν εξυμνεί το χρώμα όπως υπόσχεται ο τίτλος αλλά εξυγιάνει όπως χαρακτηριστικά θα μας πει εκείνες τις «Λευκές πληγές». Άλλωστε όταν το σώμα πονά, το χρώμα θεραπεύει…

 

 

ΆΣΠΡΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΖΩΕΣ

Άχρωμος πλανιέσαι

με ένα βλέμμα δίψας

κουνώντας εκστατικά τα χέρια

στο μαύρο και στο γκρίζο

 

άσπρες μικρές ζωές

με μανία καταπίνεις

μήπως σε λυτρώσουν

από τα φαντάσματα της μνήμης.

 

-Μιλήστε μας για τον τίτλο της ποιητικής σας συλλογής «Να γεννηθώ χρώματα» 

ΙΚ: Πρόκειται για έναν βιωματικό τίτλο, θα τολμούσα να πω. Είναι μια υπόσχεση, μια προσευχή και ένας όρκος για την αναγέννηση μέσω των χρωμάτων. Αν και φαινομενικά ο αναγνώστης θα περίμενε ποιήματα που εξυμνούν το χρώμα ή ίσως μια ποίηση πιο «χρωματιστή», είναι αλήθεια πως το λευκό κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος των ποιημάτων και πάνω σε αυτό ακριβώς επιστρέφει ο τίτλος ώστε να εξυγιάνει εκείνες τις «Λευκές πληγές».

`

Διαβάστε περισσότερα