Οι γνωστοί πειρασμοί εξακολουθούν να υπάρχουν, αλλά έχουμε βρει τρόπους να τους εξουδετερώνουμε ή να τους ικανοποιούμε σχετικά εύκολα. Υπάρχει, όμως, και ένας πειρασμός πιο ύπουλος και κρυμμένος, πιο διανοητικός και διεισδυτικός. Είναι ο πειρασμός της έκφρασης γνώμης χωρίς γνώση. Εκφράζω μια γνώμη, η οποία εμφανίζεται σαν γνώση, αλλά η πηγή της είναι μια επισφαλής εικασία ή η υιοθέτηση μιας «πρόχειρης» άποψης, κάτι που «άκουσα» ή «διάβασα». Το είδες όμως; Το γνωρίζεις πραγματικά; Όχι, αισθάνομαι ότι δεν έχω πραγματική γνώση και αυτό κάπου μέσα μου το γνωρίζω. Αντί να σιωπήσω, λοιπόν, και να σκεφτώ, αντί να ερευνήσω περισσότερο, να ρωτήσω και να αναρωτηθώ, υπέπεσα στον πειρασμό να ταυτίσω τη γνώμη με τη γνώση. Ίσως μέσα από έναν αντίλογο ή έναν διάλογο να συνειδητοποιήσω περισσότερο το λάθος μου. Η γνώση, άλλωστε, αν είναι πραγματική, δεν πρέπει να επιδέχεται αντιλόγων.

Ο Πλάτων ήταν από τους πρώτους στοχαστές – και ίσως ο πιο συστηματικός και βαθύς αναφορικά με αυτό το πρόβλημα – που διέβλεψε αυτό τον «πειρασμό». Είχε άλλωστε την εμπειρία της δημοκρατίας και της «κοινής γνώμης» της εποχής του. Ακόμη περισσότερο, είχε την εμπειρία της δράσης των Σοφιστών, οι οποίοι ειδικεύονταν στις τεχνικές της πειθούς και της χειραγώγησης της, ατομικής ή κοινής, γνώμης (και οι ποιητές, άλλωστε, είχαν πάντοτε τον τρόπο τους να πείθουν το κοινό τους και να το σαγηνεύουν, ειδικά εκείνη την εποχή, όπου περιβάλλονταν με υψηλό κύρος). Ο Πλάτων, λοιπόν, προσπάθησε να κατανοήσει σε βάθος τη μαγική και επικίνδυνη έλξη της χωρίς γνώση άποψης και γνώμης. Μαγική η έλξη της, γιατί σε «βομβαρδίζει» από πολλές πλευρές και σε πιέζει με διάφορους – συνήθως συναισθηματικούς – τρόπους να «συμμορφωθείς» μαζί της. Επικίνδυνη η έλξη της, διότι γνώμη, άποψη και εντύπωση χωρίς πραγματική γνώση είναι επισφαλής και σαθρή.

Οι γνώμες, οι εντυπώσεις και οι απόψεις κυκλοφορούν ελεύθερες και είναι, πολλές φορές, γοητευτικές, ιδίως όταν γίνονται «κοινή γνώμη» ή όταν μοιάζουν με τη γνώση. Αλήθεια, όμως, τι κύρος μπορεί να έχει η γνώση στις μέρες μας αν δεν μπορεί να επηρεάσει την κοινή γνώμη και τη γνώμη μας; Η γνώμη, ατομική ή κοινή, είναι ο μόνος δίαυλος από τον οποίο πρέπει να περάσει η γνώση για να έχει κύρος.

Εντέλει, όμως, ποιο είναι το θεμέλιο της γνώσης; Μπορούμε να το γνωρίσουμε;