Επιθεώρηση Ποιητικής Τέχνης

Κατηγορία

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αναγνώσεις

Αζίζ Νεσίν, «Ο καφές και η δημοκρατία» (μτφρ. Έρμος Αργαίος), εκδ. Θεμέλιο, 1983

Δυο πράγματα δεν ευδοκιμούν στη χώρα μας. Το ένα είναι το δέντρο του καφέ και το άλλο η Δημοκρατία.
Και τα δύο μας έρχονται από το εξωτερικό. Στα χώματά μας δεν μπορέσαμε ν’ αναπτύξουμε με κανένα τρόπο το δέντρο του καφέ. Το κλίμα της χώρας μας, το νερό, το χώμα, δεν είναι κατάλληλα για την ανάπτυξη του δέντρου αυτού.
Όσο για τη Δημοκρατία… Η αλήθεια είναι πως ό,τι περνούσε από το χέρι μας, δεν παραλείψαμε να το κάνουμε, για την ανάπτυξή της, για την εδραίωσή της. Αν κοιτάξετε την ιστορία μας, πριν από εκατό χρόνια πάνω κάτω ρίχτηκε στη χώρα μας ο σπόρος της Δημοκρατίας. Είναι εκατό χρόνια που όλο λέμε:
«Αμάν η Δημοκρατία μας μπουμπούκιασε!…»
«Η νεαρή Δημοκρατία μας!…»
«Αμάν η νεαρή Δημοκρατία μας!…»
Να είναι δοξασμένος αυτός που τη μεγάλωσε, μόλις καταφέραμε τόσα χρόνια να φέρουμε σ’ αυτό το ανάστημα τη Δημοκρατία, έγινε ένα φιντάνι η Δημοκρατία.[…]
Στο παρελθόν κρίθηκε απαραίτητο, δεν το είχαμε καταλάβει˙ αντί να φυτέψουμε σπόρο καφέ, φυτέψαμε το σπόρο της Δημοκρατίας. “Δόξα τω Θεώ”, αν και δεν έχουμε καμιά στενοχώρια απ’ τη μεριά της Δημοκρατίας, εμείς ξέρουμε το τι τραβάμε από την έλλειψη του καφέ.
Καφές είναι αυτός!… Δε μοιάζει σε τίποτε. Έτσι είναι η Δημοκρατία; Και να είναι και να μην είναι το ίδιο κάνει…
Αν δεν υπάρχει καφές, του ανθρώπου το κεφάλι γυρίζει, αν δεν υπάρχει Δημοκρατία, του ανθρώπου το κεφάλι δεν γυρίζει. Ο καφές μοσκοβολάει, η Δημοκρατία ούτε καν έχει
μυρουδιά. Τον καφέ τον βάζεις στο φλιτζάνι, τον πίνεις.
Η Δημοκρατία ούτε τρώγεται, ούτε πίνεται. Σε τι χρειάζεται αυτή η Δημοκρατία, μπορείτε να μου πείτε;

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Μάνος Χατζιδάκις, 27 χρόνια απουσίας

Από το βιβλίο: «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι», εκδ. Ίκαρος, 1995

 

Το τραγούδι δεν είναι σύνθημα ή πράξη εκτονώσεως. Ούτε μαστίχα για το στόμα αθλητικών εφήβων ή συντροφιά νυχτερινή για οδηγούς ταξί και φορτηγών. Είναι μια σχέση υπεύθυνη, μια πράξη ερωτική ανάμεσά μας που μας αποκαλύπτει. Τελετουργία που απαιτεί, τόσο από σας όσο και από μένα, μια προετοιμασία θρησκευτική, επίμονη άσκηση γνώσης και αθωότητας, αποκαλύψεως και ανιχνεύσεως, μνήμης και προφητείας.

Το τραγούδι είναι μια μαγική στιγμή κι εγώ ένας πανηγυριώτης μάγος εκπρόσωπός σας, που θα φωτίσω τις κρυφές και αθέατες γωνιές σας, θα σας εκπλήξω, θα σας γεμίσω ερωτήματα και μελωδίες που ίσως γενούν δικές σας και θα μεταφερθούν στο σπίτι σας, έτσι που να κοπεί ο ύπνος σας και να χαθεί για πάντα –αν είναι δυνατόν – ο εφησυχασμός σας. Κι ας μην μπορείτε να με τραγουδήσετε. Μήπως τάχα μπορείτε να εξαφανίσετε ένα πουλί ή να το φανερώσετε μέσ’ απ’ το φόρεμα ή από το μαντήλι σας; Κι όμως δεν το ξεχάσατε κι ούτε θα το ξεχάσετε σ’ όλη σας τη ζωή. Και θα το λέτε στα παιδιά σας έτσι όπως το πρωτοείδατε κάποια φορά από έναν μάγο σ’ ένα πανηγύρι – καθώς και το τραγούδι μου.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Francis Bacon, «Δοκίμια» (μετφρ. Σπύρος Φέγγος), εκδ. Ζήτρος, 2005

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

 

Οι σπουδές προσφέρουν ευχαρίστηση, χάρη και ικανότητες. Η ευχαρίστηση γίνεται αισθητή κυρίως στη μοναξιά και την απομόνωση· η χάρη, στη συζήτηση με τους άλλους· και οι ικανότητες, στην κρίση και την διεκπεραίωση των υποθέσεων.

