Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Μεταφραστικό Εργαστήρι

Rifaat Sallam (1951- ), Πέντε ποιήματα, (μτφρ. Πέρσα Κουμούτση) [Ανθολογία Σύγχρονης Αραβικής ποίησης, εκδ. ΑΩ, 2016

Ίσως

Περιμένω ίσως
τους ανέμους που θυμίζουν μια γυναίκα του Βορρά.
«Άραγε ήσουν αγκάθι ξεχασμένο στο χέρι μου;
Με αντικρούει
και εξαπολύει τα παγωμένα της ρόδα στο κορμί μου.
Τότε εγώ αφήνω το βρεγμένο πουλί να πετάξει
στον ακάνθινο ουρανό της
για να επιστρέψει σαν βράχος θυσιαστηρίου
ή σαν ξεφτισμένο αγκάθι
και να της πει:
» Ας συναντηθούμε την προηγούμενη νύχτα»
Θα σε περιμένω.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι, Ποιητικό Καφενείο

Ο Γιώργος Κεντρωτής μιλά για τα «Τα Άνθη του Κακού» του Charles Baudelaire

Συνέντευξη στον Σπύρο Αραβανή

 

Charles Baudelaire, «Τα Άνθή του Κακού» (μετφρ.-επιλεγόμενα: Γιώργος Κεντρωτής), εκδ. Gutenberg, 2018

 

 

Ο Κωστάς Παλαμάς στα 1916 είχε γράψει: «Ὁ Βωδελαίρ δέν ἤρχισε νά γίνεται θέμα μεταφραστικόν παρ’ ἡμῖν παρά πολύ μετά τό 1890, ἐν ἡμέραις δημοτικιστικῶν ὀργασμῶν καί ὀργίων. Ἀνέτειλεν εἰς τούς οὐρανούς μας ὡς δημοτικιστής, ἐμεσουράνησεν ὡς μαλλιαρός». Πώς θα χαρακτηρίζατε τη δική σας μεταφραστική εργασία στα «Άνθη του Κακού»; 

Ο Μπωντλαίρ γνώρισε μεγάλη δημοφιλία στην Ελλάδα κατά το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα: όχι μόνο μεταφράστηκε πολύ, αλλά και επηρέασε πλείστους όσους ποιητές: τον Καρυωτάκη, τον Σκαρίμπα, τον Εμμανουήλ, τον Ουράνη, τον Καββαδία… Κλίμα «μπωντλαιρισμού» κυριάρχησε για πολλά χρόνια στα ελληνικά ποιητικά πράγματα. Μεταφράζοντας τα «Άνθη του Κακού» στον 21ον αιώνα προσπαθώ να κάνω τον ποιητή να μιλήσει με γλώσσα σημερινή, χωρίς ωστόσο να τον ξεκόβω από την ήδη από πολύ παλιά δημιουργημένη και ποιητικώς εμπεδωμένη μπλωντλαιριανή παράδοση στην Ελλάδα. Αν στην εποχή του Παλαμά το κρίσιμο στοιχείο ήταν ποιος θα κατακτήσει τη γλωσσική νίκη (η «διεκδικητική» δημοτική ή η «αμυνόμενη» καθαρεύουσα;), στην εποχή μας θεωρώ ότι το κρίσιμο είναι η ανάγνωση και η μεταφορά των ποιημάτων του με πνεύμα νεωτερικό που να μετέχει τόσο της αρτιωμένης παραδόσεως, όσο και της πρωτοπορίας όπως μπορεί να αρθρωθεί σήμερα χρησιμοποιώντας στίχους με ηλικία ενάμιση και πλέον αιώνα.

 

Έχοντας μελετήσει τον Μπωντλαίρ σε διάφορες γλώσσες μετάφρασης, ποια προτερήματα και μειονεκτήματα έχει η ελληνική τα οποία διευκόλυναν ή παρεμπόδισαν το δρόμο σας;

Συνεχίζοντας στον ειρμό της προηγούμενης απάντησής μου, θα σας πω ενότι στην ελληνική γλώσσα υπάρχουν ποικίλες πνοές «μπωντλαιριανής» αύρας και μέσα στο πρωτότυπο έργο σημαντικών ποιητών. Ο Καββαδίας, αίφνης, είναι κατ’ εξοχήν μπωντλαιρικός, όχι μόνο ως προς τη θεματολογία και τη διαχείρισή της, αλλά και ως προς την όλη πολιτιστική νοοτροπία που έχει καταθέσει στους στίχους του. Κάτι τέτοιο είναι ευεργετικό όχι μόνο για τον εν λόγω  ποιητή, αλλά και για όλη την ελληνική νεωτερική ποιητική, καθώς το αναγνωρίσιμο πλέον μπωντλαιριανό κλίμα μάς διευκολύνει να υποδεχθούμε με ευχέρεια συγγραφείς συγγενούς τεχνοτροπίας με αυτήν του Μπωντλαίρ, όπως, φέρ’ ειπείν, τον Πόε και τον Χάμσουν, αλκλά και τον Γκεόργκε.

