Η ΡΙΜΑ ΕΥΚΟΛΗ, Η ΖΩΗ ΔΥΣΚΟΛΗ

Θαμπώνεται η ζωή μου, κι αφού βρέχει

πάω κι εγώ κάτω απ’ το τούνελ εκεί που

είν’ όλα υγρά, χωρίς όμως να βρέχει.

Εδώ μες στ’ άγνωστο το πλήθος, που όλο τρέχει

και πάει να κάνει πράγματα γνωστά

πάω κι εγώ να κάνω πράγματα κοινά.

Από τους άλλους πιο κοινός, δεν ξέρω πού

να πάω με το νωθρό μου βήμα, που δεν θέλει

κοινό να φαίνεται σ’ εμένα μα κι αλλού.

Ξάφνου όταν μια ματιά που ξέρει πού

στο σώμα μου να πάει και δεν το θέλει

με ξυπνά αστράφτοντας – κι είν’ ήδη αλλού.

Μάταια την ψάχνω εγώ σ’ ένα παλιό

σύμπαν που ’χα άλλοτε φίλο καλό.

`

Κι όταν δεν την σκεφτόμουν πλέον άλλο

αντήχησε κάτω απ’ το τούνελ μια όλο μπρίο

φωνή που σκέπασε οτιδήποτε άλλο.

Ήταν μεταθανάτιο, μακρινό αντίο

μεταθανάτιο στην καρδιά μου, όχι μακριά

απ’ ό,τι φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά.

`

 

*********************************************

`

Ο Σάντρο Πέννα (Sandro Penna, 1906-1977) θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους ιταλούς ποιητές του 20ού αιώνα και τέσσερις δεκαετίες ύστερα από τον θάνατό του το ενδιαφέρον για το έργο του αυξάνεται σταθερά, ενώ και η κοινότητα των αναγνωστών της ποίησής του γίνεται πολυπληθέστερη, τόσο στην Ιταλία όσο και σε άλλες χώρες, μέσω των μεταφράσεων.

Με δεδομένη αυτή τη σύγχρονη, πληθωρική πλέον, πρόσληψή του, τίθεται το αφετηριακό ερώτημα αν αυτό που κυρίως ελκύει, γοητεύει ή και συναρπάζει τους αναγνώστες του ποιητή Πέννα είναι η απόκλιση ή η παράβαση ως δεσπόζον γνώρισμά του.

Προκειμένου να απαντηθεί το ερώτημα, αξίζει να παρατεθούν και να σχολιαστούν, στη συνέχεια, κάποιες ουσιαστικές κρίσεις για το σχεδόν μόνιμο θέμα της ποίησης του Πέννα, τη λατρεία των αγοριών με άλλα λόγια, για την ομοφυλόφιλη επιθυμία και τον ομοφυλόφιλο έρωτα (ειδικότερα, τον έρωτα ενός παιδεραστή).

Ιδιαίτερα εύστοχες παρατηρήσεις και διαπιστώσεις για το ζήτημα αυτό, αλλά και για διάφορες άλλες καίριες πλευρές της ποίησης του Πέννα -παρατηρήσεις και διαπιστώσεις αναμφίβολα ουσιωδέστερες από αυτές που βρίσκει ο αναγνώστης στις λιγοστές ελληνικές πηγές ή από αυτές που μπορεί να γράψει ένας έλληνας μεταφραστής, έστω και φιλόλογος ή κριτικός- υπάρχουν στο κείμενο του Τσέζαρε Γκάρμπολι (Cesare Garboli), συγκεκριμένα στον πυκνογραμμένο πρόλογο στη μέχρι πρότινος συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Πέννα στην Ιταλία. […]
(Από την εισαγωγή της έκδοσης)

 

`

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΗ

Όλα, και τα 550, ποιήματα του «πιο σημαντικού και πιο φωτεινού» Ιταλού ποιητή του 20ού αιώνα (1906-1977), όπως τον χαρακτήρισε ο Pier Paolo Pasolini, σε μετάφραση και εισαγωγή του Ευριπίδη Γαραντούδη.

Το βιβλίο βασίζεται στην πρόσφατη συγκεντρωτική ιταλική έκδοσή τους σε φιλολογική επιμέλεια του Ρομπέρτο Ντεϊντιέ, και περιλαμβάνει και δύο κείμενα του Pier Paolo Pasolini για τον Σάντρο Πέννα.

«Ο ομοφυλόφιλος ποιητής συγκινεί επειδή ο τρόπος του να εκφράζει τον έρωτα διασώζει ακέραιο τον πυρήνα μιας καθολικής ανθρώπινης εμπειρίας, που είναι κοινή ανεξάρτητα από το φύλο ή την ηλικία αυτού που ποθεί ή ποθείται.»
Ευριπίδης Γαραντούδης

«Αν θα θέλαμε να βρούμε μια μορφή για να τον συγκρίνουμε, πιστεύουμε ότι το μόνο όνομα που θα μπορούσαμε να αναφέρουμε είναι εκείνο του Ρεμπώ. […] Όπως ο Ρεμπώ, ο Πέννα είναι, στα ιταλικά γράμματα, ο παιδικός και αθωωμένος επαναστάτης.»
Pier Paolo Pasolini

Κ. Δαρδανός, 28 Ιουνίου 2020

`

 

Περιεχόμενα

Εισαγωγή || Ποιήματα (1927-1938, 1939) || Ανέκδοτα ποιήματα (1927-1955) || Σημειώσεις (1938-1949, 1950) || Μια παράξενη χαρά για ζωή (1949-1955, 1956) || Ηδονή και οδύνη (1927-1957, 1958) || Ευρεθέντα νεανικά (1927-1936) || ʼλλα (1936-1957) || Ιδιοτροπίες (1957-1976) || Ο άγρυπνος ταξιδιώτης (1977) || Ποιήματα (μη περιλαμβανόμενα στη συγκεντρωτική έκδοση του οίκου Γκαρτσάντι || Πιέρ Πάολο Παζολίνι, Δύο κείμενα για τον Σάντρο Πέννα || Ελληνική βιβλιογραφία του Σάντρο Πέννα || Καταγραφή των μεταφράσεων των ποιημάτων του Σάντρο Πέννα – Σημειώσεις στα ποιήματα || Επίμετρο

Εισαγωγή, μετάφραση, σύνταξη ελληνικής βιβλιογραφίας: Ευριπίδης Γαραντούδης