Σε μια διάλεξη που δόθηκε το 1935 στο Kulturbund της Βιέννης, ο μεγάλος μουσικός αποτύπωσε τις σκέψεις του για τον τρόπο κατά τον οποίο η μουσική ενεργοποιεί τις ηθικές δυνάμεις στον άνθρωπο και λύνει τα δεσμά της ατομικότητας.

«Βυθιστείτε αργά σε ένα adagio του Μπετόβεν» λέει ο Βάλτερ «και αναρωτηθείτε έπειτα αν μια τέτοια μουσική δεν μας οδηγεί, ως ηθικές υπάρξεις, προς την ίδια κατεύθυνση και στον ίδιο δρόμο που μας υπαγορεύει και η συνείδησή μας, αν αυτή η μουσική δεν ευλογεί την ηθική μας φύση με τη δύναμή της, που συγγενεύει με το θείο»

*

Η μουσική συνθέτει το σύνολο των ακροατών σε κοινωνία με τον ίδιο τρόπο -και αυτό πιστεύω πως το νιώθω συχνά- που εμείς, συνεπαρμένοι από τη μαγεία της μεταμορφωτικής της δύναμης, βιώνουμε ένα είδος μυστικής εξαΰλωσης, συγχώνευσης και συνένωσης με τη μουσική. Ο έρωτας της μουσικής, που μας κατακλύζει σαν χείμαρρος, λύνει τα δεσμά της ατομικότητας.

*

«Ωστόσο αυτή η ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη του μουσικού εντάσσεται ολοκληρωτικά στο ευρύτερο συναίσθημα μιας γενικότερης ευγνωμοσύνης που γεμίζει την ύπαρξη μου και με καλεί να ομολογήσω την πίστη μου σε αυτή. Στο συναίσθημα αυτό καταλήγει πλέον η γεμάτη εναλλαγές και αμέτρητες συγκινήσεις ζωή μου, που τόση ευλογία έχει δεχθεί από την μουσική. Ζω μες στην ευγνωμοσύνη, κοιτάζω το παρελθόν, κοιτάζω το μέλλον και κοιτάζω επάνω, ψηλά.»

[αποσπάσματα]

* Περιεχόμενα

1. Λόγια φίλων για τον Μπρούνο Βάλτερ
2. Περί της ηθικής δύναμης της μουσικής
3. Επίλογος
4. Σταθμοί της ζωής μου

************************************************************************************************************

Ο Bruno Walter (γεννηθείς Bruno Schlesinger, 15 του Σεπ του 1876 – 17 Φεβ του 1962) ήταν Γερμανός μαέστρος, πιανίστας, συνθέτης και. γεννημένος στο Βερολίνο, εγκατέλειψε τη Γερμανία το 1933 για να ξεφύγουν από το Τρίτο Ράιχ, τελικά έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1939. Εργάστηκε στενά με τον Gustav Mahler, του οποίου η μουσική βοήθησε στην ίδρυση του ρεπερτορίου του, πραγματοποίησε μεγάλες θέσεις με την Ορχήστρα Gewandhaus Lepzig, τη Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης, το Royal Concertgebouw Orchestra, το Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ, στη Κρατική Όπερα της Βιέννης, στην Όπερα της Βαυαρίας, Staatsoper Unter den Linden και Deutsche Oper Berlin, μεταξύ άλλων, έχει κάνει ηχογραφήσεις της ιστορικής και καλλιτεχνικής σημασίας, και θεωρείται ευρέως ως ένας από τους πιο σπουδαίους μαέστρους του 20ου αιώνα. Στο βιβλίο του «Θέμα και Παραλλαγές» σημείωνει:

«Μπορεί η ζωή ενός μουσικού να προκαλέσει το γενικότερο ενδιαφέρον; Στα νιάτα μου, θα έδινα με θλίψη αρνητική απάντηση. Σημαντικοί στα μάτια του κόσμου ήταν οι ηγεμόνες, οι πολιτικοί, οι πολεμιστές. Ο καλλιτέχνης ήταν ένα πρόσωπο ευχάριστο ίσως, αλλά δευτερεύον, και δεν θα μπορούσε να συγκριθεί μαζί τους. Όμως τα μάτια μου άνοιξαν σιγά-σιγά. Τι είχε απομείνει από τα κατορθώματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Ναπολέοντα; Τι απέγινε το βασίλειο του Βίσμαρκ, τι έφεραν οι τρομακτικές ιστορικές ανατροπές;
Έχω την πεποίθηση ότι τα μεγάλα πνευματικά επιτεύγματα έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία για την ανθρωπότητα από ό,τι τα πολιτικά και τα ιστορικά γεγονότα. Έτσι, ως ταπεινός απόστολος της μουσικής και των μεγάλων της έργων, τολμώ να διηγηθώ τη ζωή μου, γιατί η ζωή αυτή υπηρέτησε την άχρονη δύναμη και ομορφιά της μουσικής, γιατί, αν και εφήμερη, ήρθε σ’ επαφή με το άφθαρτο και δέχτηκε την ευλογία του. Γιατί τα έργα του δημιουργικού πνεύματος διαρκούν, είναι στην ουσία αθάνατα, ενώ η κοσμοϊστορική δράση ακόμη και των σημαντικότερων ανδρών είναι έρμαιο του χρόνου. Ο Ναπολέων πέθανε, αλλά ο Μπετόβεν ζει.»