Στοιχεία ταυτότητας

Mπορείτε να γράψετε, κύριε αστυνομικέ,
ότι πατρίδα μου εμένα είναι
ο φίλος μου ο Σάκης Mανουηλίδης
που σκοτώθηκε στα βουνά της Aλβανίας
ο συμμαθητής μου Aλέξανδρος Kαΐρης
που εξετέλεσαν οι Γερμανοί ξημερώματα
στο Σκοπευτήριο
και ο Nίκος Mαθάς που
πέθανε από τις κακουχίες στην Kατοχή.

 

Aν αυτά δεν σας λένε τίποτα, κύριε αστυνομικέ,
τότε μπορείτε να γράψετε
ότι πατρίδα μου εμένα είναι
οι λεμονιές στον κάμπο της Σπάρτης
οι ελαιώνες της Mυτιλήνης
η Παναγιά η Oρφανή στο λαγκάδι
του Mυλοπόταμου
η Aγία Mόνη στο βουνό του Tσιρίγου.

Eγώ υπογράφω.

Aν είσαι

Αν είσαι μια μικρή παραπονεμένη πέτρα
σε μια ερημιά
αν είσαι ένα μοναχικό κυκλάμινο
στο βουνό
αν είσαι ένα ξεχασμένο άστρο
στον ουρανό
πού θες να το ξέρω;

Αν είσαι μια βραδινή βροχή
στη θάλασσα
αν είσαι ένας βαπορίσιος καπνός
στο πέλαγος
αν είσαι ένα παλιό εικόνισμα
σε μια εκκλησιά
πού θες να το ξέρω;

Αν είσαι ένα αγκάθι
στην καρδιά μου
εγώ που σ’ αγαπώ
πώς θες να το ξέρω;

Η κόρη της θάλασσας

Ψάχνω μες σε κλειδωμένα συρτάρια,
ψάχνω μέσα σε ξεχασμένες κασέλες,
ψάχνω μέσα στα μάτια μου,
σαν μοναξιά ψηλού βουνού,
σαν ρίζα εκατόχρονου δέντρου,
σαν αγέρας παλιός, πελαγίσιος,
ο καιρός που σ’ αγαπώ ίδιος.

Κορίτσι της θάλασσας που γελά,
ο σημερινός, ο αυριανός,
δε μπορεί, κάποιος ήλιος
ταξιδευτής θα σε φέρει,
αλτάνα με τα είκοσι γαρύφαλλα
σε κάποιον ήλιο θα σε κερδίσω,
θα σε κερδίσω.

Ο καιρός που σ’ αγαπώ, σ’ αγαπώ, ξεκινά
μέσα από τα Κρητικά περβόλια,
αγκαλιασμένος με γαρύφαλλα,
τραγουδημένος με μαντινάδες,
ξεκινά μέσα από τα πρώτα πετράδια
ζωγραφισμένος με πράσινα
και κίτρινα χρώματα.

Οι φωνές
Tου Γιώργου Σαββίδη

Oι φωνές τους δεν έρχονται έως εδώ
η πόλις αναπνέει μακριά και δεν ακούει
το φεγγάρι παγώνει τον σκελετό του θηρίου
κι απ’ τα παράθυρα τα κλειστά δε φαίνεται τίποτα.

Oι φωνές τους δε φτάνουν έως εδώ
οι δρόμοι έχουν άσπρα φώτα και γκρίζα χρώματα
μαύρες γάτες λιάζονται στα νεκροταφεία
και σ’ όλα τα ποτάμια οι αλυγαριές ξεράθηκαν.

Oι φωνές τους δεν ακούγονται έως εδώ
οι νύχτες έχουνε αγάλματα και φέρετρα
Kύριε Kύριε επίβλεψον εξ ουρανού και ίδε και επίσκεψαι
δελφίνια και περιστέρια πήραν ταξίδι τα όνειρα.

Η στιγμή των αρχάγγελων

Να τελειώνει η μέρα και να περιμένουν

στίχοι άγραφτοι

όπως το φως πίσω από τα τζάμια

χαμένοι φαντάροι σε ξένους δρόμος

μ’ ένα καθρεφτάκι στην απάνω τσέπη

κι ένα φυλαχτό στη θέση της καρδιάς.

Α, οι άσπρες κιμωλίες στα μικρά δάχτυλα

κι ο ασβέστης στα πεζούλια

χρωματισμένος από τα γεράνια και τα βασιλικά

και οι φωτιές τις νύχτες στα βουνά

καλοκαιριάτικα

σινιάλο για να φύγω.

