Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αφίξεις

Αφίξεις

Αφίξεις

Τάσος Λειβαδίτης, «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου» / «Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου», εκδ. Μετρονόμος, 2018

Επανεκδίδονται και κυκλοφορούν σήμερα από τις εκδόσεις Μετρονόμος, ανήμερα του θανάτου του Τάσου Λειβαδίτη, δύο από τα έργα του. Το πρώτο, «Φυσάει στα σταυροδρόμια του κόσμου», της πρώτης του ποιητικής περιόδου, του 1953,  όταν εκδόθηκε θεωρήθηκε «κήρυγμα ανατρεπτικό» και κατασχέθηκε. Η κατηγορία στηρίχτηκε στον αναγκαστικό νόμο 509 «Περί μέτρων ασφαλείας του κράτους, του πολιτεύματος, του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών των πολιτών». Τελικά το δικαστήριο (Πενταμελές Εφετείο Αθηνών, 10 Φεβρουαρίου 1955) τον απάλλαξε λόγω αμφιβολιών. Το δεύτερο «Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου» κυκλοφορεί για πρώτη φορά, το 1990, μετά τον θάνατό του. 
`
[«Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου»]
 `
ΔΑΚΡΥΑ
Δρόμοι προς τις μεγάλες ηδονές που βγαίνουν έξω απ’ το χρόνο
περιπέτειες των αδέξιων ερωτικών χεριών, μες στο σκοτάδι, η
                 αιωνιότητα ενός αγγίγματος –
τελικά οι ιστορίες μας έμειναν μισοτελειωμένες σαν μια
                 παιδικότητα.
Κάποτε θα κλάψω τόσο πολύ που θα εξευμενίσω όλα τα ρόδα.
 `
*

ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Τώρα όμως βράδιασε. Ας κλείσουμε την πόρτα κι ας κατεβάσουμε
τις κουρτίνες
γιατί ήρθε ο καιρός των απολογισμών. Τι κάναμε στη ζωή μας;
Ποιοι είμαστε; Γιατί εσύ κι όχι εγώ;
Καιρό τώρα δεν χτύπησε κανείς την πόρτα μας κι ο ταχυδρόμος έχει
αιώνες να φανεί. Α, πόσα γράμματα, πόσα ποιήματα
που τα πήρε ο άνεμος του Νοεμβρίου. Κι αν έχασα τη ζωή μου
την έχασα για πράγματα ασήμαντα: μια λέξη ή ένα κλειδί, ένα
χτες ή ένα αύριο
όμως οι νύχτες μου έχουν πάντα ένα άρωμα βιολέτας
γιατί θυμάμαι. Πόσοι φίλοι που έφυγαν χωρίς ν’ αφήσουν διεύθυν-
ση, πόσα λόγια χωρίς ανταπόκριση
κι η μουσική σκέφτομαι είναι η θλίψη εκείνων που δεν πρόφτασαν ν’
αγαπήσουν.

Ώσπου στο τέλος δεν μένει παρά μια θολή ανάμνηση από το παρελ-
θον (πότε ζήσαμε;)
και κάθε που έρχεται η άνοιξη κλαίω γιατί σε λίγο θα φύγουμε και
κανείς δεν θα μας θυμηθεί.

 

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις, Μεταφραστικό Εργαστήρι

Γκέοργκ Τρακλ, «Βαραββάς», (μετάφραση – επίμετρο: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος), εκδ Κοβάλτιο, 2018

 

 

ΒΑΡΑΒΒΑΣ: ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

 

Και όμως, συνέβη την ίδια ώρα, όταν ο Υιός του Ανθρώπου πορευόταν στον Γολγοθά, εκεί όπου εκτελούνται οι ληστές και οι φονιάδες.

Συνέβη την ίδια έσχατη και φλογισμένη ώρα, όταν ολοκλήρωνε το έργο Του.

Συνέβη την ίδια ώρα, όταν πλήθος κόσμου διέσχιζε τους δρόμους της Ιερουσαλήμ κάνοντας σαματά – και ανάμεσά τους βάδιζε ο Βαραββάς, ο δολοφόνος, κρατώντας ψηλά το κεφάλι με πείσμα.