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Anna Akhmatova, Δύο ποιήματα (μετφρ.: Ξένια Καλαϊτζίδου)

 

 

Ο γκριζομάτης βασιλιάς (1910)

 

Δόξα σοι, πόνε μου χωρίς διέξοδο και διαφυγή!
Ο γκριζομάτης χθες ο βασιλιάς έχει αποκοιμηθεί.

 

Μια φθινοπώρου βραδιά ήταν κόκκινη και πνικτική,
Ήρθε ο άνδρας μου και με αδιάφορη είπε φωνή:

 

«Ξέρεις, από το κυνήγι τον έχουνε φέρει νεκρό,
Βρήκαν το πτώμα δίπλα στης δρυός ένα δέντρο παλιό.

 

Κρίμα όμως τη βασίλισσα. Ήτανε νέος πολύ!
Σε μία νύχτα της έγινε άσπρο όλο το μαλλί».

 

Πάνω στο τζάκι την πίπα του βρήκε αυτός και μετά
Βγήκε και πήγε στη νυχτερινή του δουλειά.

 

Τώρα θα πάω εγώ να ξυπνήσω την κόρη μου και τρυφερά
Θα κοιταχτώ στα ματάκια της γκρίζα γι’ άλλη μια φορά.

 

Έξω στο δρόμο θροΐζουν οι μέλαινες λεύκες μέσα στη σιγή
Και λένε: «Πια ο βασιλιάς σου σ’ ετούτο τον κόσμο δεν ζει».

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

Έφη Καλογεροπούλου, «Χάρτης ναυαγίων», Σειρά Ποιείν, εκδ. Μετρονόμος, 2017 (μετάφραση στα γερμανικά: Κατερίνα Λιάτζουρα)

Himmelfahrt

 

Er wurde eine Insel verzweifelte sich

ein Haufen aus Finsternis

breitete sein Selbst aus außerhalb der Tür

jetzt kann er sich im Ganzen sehen

geht weg sucht kehrt zurück

hält eine Taschenlampe beleuchtet seinen gelochten Hut

findet die Uhr, die Taschenuhr wird Zeit

tretet auf die Waage messt die Temperatur

findet sich leichter noch als den Schnee komisch

das Meer um ihn ist voll Fischnetze der Meeresgrund

Schwämme und die Nacht rote Engel

eine schmelzende Körpererinnerung kreist ihn ein

Delphine Fische in der Tiefe und ein weißes Pferd

galoppiert jahrelang

woher kam es? Wohin schreitet es?

 

Beim nächsten Ton trinkt die Nacht Alkohol

kaut Nikotin

verkleidet sich in Vogel fliegt

schließt die Augen

ist überall

es regnet Feuer

und Sterne

`

Ανάληψη

 

Έγινε νησί απελπίστηκε

σωρός από σκοτάδι

ξεδίπλωσε τον εαυτό του έξω απ’ την πόρτα

τώρα μπορεί να τον δει ολόκληρο τον εαυτό του

φεύγει ψάχνει επιστρέφει

κρατά φακό φωτίζει το τρύπιο του καπέλο

βρίσκει το ρολόι, ρολόι τσέπης γίνεται χρόνος

πατά στη ζυγαριά μετρά θερμοκρασία

τον βρίσκει κι από χιόνι πιο ελαφρύ παράξενο

η θάλασσα γύρω του έχει δίχτυα ο βυθός

σφουγγάρια κι η νύχτα κόκκινους αγγέλους

μια σωματική ανάμνηση που λιώνει τον κυκλώνει

δελφίνια ψάρια στα βαθιά κι ένα άλογο λευκό

καλπάζει χρόνια

από πού ήρθε; Πού πηγαίνει;

 

Στον επόμενο τόνο η νύχτα πίνει οινόπνευμα

μασάει νικοτίνη

ντύνεται πουλί πετά

κλείνει τα μάτια

είναι παντού

βρέχει φωτιά

κι αστέρια

Διαβάστε περισσότερα
Μεταφραστικό Εργαστήρι

«Τρεις Ιταλοί ποιητές / Τρία ποιήματα για τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο» [Μετάφραση από το ιταλικό πρωτότυπο: Θεοδόσης Κοντάκης]

Franco Fortini

Iταλία 1942
[Italia 1942]

Tώρα καταλαβαίνω πως σ’ αγαπώ
Ιταλία, σε χαιρετώ
αναγκαία φυλακή.

Όχι για τους δρόμους σου τους θλιβερούς, τις πόλεις
τις χαραγμένες σαν τα πρόσωπα των ανθρώπων,
όχι για τις στάχτες των παθών
από τις εκκλησιές, μήτε για τις φωνές
μέσ’ από τα μακρινά σου τα βιβλία

Αλλά για τα λόγια τούτα
που υφαίνουν του λαού οι άνθρωποι, που χτυπούνε
με σφυριές μες στο νου,
για κείνον τον πόνο που τώρα δα
κι εμένανε τον ξένο μέσα σου τυλίγει.

Για τούτη τη γλώσσα μου που τη μιλώ
σ’ ανθρώπους σοβαρούς και φλογερούς του μέλλοντος,
συντρόφους λεύτερους μες στον ασταμάτητο πόνο.
Τώρα ούτε να πεθάνω δεν είν’ αρκετό
για κείνο το μάταιο το αρχαίο τ’ όνομά σου.

Διαβάστε περισσότερα