Διότι άνθρωποι που οι γνώσεις τους προέρχονται μόνον από την πείρα, μπορούν να είναι καλά εκτελεστικά όργανα, και ίσως ικανοί να κρίνουν τα επιμέρους, ένα ένα· αλλά η συνολική καθοδήγηση, και τα σχέδια και ο συντονισμός των υποθέσεων είναι καλύτερα να αναλαμβάνονται από εκείνους που είναι μορφωμένοι.

Να ξοδεύεις πάρα πολύ χρόνο στις σπουδές είναι νωθρότητα· να τις χρησιμοποιείς επιδεικτικά είναι επιτήδευση· να κρίνεις καθ’ολοκληρία με βάση τους κανόνες τους είναι σχολαστικότητα. Οι σπουδές τελειοποιούν τη φύση, και τελειοποιούνται από την εμπειρία, διότι τα φυσικά ταλέντα είναι όπως τα φυτά, και χρειάζονται την περιποίηση της μελέτης· και οι ίδιες οι σπουδές προσφέρουν πάρα πολλές και διαφορετικές κατευθύνσεις, αν δεν περιορίζονται από την εμπειρία.

Οι πρακτικοί και πανούργοι άνθρωποι περιφρονούν τις σπουδές, οι απλοί άνθρωποι τις θαυμάζουν, και οι σοφοί τις χρησιμοποιούν· διότι οι ίδιες δεν διδάσκουν τη χρήση τους· αυτή είναι μια σοφία έξω και πάνω από αυτές, που αποκτάται με την παρατήρηση. Μην διαβάζετε για να διαφωνείτε και να αντικρούετε· ούτε να πιστεύετε και να αποδέχεστε τυφλά· ούτε για να βρίσκετε υλικό για ομιλίες και συζητήσεις· αλλά για να μαθαίνετε, να σκέπτεστε και να κρίνετε.

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Larry Cool, «Με χίλια μάτια θα σε δω, με χίλια στόματα θα σε καταβροχθίσω» (απόσπασμα)

…Χῶρος Εἶμαι· εντός μου λαμβάνει χώρα το φαινόμενο τής ζωής· τα ανθρώπινα σώματα εκκρίνουν διαρκώς απ’ το στόμα τους μια στιλπνή, γλοιώδη ουσία –τη γλώσσα– με την οποία πλέκουν γύρω τους το κουκούλι τού κόσμου όπου μέσα του αυτοπαγιδεύονται· Χῶρος Εἶμαι· ο κροταλίας τής γλώσσης κλωθογυρίζει στα σπλάγχνα μου· αφουγκραστείτε· το κροτάλισμά του αφηγείται τον κόσμο:

…ξυπνώ τρομαγμένος με τρομερό πονοκέφαλο· έχει νυχτώσει· «τί ώρα είναι;» αποκοιμήθηκα στην πολυθρόνα· έχει ησυχία, το μαγαζί είναι κλειστό, το σπίτι σκοτεινό· σηκώνομαι· «πού είναι; κοιμούνται;» ανεβαίνω στη σοφίτα, η Laila κοιμάται στο κρεβάτι της· ανοίγω την πόρτα τού Larry, είναι σκοτεινά, τον βλέπω γερμένο έξω απ’ τ’ ανοιχτό παράθυρο κρατώντας στ’ αυτί ένα μεγάλο χωνί παλιού γραμμοφώνου στραμμένο προς τον έναστρο ουρανό, ενώ με τ’ άλλο χέρι σημειώνει κάτι παράξενα σύμβολα σ’ ένα τετράδιο πάνω στο τραπέζι· «Larry?» «σστ..!» έχει το γνωστό αλλοπαρμένο του ύφος· μου κάνει νόημα να πλησιάσω και μου βάζει το χωνί στ’ αυτί ψιθυρίζοντας: «αφουγκράσου·» «τί;» «τον απόηχο του big bang·» μένω άφωνος· με πιάνει απ’ τους ώμους, με κοιτάζει κατάματα και σε εμπιστευτικό ύφος: «Soma, φίλε μου· αυτή τη στιγμή που σου μιλώ, το big bang βρίσκεται εν πλήρη εξελίξει·

Διαβάστε περισσότερα
Αναγνώσεις

Γιάννης Τόλιας, «Ποίηση και διαδίκτυο»

Θα ξεκινήσω με μια γνώση που μοιραζόμαστε όλοι και που συμπυκνώνεται στο ότι η Ποίηση διατρέχει όλο το χρόνο της ανθρωπότητας. Προϋπάρχει των δημιουργών της και συνεχίζει να υπάρχει μετά το θάνατό τους, περνώντας από γενιά σε γενιά, από τη μια ιστορική εποχή στην επόμενη. Η συνέχεια αυτή εξασφαλίζεται πάντα με τη διαμεσολάβηση κάποιου μέσου.

Στη χαραυγή της ανθρωπότητας, στους προφορικούς πολιτισμούς, πριν την επινόηση της γραφής αυτό γινόταν μέσω της ανθρώπινης φωνής, του αέρα. Αργότερα με τη γραφή, και ειδικά μετά τον Γουτεμβέργιο, το ρόλο του ενδιάμεσου ανέλαβε το βιβλίο, διαφοροποιώντας σταδιακά τον τρόπο γραφής δημιουργίας , τη μορφή και το περιεχόμενο των ποιημάτων, την ίδια τη ποίηση.
Στην εποχή μας η ποίηση κοινολογείται με τα βιβλία και το διαδίκτυο : Sites, blogs ψηφιακά λογοτεχνικά περιοδικά, face book, twitter και δεν γνωρίζουμε στο μέλλον τι άλλο σχετικό θα προκύψει.

Διαβάστε περισσότερα