Η ΝΑΞΟΣ
Σάββατο απόγεμα πήραμε
το πλοίο της γραμμής.
Στο χώρο: προορισμός η Νάξος.
Στο χρόνο: δεκαεννιά του Απρίλη…

Υπάλληλοι, ιδιωτικοί και δημόσιοι,
θα επιστρέφαμε στους εαυτούς μας!…
Μα, ψυχικά ποιος θα ’ταν
ο προορισμός μας
δεν το ξέραμε…
Γι’ αυτό, Σάββατο απόγεμα πήραμε
το πλοίο της γραμμής –
πληρώνοντας και του κόσμου
τα λεφτά από πάνω!…

Διασχίσαμε 200 μίλια στο χώρο
και κάπου 12 ώρες στο χρόνο…
Όμως εκείνο που μέσα μας διανύσαμε
ήταν αμέτρητο.

Ώσπου φτάσαμε…
Φτάσαμε γεωγραφικά, ακτοπλοϊκά,
στραγγίσαμε το εισιτήριο
ως την τελευταία πεντάρα
της ενέργειάς του –
μα πουθενά η Νάξος!…
Κι όμως ο χάρτης έδειχνε ότι
τόντι το λιμάνι αυτό ήταν η Νάξος!…
Κι οι κάτοικοι του νησιού
κάνανε όρκους:
να θάψουμε τα παιδιά μας, λέγανε,
αν δεν είναι τούτη η Νάξος,
κι αν δεν είμαστε Ναξιώτες εμείς!…

Φύγαμε απογοητευμένοι απ’ τη Νάξο
κι από τους Ναξιώτες…

Αν όλοι αυτοί οι διαβόλοι
που μας περίμεναν στην προκυμαία
είχαν την ευφυΐα ν’ αρνηθούνε
ποιοι είναι
και πού βρίσκονται,
ίσως να ’ταν τόντι εκεί η Νάξος
που νοσταλγήσαμε!…

`

 

*********************************************************************************

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΦΩΝΑΧΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΚΑΙ ΣΤΗ ΣΙΩΠΗΛΗ ΠΟΙΗΣΗ

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης είχε μια μακροχρόνια σχέση με τον εύρυθμο λόγο, το τραγούδι γενικά. Πρώτ’ απ’ όλα με τα τραγούδια που άκουγε στο σπίτι του και στο νησί του, τη Νάξο, αλλά και μετά, κυρίως με το έντεχνο λαϊκό, που άκουγε όταν το 1932 ήρθε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Έναν συνδυασμό αυτών των δύο υπηρέτησε με συνέπεια για πενήντα περίπου χρόνια. Η συγκεντρωτική συλλογή Άκουσε τη φωνή μου κι έλα συμπεριλαμβάνει, για πρώτη φορά, το σύνολο των τραγουδιών και των ποιημάτων που έγραψε και βρέθηκαν στα κατάλοιπά
του το 2015. Η διαδικασία συγκέντρωσης και καταγραφής δεν ήταν εύκολη, δεδομένου ότι δεν υπήρχε για όλα τα τραγούδια η γραπτή μορφή τους.

Τα περισσότερα υπήρχαν σε χειρόγραφη μορφή – μ’ αυτήν τη χαρακτηριστική καλλιγραφία του, απόδειξη της ολοκλήρωσής τους. Για κάποια είχαμε διάφορες εκδοχές τους ή παραλλαγές λέξεων ή στίχων, προσθήκες ή αφαιρέσεις στροφών. Είναι πρόβλημα το γεγονός ότι δεν φέρουν ημερομηνία συγγραφής τους και δεν μπορούμε να εικάσουμε πότε γράφτηκαν, παρά μόνο για όσα προέρχονται από τα θεατρικά του έργα. Είναι αδύνατη, προς το παρόν τουλάχιστον, η χρονολόγηση των ανέκδοτων τραγουδιών και ποιημάτων του.

Εδώ συγκεντρώνονται όλα τα τραγούδια του, που πολλά μάλιστα ακούμε και τραγουδάμε μέχρι σήμερα. Όσα συμπεριλαμβάνονται σε θεατρικά του έργα αναδημοσιεύονται στην αυτοτελή μορφή τους, δεδομένου ότι αρκετά από αυτά δεν έχουν μελοποιηθεί, παρά μόνο κάποιες στροφές ή ενίοτε κάποιοι στίχοι τους, περιμένοντας τον συνθέτη που θα τα μελοποιήσει ολόκληρα. Σε πολλά από όσα έχουν μελοποιηθεί, κάποιοι τίτλοι τους, αλλά και στίχοι, διαφέρουν από αυτούς που βρίσκουμε σε δίσκους και σε cd των συνθετών. Στην παρούσα έκδοση όλα τα τραγούδια παρουσιάζονται με τον τίτλο που τους έδωσε ο συγγραφέας. Σε παρένθεση παρατίθεται ο τίτλος του συνθέτη σε δίσκους και cd. Ο τίτλος των επιμελητών μπαίνει σε αγκύλες, όταν τα τραγούδια είναι άτιτλα και προέρχονται από σκηνές θεατρικών έργων ή είναι ανέκδοτα. Σε όλα εφαρμόσθηκε η ενοποίηση της ορθογραφίας, μπήκαν προσεχτικά τα σημεία στίξης όπου αυτό θεωρήθηκε αναγκαίο, και έγινε αποκατάσταση τυπογραφικών λαθών προηγούμενων εκδόσεων.

 

[Από τον πρόλογο του Θάνου Φωσκαρίνη]

 

**********************************************************************

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης είχε μια μακροχρόνια σχέση με τον εύρυθμο λόγο, το τραγούδι γενικά. Πρώτ’ απ’ όλα με τα τραγούδια που άκουγε στο σπίτι του και στο νησί του, τη Νάξο, αλλά και μετά, κυρίως με το έντεχνο λαϊκό, που άκουγε όταν το 1932 ήρθε με την οικογένειά του στην Αθήνα.

Έναν συνδυασμό αυτών των δύο υπηρέτησε με συνέπεια για πενήντα περίπου χρόνια.

Η συγκεντρωτική συλλογή Άκουσε τη φωνή μου κι έλα περιλαμβάνει, για πρώτη φορά, όλα τα ποιήματα και τα τραγούδια του, που πολλά μάλιστα ακούμε και τραγουδάμε μέχρι σήμερα. Όσα συμπεριλαμβάνονται σε θεατρικά του έργα αναδημοσιεύονται στην αυτοτελή μορφή τους, δεδομένου ότι αρκετά από αυτά δεν έχουν μελοποιηθεί, παρά μόνο κάποιες στροφές ή ενίοτε κάποιοι στίχοι τους, περιμένοντας τον συνθέτη που θα τα μελοποιήσει ολόκληρα.

Τη συλλογή συνοδεύουν χαιρετισμός του Μίκη Θεοδωράκη, χαιρετισμός του Σταύρου Ξαρχάκου, πρόλογος, επίμετρο και σημειώσεις του θεατρολόγου Θάνου Φωσκαρίνη, εκτενές βιογραφικό, δισκογραφία και εργογραφία του Iάκωβου Καμπανέλλη, καθώς και σχέδιά του, φιλοτεχνημένα στη δεκαετία του 1960.