Κι εσύ να υπάρχεις πάντα

χωρίς λύπη χωρίς στεναγμό ξέροντας

πως δεν τελειώνει η μέρα ποτέ

όσο ορίζει τη ζωή μας η στιγμή

ταξιδεμένη τα πέλαγα με τη δικαιοσύνη

όλων των αρχάγγελων

δική μας.

Βιογραφικό-Εργογραφία (Πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου)

Ο Νίκος Καρύδης γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου χωρίς να πάρει πτυχίο. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Γλάρος και μετά τον πόλεμο τον Ίκαρο, από κοινού με τους Αλέκο Πατσιφά και Μάριο Πλωρίτη. Ιδρυτικό μέλος του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν και σύμβουλός του τελευταίου ως το 1952, διετέλεσε επίσης μέλος του Δ.Σ. και εντεταλμένος σύμβουλος του Εθνικού Θεάτρου (1974-1981). Πέθανε στην Αθήνα. Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε με δημοσιεύσεις στα περιοδικά Νέα Εστία και Ελεύθερα Γράμματα. Το 1944 εκδόθηκε η ποιητική συλλογή του Λιοπύρι. Τιμήθηκε με το βραβείο της Ομάδας των Δώδεκα (1958 για τη συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα) και το βραβείο του Ιδρύματος Ουράνη (1983 για την ποιητική συλλογή Καπνός αι ημέραι μου). Η ποίησή του στρέφεται γύρω από το υπαρξιακό αδιέξοδο του ποιητή που βιώνει έντονο το συναίσθημα του φθαρτού της ζωής. Η γραφή του αξιοποιεί στοιχεία από διάφορα λογοτεχνικά ρεύματα, κυρίως από το συμβολισμό και τον υπερρεαλισμό. Ποιήματά του μελοποιήθηκαν από το Μάνο Χατζηδάκι και το Γιάννη Σπανό. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Νίκου Καρύδη βλ. Αργυρίου Αλεξ., «Νίκος Καρύδης», Η ελληνική ποίηση· Η πρώτη μεταπολεμική γενιά, σ.274-275. Αθήνα, Σοκόλης, 1982, Χατζηφώτης Ι.Μ., «Καρύδης Νίκος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας8. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ. και χ.σ., «Καρύδης Νίκος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

• Καραντώνης Ανδρέας, «Νίκου Καρύδη: Ενθύμιον», Νέα Εστία92, ετ.ΜΣΤ΄, 1η/8/1972, αρ.1082, σ.1122-1124.
• Καραντώνης Ανδρέας, «Νίκου Καρύδη: Έως την είσοδο», Νέα Εστία109, ετ.ΝΕ΄, 15/4/1981, αρ.1291, σ.552-553.
• Λύτρας Στέλιος, «Μια πολύ προσωπική φωνή με τη χάρη της άμεσης επικοινωνίας», Διαβάζω73, 13/7/1983, σ.45-47.
• Νιάρχος Θανάσης Θ., «Νίκος Καρύδης, Έως την είσοδο», Η λέξη2, 2/1981, σελ.136-137.
• Παπακωνσταντίνου Δημ.Κ., «Νίκου Καρύδη: Ανέκδοτα οριστικά», Νέα Εστία119, ετ.Ξ΄, 15/1/1986, αρ.1405.
• Σταματίου Κώστας, Κριτική για το Καπνός αι ημέραι μου, Τα Νέα, 5/11/1983.
• Χατζηφώτης Ι.Μ., «Καρύδης Νίκος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας8. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.
• χ.σ., «Καρύδης Νίκος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986.
• χ.σ., «Καρύδης Νίκος (1917-13/12/1984)», Χρονικό ’84-85-86, σ.142. Αθήνα, έκδοση του Καλλιτεχνικού Πνευματικού Κέντρου Ώρα, 1986.

Εργογραφία

(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)

Ι.Ποίηση
• Λιοπύρι. 1944.
• Η τελευταία θάλασσα· Μ’ ένα σχέδιο του Τσαρούχη. Αθήνα, Ίκαρος, 1945.
• Η χαμένη βροχή. 1947.
• Έξι ποιήματα. 1950.
• Τα χρώματα. 1957.
• Ποιήματα. Αθήνα, Ίκαρος, 1957.
• Ενθύμιον. 1972.
• Έως την είσοδο. Αθήνα, Ίκαρος, 1980.
• Καπνός αι ημέραι μου· Εξώφυλλο και προμετωπίδα Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα. Αθήνα, Ίκαρος, 1983.
ΙΙ.Συγκεντρωτικές εκδόσεις
• Ποιήματα. Αθήνα, Ίκαρος, 1957.
• Ανέκδοτα οριστικά. Αθήνα, Ίκαρος, 1985.
• Τα ποιήματα 1944-1984. Αθήνα, Ίκαρος, 1998.