Από την εφημερίδα «Εποχή» της 21 Ιανουαρίου 2007 φύλλο 848

syntaktis-ths-avghs1.jpg

Όταν μιλάμε για Αριστερά, κατά κανόνα εννοούμε τα πολιτικά σχήματα, τις συνδικαλιστικές παρατάξεις και τα ποσοστά που κερδίζονται σε όποιες εκλογές και που πάντα η απόδειξη για το πόσο καλά η ή άσχημα πάμε. Άντε να συνυπολογίσουμε και την κυκλοφορία κάποιου αριστερού, κυρίως πολιτικού εντύπου. Τι γίνεται όμως με την «Πολιτισμική Αριστερά»;. Και εδώ επειδή αυτός ο όρος κινδυνεύει να παρεξηγηθεί και να αρχίσουμε να βυζαντινολογούμε αν υπάρχει Αριστερή ή Δεξιά Τέχνη ας το ξεκαθαρίσουμε. Η τέχνη δεν κρίνεται με πολιτικά κριτήρια, και ως εκ τούτου, δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Και όπου η τέχνη έχει ταυτιστεί με το κόμμα, παύει να έιναι τέχνη και στρέφεται εναντίον του συνόλου της τέχνης.
Εντούτοις η Τέχνη παρεμβαίνει ενεργά στην κοινωνία. Και παρεμβαίνει σε πολλά επίπεδα. Αισθητικό, κοινωνικό, πολιτικό, ψυχολογικό και συχνά μας αλλάζει τη συνείδηση και μας κάνει να βλέπουμε τα πράγματα διαφορετικά. Έιναι αυτό που λέμε καλλιέργεια και πολιτισμός, χώροι που τουλάχιστον θεωρητικά, είναι προνομιακοί της Αριστεράς. Ποια είναι η σχέση που έχει η «Πολιτική Αριστερά» με την «Πολιτισμική Αριστερά»;. Να πάρουμε τα δυο οικία μας έντυπα την «Αυγή» και την «Εποχή». Τι χώρο διαθέτουμε για την Τέχνη και τον Πολιτισμό;. Η «Αυγή» εκτός από τα ενθέματα έχει και το ένθετο για το βιβλίο. Προσωπικά τα διαβάζω και τα δύο με μεγάλη χαρά. Αλλά τα ενθέματα, όλο και περισσότερο, είναι ένα φόρουμ, κυρίως πανεπιστημιακών, που μας κάνουν γνωστές τους τις απόψεις τους και τις θέσεις τους, αλλά αυτό δεν συμπίπτει πάντοτε με τις πολιτισμικές ανάγκες του καιρού μας. Το ένθετο για το βιβλίο, αξιέπαινη προσπάθεια, δεν έρχει κριτικές πολιτικών βιβλίων. Έχουν εκδοθεί στα ελληνικά πολλά αξιόλογα βιβλία, που περισσότερο τα μαθαίνουμε από τα «Νέα» και την «Ελευθεροτυπία» και λιγότερο από την «Αυγή».


Η δική μας «Εποχή» έχει μια θαυμάσια στήλη βιβλίου, που θα έπρεπε να βρει τη θέση της, σε κάποια έκδοση της Ακαδημίας Αθηνών. Τι προσφέρουμε σους αναγνώστες της «Εποχής» για την σύγχρονη βιβλιοπαραγωγή. Τα Δε πολιτιστικά μας, όταν τα διαβάζουμε κάθε Κυριακή, τα ξέρουμε ήδη από τον καθημερινό Τύπο. Υπάρχει βέβαια το πρόβλημα για το ποιος θα κάνει όλα αυτά, δεδομενων των περιορισμένων δυνατοτήτων και των δύο εφημερίδων, άλλου μεγέθους βέβαια της κάθε μιας. Εγώ θα περίμενα και από τα δύο αυτά έντυπα να μαθαίνω για βιβλία, μουσικές, θέατρα κλπ που δεν ξέρω και πέρασαν ελάχιστα ή καθόλου από τον μεγάλο Τύπο.
Υπάρχουν δημιουργοί που είναι τοποθετημένοι προσωπικά στην Αριστερά. Μονάχα τις απόψεις τους να είχαμε, ή κάποια συνεργασία, τα έντυπά μας θα ήταν πλουσιότερα. Αυτούς τους θυμόμαστε μόνο στις εκλογές να τους χώσουμε σε κάποιο ψηφοδέλτιο ή να τους πάρουμε κάποια υπογραφή. Δεν είναι λιγότερο μίζερο αυτό;
Κι όμως αυτή η μιζέρια μπορεί να σπάσει, αν παρθούν πρωτοβουλίες σαν και αυτή που πήρε η «Αυγή» με την έκθεση ζωγραφικής που οργάνωσε, στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα» (Ηρακλειδών 66, απέναντι από το Γκάζι)
Με πρωτοβουλία της Λήδας Καζαντζάκη, δώδεκα νέοι εικαστικοί, θα δείχνουν τη δουλειά τους, μέχρι 28 Ιανουαρίου. Βέβαια αυτή η δουλειά έχει μια προϊστορία. Εδώ και ένα χρόνο η Λήδα παρουσιάζει στις «Αναγνώσεις» το ζωγράφο του μήνα. Την έκθεση δεν την έχω δει ακόμα και έτσι δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη.
Ξέρω όμως τις παρουσιάσεις της Λήδας στην «Αυγή» και μου έχουν υποκινήσει το ενδιαφέρον. Τέτοιες πρωτοβουλίες χρειάζονται. Θα μπορούσε να γίνει το αντίστοιχο και με τους νέους κινηματογραφιστές, συγγραφείς, θεατρικές ομάδες, χορευτικές κλπ. Αυτή τη δημιουργία που δεν περνάει από Μέγαρο Μουσικής. Τη χρειαζόμαστε και μας χρειάζονται.
Υπάρχει πάντα το πρόβλημα των λίγων δυνατοτήτων. Να το δεχτώ, αλλά για μένα δεν είναι αυτό το ουσιαστικό πρόβλημα. Αν το δούεμ σαν ανάγκη, οι άνθρωποι θα βρεθούν. Όσο χάλια και να είναι μια κοινωνία, πάντα υπάρχουν άνθρωποι που δημιουργούν. Το πρόβλήμα είναι πως είμαστε ξεκομμένοι από όλα αυτά. Και πολιτική από μόνη της, χωρίς όλα τα υπόλοιπα, σημαίνει αναπαραγωγή της γραφειοκρατίας.

(Νίκος Λέκκας επί του πληκτρολογίου, αφού δεν είναι ακόμη διαθέσιμη η ηλεκτρονική έκδοση της ΕΠΟΧΗΣ)