Και τον περιστοίχιζαν καλοντυμένες πόρνες, με κόκκινα χείλη και φτιασιδωμένα πρόσωπα, και γαντζώνονταν από πάνω του. Και είχε γύρω του άντρες, με μάτια μεθυσμένα από κρασί και λαγνεία. Και η αμαρτία της σάρκας παραμόνευε σε κάθε τους κουβέντα, και η ασέλγεια των χεριών φανέρωνε τις σκέψεις τους.

Και πολλοί, συναντώντας τη μεθυσμένη αυτή πομπή, ακολουθούσαν και φώναζαν: «Ζήτω ο Βαραββάς!» Και κραύγαζαν όλοι: «Ζήτω!» Και κάποιος φώναξε «Ωσαννά!» Μα αυτόν τον ράπισαν – γιατί μόλις πριν από λίγες μέρες είχαν φωνάξει «Ωσαννά» για Εκείνον που μπήκε στην πόλη ως Βασιλιάς και Του έστρωσαν τον δρόμο με φρεσκοκομμένα βάγια. Μα σήμερα έραιναν με κόκκινα ρόδα και ζητωκραύγαζαν «Βαραββάς!»

Και όπως περνούσαν μπροστά από ένα μέγαρο, άκουσαν κάποιο έγχορδο καθώς και γέλια και φασαρία από μεγάλο γλέντι. Και βγήκε από το κτίριο ένας νεαρός με επίσημη περιβολή. Και γυάλιζαν τα μαλλιά του από τα μύρα και το κορμί του ευωδίαζε με τα ακριβότερα αιθέρια έλαια της Αραβίας. Έλαμπε το βλέμμα του από τις χαρές του γλεντιού και το στόμα του χαμογελούσε λάγνα από τα φιλιά της ερωμένης του.

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Ιωάννα Διαμαντοπούλου, «Στρατός ξυπόλητων λέξεων» , εκδ. Βακχικόν, 2018

ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ ΣΕ ΣΤΑΘΜΟ

Μετράει τα λόγια του, χάνοντας το τρένο του

και όλο κάτι λείπει.

Κάποιες κουβέντες αυτομολούν πάντα στη σιωπή.

Είναι κανόνας.

Αυτό το μαύρο πάνω στο μαύρο, «και μου δείχνει με το δάχτυλο ένα κοτσύφι»,

είναι η καρδιά του μαύρου.

Το μαύρο έχει για τεχνητή καρδιά ένα κοτσύφι,

που μιλάει αντ’ αυτού και τραγουδάει αντ’ αυτού

κι αν υπάρχει χρόνος κάνει ταπεινές δουλειές υποταχτικού.

Φράζει τα στόματα των παρευρισκόμενων,

προκαλώντας ξαφνική βροχή.

Μια υγρασία καλοκαιριάτικη το παράλογο.

Που στέλνει στο μυαλό του ένα στρατό ξυπόλητων λέξεων

 

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Μάρθα Βασιλειάδη. «Κ.Π. Καβάφης και η Λογοτεχνία της Παρακμής» / Μορφές, θέματα, μοτίβα, (μετφρ. Τιτίκα Καραβία), εκδ. Gutenberg, 2018

ΜΟΙΡΑΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ
ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ (απόσπασμα)

 

ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ ποὺ δηλώνουν καθαρὰ τὴν ἄμεση συγγένειά τους μὲ τὸ συμβολικὸ «τέλος τοῦ αἰώνα» συγκαταλέγονται δύο ποιήματα τῆς περιόδου 1895-1896, τὰ ὁποῖα πραγματεύονται κατεξοχὴν θέματα τῆς Παρακμῆς: τὴν ἀναμέτρηση τοῦ Οἰδίποδα μὲ τὴ Σϕίγγα καὶ τὴν παράδοξη τιμωρία τῆς Σαλώμης.  Εξοικειωμένος μὲ τὴ λογοτεχνία τῆς ἐποχῆς, ὅπως προκύπτει ἀπὸ τοὺς πολλοὺς γαλλικοὺς τίτλους ἔργων τῆς βιβλιοθήκης του,  ὁ νεαρὸς ποιητής, σὲ ἡλικία τριάντα τεσσάρων ἐτῶν, κινεῖται στὸ καθησυχαστικὸ πλαίσιο τῆς δευτερογενοῦς ἔμπνευσης. Τὸ πρῶτο ποίημα, ἔκϕρασις τοῦ περίϕημου πίνακα τοῦ Gustave Moreau «Οἰδίπους καὶ Σϕίγξ», γραμμένο τὸ 1895 καὶ δημοσιευμένο ἕναν χρόνο ἀργότερα, μεταγράϕει σὲ στίχο τὴ διασημότερη εἰκονογραϕικὴ ἑρμηνεία τοῦ μύθου. ῾Η καβαϕικὴ Σαλώμη, ἀντίθετα, δύσκολα ἀναγνωρίσιμη σὲ αὐτὴν τὴν ἀπόκρυϕη καὶ ἐλάχιστα γνωστὴ παραλλαγὴ τοῦ μύθου, στὴν ὁποία βασίστηκε ὁ ποιητὴς γιὰ νὰ συνθέσει τὸ ποίημά του, ἐκχωρεῖ τὴ μυθική της σκευὴ στὸ ἀμϕιλεγόμενο πρόσωπο τοῦ σοϕιστῆ.

Πρόκειται, ἀναμϕίβολα, γιὰ δύο ὁριακὲς περιπτώσεις ποὺ δὲν ὑποδεικνύουν σταθερὲς τοῦ καβαϕικοῦ ϕαντασιακοῦ οἱ ὁποῖες, ὡστόσο, παρὰ τὴν ἀθωότητά τους ὡς πρωτολείων καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς ἀκριβεῖς λογοτεχνικές τους ὀϕειλές, ἐπιτρέπουν νὰ διαβλέψουμε τὴν ἐξέλιξη ἑνὸς ποιητικοῦ πνεύματος ποὺ βρίσκεται ἤδη σὲ ρήξη μὲ τὶς ἀναζητήσεις τοῦ καιροῦ του. ᾽Ανεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἀξία ποὺ ἔχουν ὡς διασκευὲς προϋπαρχόντων προτύπων, οἱ τυχαῖες ἐμϕανίσεις τῆς Σϕίγγας καὶ τῆς Σαλώμης στὸ ἔργο τοῦ Καβάϕη συμπίπτουν μὲ τὸν ὁριστικὸ ἀποκλεισμὸ τῆς μορϕῆς τῆς μοιραίας γυναίκας ἀπὸ τὴν προσωπική του μυθολογία. ᾽

Διαβάστε περισσότερα
Αφίξεις

Δημήτριος Γ. Καφετζής, «Χαραμάδες», εκδ. Ηριδανός, 2018

έκτακτη είδηση

Χρόνιου άλγους φέρων ιστός
των παθών του ελκυστής κι αιθεροβάμων
ονείρων υμένες τρύπησε
να χυθεί το μέλλον του με μιας.
Κρατώντας στα χέρια του τη νιότη
χτυπώντας ελαφρά με τέχνη περισσή
την υλική του ευδαιμονία με θράσος
διέρρηξε για πάντα τους δεσμούς
που τον κρατούσαν χρόνια υπό το άλγος.

Έφερε για χρόνια
την δραστική ουσία του εν υπνώσει
δίχως να προσπαθεί
χωρίς να θέλει να ενδώσει
στων αναγκών του τις προκλήσεις.
Έδεσε τα μάτια του σφιχτά
να περπατήσει ομαλά
και κάποια μέρα ήσυχα ν᾽ αποχωρήσει.

Τις νύχτες θυμάται χαρακτηριστικά
πως προσπαθούσε να πενθήσει
τα όνειρα του που έπνιγε αργά
και που για χρόνια πλέον είχε παρατήσει.

Είχε στα χέρια του άλλωστε μέλλον λαμπρό
που οι γιατροί απ᾽ την αρχή το είχαν φωτίσει
εκείνοι ήξεραν σαφώς τι θα έκαναν έναν ακόμα ιστό
που η Ιστορία είχε στα πόδια τους ευλαβικά ακουμπήσει.

Διαβάστε περισσότερα