ΑΚΩΝ Ο ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ ΔΕΧΕΤΑΙ ΝΑ ΔΟΛΙΟΥΡΓΗΣΕΙ

(Σοφοκλής, «Φιλοκτήτης», σττ. 55-100 και 134)

 

Ειλικρινώς δεν σε καταλαβαίνω αν θέλεις

καλό να κάμεις ή κακό, Οδυσσέα. Μ’ έχεις

μπερδέψει με τα κλοπικά ρημάτια που έχυσ’

ο λόγος σου μες στο μυαλό μου. Σάμπως βέλη σ’

 

αμφίβολο έναν στόχο τα έριξες. Τί μέλλεις;…

Τί μέλλεις, ναι, να κάμεις; Πώς –για πες μου– αντέχεις

απ’ την αλήθεια προς το ψέμα εσύ να τρέχεις

και πάλι πίσω νά ’ρχεσαι; Και πώς μ’ εντέλλεις

 

να σοφιστώ κλοπές των ανικήτων όπλων

του Φιλοκτήτη; Εγώ αγνοώ τις τεχνικές σου.

Ούτε ο πατέρας μου γνωρίζει των ενόπλων

 

απατημάτων την αλκή. Δεν είναι κάτι

που μού ’μαθε. Ιστορίες μη μου λες δικές σου:

πως νέος είχες γλώσσα αργή και χέρι εργάτη –

 

δεν σε πιστεύω! Δόλο εμπεριέχουν, βία…

Μα του Δόλιου Ερμή θα γίνει η επιθυμία.

 

`

*

 

ΠΟΛΙΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΘΟΓΓΟΝ ΧΕΟΥΣΑ

(Αισχύλος, «Επτά επί Θήβας, σττ. 69-77 και 170)

 

Του Δία και της Γης ο Ετεοκλής ζητάει

την αρωγή –συνάμα των θεών της πόλης

και της αράς της πατρικής το βλέμμα– δι’ όλης

της μέριμνάς τους να εμποδίσουν ό,τι πάει

 

τον όλεθρο στη Θήβα να σκορπίσει πλάι

σε αγύριστους χαμούς ανθρώπων ως πανώλης.

Οι εφέστιοι του Κάδμου δόμοι θα καούν, μόλις

στρατός αλλόφωνος θα ξεχυθεί να σπάει

 

τους μέχρι τούδε δυνατούς αρμούς της γλώσσας

που ελληνικά τούς φθόγγους της λαλεί και χύνει

ποταμηδόν τις μουσικές της. Διότι τρώσας

 

ο εχθρός τα ρήματά της, θα έχει ευθέως τρώσει

και την ουσία του άστεως, αυτήν που κρίνει

το ε λ ε ύ θ ε ρ ο ν, τον όλβο αρδεύοντας με γνώση.

 

 

`

*

 

ON THE ROAD

(Σοφοκλής, «Αίας», σττ. 643-690)

 

Ν’ ακούτε εμέ, τον Αίαντα, να λέω τέτοια!…

Εγώ που αλύγιστη είχα γνώμη, έχω λυγίσει

σα σίδερο λειωμένο – με αλλοιωμένη φύση

εγίνηκα. Η γυναίκα μου είν’ γι’ αυτό υπαίτια.

 

Κι έτσι ἐθηλύνθην κατά Σοφοκλέα.! Κι αντέτια

(συνήθειες παναπεί) έχω πλέον υιοθετήσει

που αρμόζουν σε γυναίκες, και ο ανδρισμός θα κλείσει

τον κύκλο του με κάτι ψευτομερεμέτια

 

των φιλολόγων στη μορφή μου. Το σπαθί μου

(δώρο απ’ τον Έκτορα) θα θάψω. Τη δική μου

τιμή στης Τέκμησσας τα χέρια παρατάω.

 

Μακρός ο χρόνος κι αναρίθμητος. Να ζήσω,

ωστόσο, λίγος μένει. Ἐγὼ γάρ εἶμ’ ἐκεῖσ’ ὅ-

ποι πορευτέον. Όπου πρέπει, εκεί εγώ πάω.

 

 

`

*

ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΠΕΡΣΑΙ ΣΤΙΧΟΣ 266

 

Σεπτή βασίλισσά μου, θέλω τούτο μόνο

να επισημάνω: τ’ άλλα θαν τα πω με λίγη

φωνή να βγαίνει από το στόμα μου. Μου πνίγει

τον νου μου το κακό, και τον δικό σου πόνο

 

βαραίνω με τα’ αγγέλματά μου. Χαμηλώνω

το βλέμμα εμπρός σου, και του πένθους σου τα ρίγη

μου μαστιγώνουν την ψυχή που την τυλίγει

ο θρήνος – με νυχιές τον νου μου χαρακώνω.

 

Λοιπόν: Κριτήριο αν ήταν μοναχά το πλήθος,

η νίκη θά ’ταν των Περσών… θά ’ταν δική μας.

Δεν ήταν όμως! Άπασα η πολεμική μας

 

ισχύς ηττήθη απ’ τη ελευθερίας το ήθος.

Νερά της Σαλαμίνας, ω (σ’ το λέω ασθμαίνων),

που πλήθουσι νεκρῶν δυσπότμως ἐφθαρμένων

 

`

*

ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΤΡΩΑΔΩΝ

(Ευριπίδης, «Τρωάδες», σττ. 1-9 και 1320-1332)

 

Τον Ποσειδώνα ο Ευριπίδης στη θυμέλη

προσάγει μουσκεμένον: το ἁλμυρόν –μας λέει–

του Αιγαίου βάθος άφησε. Μαζί του ωραίοι

χοροί των Νηρηΐδων σέρνονται σαν μέλι

 

στον πόνο. Το ἴχνος κάλλιστον σαν τί να θέλει

των τρυφερών ποδιών τους στη φωτιά που καίει

ακόμα στων Φρυγών την πόλη; Και ποιός πνέει

αγέρας τώρα στα ερείπιά της; Την εν τέλει

 

τροπή του δράματος την ξέρουμε. Ο ιεροφάντης

ποιητής δρα ως μεταφραστής των πεπρωμένων:

της κόλασης εικόνες λέγει (πρώιμος Δάντης,

 

avant la lettre) στην Τροία την τάλαινα. Ανοιγμένων

φτερών συνέχειες με καπνούς, που απ’ τον αιθέρα

τον όρθρο θλίβουν, σπέρνουν ζόφους κάθε μέρα.

`

*********************************************************

Στην ποιητική συλλογή, όπως μαρτυράει και ο τίτλος της, περιλαμβάνονται 100 ποιήματα (τα συντριπτικώς περισσότερα είναι σονέτα σε ιαμβικό 13σύλλαβο) εμπνευσμένα από την αρχαία ελληνική τραγωδία. Μερικά από αυτά είναι μεταφράσματα είτε από τα αρχαία ελληνικά είτε από άλλες γλώσσες. Τα ποιήματα λειτουργούν τρόπον τινά ως σχόλια σε μια λέξη, σε έναν στίχο, σε ένα απόσπασμα, σε ένα ολόκληρο έργο, σε κάποιον ήρωα, σε κάποιαν έννοια που σχετίζεται με την αρχαία τραγική ποίηση.